Кіріспе
Төменгі Нубия (сонымен қатар Вават деп аталады) – Нубияның ең солтүстік бөлігі, шамамен қазіргі Насер көлімен шектес, ол 1960 жылдары Асуан жоғары бөгетінің салынуымен тарихи аймақты су астына батырды. Көптеген ежелгі Төменгі Нубия ескерткіштері және оның барлық қазіргі халқы Нубия ескерткіштерін сақтау жөніндегі халықаралық науқан аясында көшірілді; Каср Ибрