Кіріспе

Джугу – Бениннің солтүстік-батысындағы ең ірі қала. Ол маңызды сауда орталығы болып табылады. Коммунаның аумағы 3,966 шаршы километрді құрайды және 2002 жылғы мәліметтер бойынша, халқы 181,895 адамды құрады. Джугуде құрамына монархия кіреді.

Жалпы ақпарат

Джугу қаласы Донга департаментінің астанасы болып табылады және Натитингю үкімет орны және негізгі туристік қала қызметін атқаратын Атакора-Донга аймағының коммерциялық астанасы саналады. 2009 жылғы халық санауы бойынша Джугуда 237 000-нан астам адам тұрады. Денди тілі Джугудағы басты тіл және этникалық топ, сонымен қатар фулани (француз тілінде пеуль), йоруба, бариба және Оңтүстіктен көшіріліп келген фон тайпалары да бар. Бениннің көп бөлігі сияқты, Джугудың да халқы жас және өсіп келеді. Үлкен отбасылар мен көп әйел алу жиі кездеседі, нәтижесінде мектеп жасына жеткен балалар мен жүкті әйелдердің саны көп. Қалада көптеген әртүрлі аудандар бар, бірақ олардың шекаралары анық емес. Адамдар өздерінің қай жерде тұратынын ауданның атымен емес, қай басты жолдың бойында немесе жақын жердегі ескерткіш немесе мешіт арқылы анықтап айтады. Джугу халқының көп бөлігі мұсылман, әр ауданда кем дегенде бір мешіт бар. Джугудағы мұсылмандардың діни көзқарастары консервативтіден либералдыға дейін әртүрлі. Кейде әйелдерді қара жамылғымен, тіпті беттерін жауып жүргенін көруге болады. Бірақ көбінесе мұсылман әйелдері бас киім киеді, ал кейбіреулері мүлдем жамылмайды. Киім таңдау некеге дейін отбасылық дәстүрге сәйкес жасалады, ал кейін күйеуінің отбасының дәстүрін ұстанады. Консервативті мұсылман еркектер ішімдік ішпейді, бірақ көпшілігі оған қарсы емес. Көптеген мұсылмандар шошқа етін жемейді және намаз уақыттарын сақтайды. Джугуда католиктердің де көп саны бар, үлкен собор, монастырь, семинария және орта мектепке дейінгі католик мектептері бар. Дің – Джугу халқы үшін маңызды, сондықтан жаңа адаммен танысқанда діни көзқарасын сұрау жиі кездеседі. Бұл жағдай қызығушылықтан туындайды, емес, дискриминациядан және діни төзімділік жоғары деңгейде екені көрінеді. Христиандық және мұсылмандық мерекелер бірге атап өтіледі.

Көлік және байланыс

Джугу – көлік және байланыс саласының маңызды орталығы. Ол сауда мен саяхаттың торабы болып табылады және жыл бойына қолжетімді. Қала орталығын құрайтын Котону, Параку, Натитингу және Уаке/Того шекарасына қарайтын төрт басты жолдардың қиылысында орналасқан. Өте жақсы жағдайға ие қала болғандықтан, қауымда жеке көліктері бар адамдар бар. Көптеген отбасыларда кемінде бір мотоцикл болады, оны негізгі көлік құралы ретінде пайдаланады. Сонымен қатар, қаланың кез келген жерінде Земиджанды табу оңай. Джугуда ұялы телефон байланысы өте тұрақты, және барлық ірі операторлар аймақта үздіксіз қызмет көрсетеді. Интернет-байланыс интернет-кафелерде және кейбір кеңсе ғимараттарында қолжетімді, бірақ байланыс әрқашан сенімді болмайды.

Қауіпсіздік және қауіпсіздік

Қоғам мүшелерінің ең басты қауіпсіздік алаңы – ұсақ ұрлықтар, сондықтан олар құнды заттарын құлыптап сақтап, сақтық шараларын қабылдайды. Ұрлық оқиғалары полициямен сирек шешіледі, көбінесе қоғамдық қысым арқылы немесе кейде ашық, қоғамдық жазалаумен шешіледі. Джугу қаласында Тайфаның жанындағы әскери лагерьтен басқа, екі ірі жандармерия (полиция) бөлімі бар. Бұл қауіпсіздік күштері қаланы қауіпсіздікке толы қылып, көптеген қоғамдық жарықтар мен күн энергиясын пайдаланатын жарықтандыру жүйелерінің артуына ықпал етеді.

Су және санитарлық тазалық

Джугу тұрғындары суды бірнеше көзден алады. Көптеген үйлер мен жұмыс орындарында ағын су бар. Басқа жерлердегі адамдар су алу үшін ортақ құдықтан пайдаланады. Джугудың оңтүстік жағымен шектесетін көл бар, бірақ жергілікті тұрғындар одан тікелей су алмайды, және 2009 жылы бөгет маңында ойнап жүрген баланың суға батып қайтысынан кейін оған қол жеткізу шектелді. Бұл жердегі адамдар ауыз суын қайнатпаса да, құдық суына қарағанда, ағын судың пайдалырақ екеніне келіседі. Сумен жабдықтау үздіксіз, және азаматтардың көпшілігі оған қол жеткізуде қиындықтарға тап болмайды. Барлық жерлерде жеке дәретханалар бар, ал ағын суы бар кейбір үйлерде унитаз да бар. Дәретханалар жабық және санитарлық талаптарды сақтау үшін мектептерден, мейрамханалардан және басқа да орындардан тиісті қашықтықта орналасқан. Көптеген жануарлар жақсы күтімде. Оларды қамауда ұстамаса да, көбінесе біреу қарауылдыққа алып, белгілі бір аумақта немесе қашықтықта ұстайды. Джугуда табиғи және пластик қоқыстар кездеседі, оларды адамдар көбінесе жол жиегіне немесе биік шөптің кең аумақтарына тастайды. Бұл қоқыстар Харматтон маусымында шөппен бірге өртеледі. Жалпы алғанда, қала таза. Қаланың мөлшеріне қарағанда ауа сапасы жақсы, және мектептер мен мейрамханалар сияқты көпшілік орындар, әсіресе Порто-Ново сияқты ірі оңтүстік қалаларымен салыстырғанда, таза ұсталады. Қоқыс жинау бойынша тәжірибелік бағдарлама 2010 жылдың қараша айында басталды.

Тамақ пен керек-жарақ

Джугудағы үлкен базар әр 4 күнде өткізіледі, бірақ базар аумағы күн сайын ашық. Джугу аймақтағы ең үлкен базар болып табылады. Базарда күн сайын астық, тұз, нан, қант, балық, вагаси, жұмыртқа, помидор, пияз, бұрыш, ет, салат, соя ірімшігі, кептірілген макарон, помидор пастасы, сарымсақ, май, капуста, апельсин, лимон, банан, плантайн, және маусымды ананас пен авокадо табуға болады. Вагаси – жергілікті сиыр сүтінен жасалған ірімшік, бұл аймақтың ерекшелігі және кетіп бара жатқанда әркім оны татып көруі керек. Ашық базардан басқа, бірнеше бутиктерде де ірімшік, май, дәмдеуіштер, печенье, кофе, құрғақ сүт, Липтон шайы, шарап және арақ сияқты қымбат заттар сатылады. Бұл бутиктерде сондай-ақ дәретхана қағазы, бет сүгіш, сабын, қырылғыш және тіс пастасы сияқты гигиеналық тауарлар да бар. Жақында ашылған супермаркетте осылардың барлығын, соған қоса мата, ас дайындау құралдары, PEB матрацтары, әмиян, жасанды гүлдер, парфюмерия және бюстгальтерлерді де табуға болады! Адамдар көбінесе күніне үш рет тамақтанады – екі рет күріш пен бұршақ (вачи) вагаси немесе пате/акассамен, ал бір рет ям пилесінен. Бірінші тамақ таңғы сағат 8:00 немесе 8:30-да, екіншісі түскі сағат 12:00 немесе 13:00-де, ал үшіншісі күн батқанда, шамамен сағат 8:00-де немесе одан кешікпей, 21:00-де ішіледі. Анар немесе авокадо сияқты жемістер тек белгілі бір маусымда ғана қол жетімді болғанымен, Джугуда азық-түлік тапшылығынан туындаған "аштық маусымы" байқалмайды. Адамдардың айтуынша, "нағыз кедейлер үшін аштық маусымы әрдайым болады, ал жеткілікті ақшасы барлар үшін әрқашан тамақ табуға болады".

Кірісі, бизнесі және ақша

Жұгуда барлық түрлі жұмыс істеледі. Адамдар ақшаларын азық-түлікке, тұтыну тауарларына, үйге қажетті заттарға және көліктері мен мотоциклдеріне май құюға жұмсайды. Адамдар саяхатқа ақша жинауға тырысады, балалы отбасылар мектеп ақысын төлеу үшін ақша жинап қояды, ал барлығы ең қымбат нәрсе – телефонға қаражат салу екеніне шағымданады. Жұгуда әртүрлі кәсіптерге байланысты көптеген топтар мен бірлестіктер бар, оның ішінде тоқу және ши майы өндірісі. Жұгудың түкпір-түкпірінде бірнеше тігінші, ағаш шеберлері, дүкен иелері және т.б. бар, бірақ адамдар көбінесе өз үйлеріне ең жақын жердегіге барады. Ең жақсы бағаны алу үшін бизнес бәсекелестігі мен «бағаны салыстыру» деген түсінік жоқ, тіпті адамдар жергілікті тігіншімен немесе ағаш шебермен көп саудаласады. Егер сапасы немесе бағасы жақсырақ болса да, алыс жердегі біреудің қызметін пайдалану көршілерге құрметсіздік деп есептеледі. Жұгуда көптеген қолөнершілер бар. Жергілікті шеберлердің бірі жануар терісінен әшекейлік қораптар мен басқа да ұсақ-түйек бұйымдар жасайды. Бір топ қолөнершілер жоғары сапалы тоқу өнімдерін шығарады. Олар швейцариялық қайырымдылық ұйымының сыйлаған жаңа өндіріс орталығына ие және өнімдерін әрдайым сатып ала алмайтын қауымға қалай сату керектігін ойластырып жатыр. Қазіргі уақытта олар Котонудағы қолөнершілер базарында орын алуға тырысуда. Көптеген қолөнершілер өнімдерін Америкада сатудың жолын табуды қалайды. Жұгу Атакора Донга аймағының маңызды торабы болғандықтан, көптеген адамдар көлік және саяхат саласында жұмыс істейді – жүк көліктерінің жүргізушілері, шоферлер, механиктер немесе ірі автобус компанияларында. Сонымен қатар, екі қонақ үй де бар. Әкімшілікпен бірлесіп, көлік және қонақжайлылық саласындағы жұмыскерлер Жұгуда туризм индустриясын дамытуға мүдделі, оны Натитингу және Тангиетадағы сәтті туристік бизнес үлгісінде құруды жоспарлап отыр.

Мектептер

Джугуда үш жалпы білім беретін мектеп бар, екеуі 6-сыныптан бастап түлек сыныбына дейінгі барлық сыныптарда оқытады, ал біреуі тек бірінші циклде – 6-сыныптан 3-сыныпқа дейін оқытады. Сонымен қатар, католик бастауыш және орта мектебі де бар. Мұғалімдер сыныптарда 40-тан 50 оқушыға дейін болатынын хабарлайды. Оқушылар оқу үшін форма мен оқулықтарды өздері сатып алуы керек. Бірінші циклдегі сыныптарда әдетте ұлдар мен қыздар саны тең болады, бірақ жоғары сыныптарда, 3-сыныптан түлек сыныбына дейін, қыздардан гөрі ұлдар көбейе бастайды. Балалардың мектепті тастауының бірнеше себебі айтылады: үйде жұмысқа қажет болуы, оның орнына басқа баланы мектепке жіберу қажеттілігі, ал қыздар үшін – ерте жүктілік. Мектептен тыс шаралар ретінде CEG-де денсаулықты нығайту мақсатында қыздар клубы мен «Amour et Vie» клубы жұмыс істейді, бірақ олар ерікті және тікелей мектеп шараларымен байланысты емес. Ұлдар да сабақтан кейін футбол ойнауға қалады.

Демалыс

Кішкентай балалар көбінесе өздерінің жеке участаларында және тұрғын үйлер маңында ойнайды. Джугу қаласында футбол матчтары, мәдени іс-шаралар мен концерттер өтетін үлкен спорт стадионы бар. Қаланың әр жерінде бірнеше футбол алаңдары да бар, онда ұлдар демалыс күндері жиналып, кездейсоқ ойындар ойнайды. Балалар сондай-ақ CEG-де де футбол ойнайды. Қала орталығында "Maison de Jeunes" үйі орналасқан, онда күн бойы футбол ойындарын көрсететін үлкен экранды теледидар бар. 150 франкқа ие емес кішкентай балалар сыртта тұрып, терезеден қарап, жақсы тілек айтады. Бұл орында басқа да іс-шаралар мен презентациялар ұйымдастырылады, сонымен қатар жақсы желдетілетін және көп адам барып-келетін, 400 франкқа салыстырмалы түрде сенімді интернет байланысы бар кибер-кафе бар. Көбінесе ойын-сауық шаралары ерлер мен ұлдарға бағытталған, ал әйелдердің бос уақытында шаруашылық жұмысына көмектесуі күтіледі. Әйелдер бос уақыттарын бірнеше іспен айналыса жүріп өткізеді, мысалы, ямс пісірумен немесе базарда тауар сатумен қатар, әңгімелесіп немесе ұялы телефонынан музыка тыңдайды.

Денсаулық сақтау мекемелері

Джугуда екі ірі мемлекеттік денсаулық сақтау орталығы және бір жеке аурухана бар. Бұл мекемелердің әрқайсысында кем дегенде бір дәрігер жұмыс істейді, ал жеке ауруханада кез келген уақытта кем дегенде екі дәрігер болады. Бала тудыру және ана мен баланың денсаулығын сақтаумен айналысатын бірнеше жеке мекемелер де бар. Аймақтық денсаулық сақтау орталығының аумағында сәрсенбі күндері тестілеу және кеңес беру қызметтерін ұсынатын тұрақты ЖИТС тестілеу және кеңес беру орталығы орналасқан. Денсаулық сақтау қызметкерлерінің көп бөлігі мемлекеттік қызметкерлер болғандықтан, көптеген денсаулық сақтау мамандары келісімшарт бойынша бірнеше жылға Джугуға орналасқан; олардың көпшілігі бұл қызметті идеалды деп санамайды. Көптегендер оңтүстікке, әсіресе Котонуға жұмыс істеуге ниетті, және олардың көпшілігі отбасын оңтүстікте қалдырып, мүмкіндігінше ертерек оралуды жоспарлап отыр. Бұл мотивация мен еңбек этикасының төмендеуіне әкелуі мүмкін. Мемлекеттік денсаулық сақтау орталықтары мен жеке ауруханалар белгілі бір сағаттар бойы жұмыс істейді және қажет болған кезде көбінесе жабдықтар қол жетімді болады. Денсаулық сақтау қызметкерлері адамдарды денсаулық сақтау орталығына келтірудің қиын екенін айтады – олар келгеннен кейін көбінесе қажетті көмек көрсетіледі. Денсаулық сақтау орталықтарына көлікпен жету, әсіресе қаланың төңірегіндегі кішігірім ауылдар мен қауымдастықтардың тұрғындары үшін қиын, себебі олардың денсаулық сақтау орталықтарында толыққанды көмек көрсетілмейді. 5 жасқа дейінгі балалар мен жүкті әйелдер үшін денсаулық сақтау орталықтарында масалық торлар бар, оларды дәріханалардан және басқа жергілікті сатушылардан жеңілдікпен сатып алуға болады. Кондомдар да кеңінен қол жетімді. Денсаулық сақтау мекемелері таза ұсталады – әрқайсысында сумен жууға мүмкіндік бар және пациенттерді қабылдау аймақтарынан алыс орналасқан дәретханалар бар. Қауіпті қалдықтар әдеттегі қоқыстан бөлініп, жеке шығарылады. Денсаулық сақтау орталықтарына келетін пациенттердің көп бөлігі жүкті әйелдер мен 5 жасқа дейінгі балалар. Жүкті әйелдер жүктілікке қатысты кеңес алу, босану немесе безгекке шалдыққандығын күдіктенген жағдайда денсаулық сақтау орталығына келеді. 5 жасқа дейінгі балалар пневмония, диарея және безгек ауруларымен әкелінеді. Денсаулық сақтау қызметкерлері Джугудағы көптеген балалардың нашар тамақтануы мәселе екенін, бірақ аналар көбінесе балаларын денсаулық сақтау орталығына әкелу себебі ретінде оны атамайтынын айтады. Безгек маусымында денсаулық сақтау орталықтарында пациенттердің саны екі еседен асып, клиникада ер адамдар мен жасөсперімдер де кездеседі. Денсаулық сақтау орталықтарының әрқайсысында шұғыл жағдайларда көмек көрсетуге арналған жедел жәрдем машинасы бар. Бұл көбінесе үйде немесе кішігірім босану орталығында босануды таңдаған әйелдерде босану кезінде туындаған қиындықтарда қолданылады. Алайда жедел жәрдем машинасынан пайдалану сирек кездеседі – көп жағдайда отбасы мүшелері тіпті өмірлік жағдайларда да пациенттерді өздері тасып әкеледі. Джугуда дәстүрлі емшілердің де ықпалы бар. Бұл емшілер бас ауруы және басқа да қарапайым ауруларға ем ретінде үйлерінде ұнтақтар мен дұғалар береді және олардың ешқандай арнайы білімі жоқ. Олардың көпшілігі француз тілін білмейді және аз ақы алады. Джугу тұрғындары салыстырмалы түрде білімді және мұндай емшілерге барудан ұялады, бірақ мәдени себептерге байланысты дәстүрлі емшілердің ықпалы күшті және олар көп зиян келтірмейді. Шағын мәселелер үшін бұл көбінесе денсаулық сақтау орталығына барудан гөрі оңай, арзан және таныс, және уақыт пен ақша болғанда батыс медицинасын пайдалануға кедері келтірмейді.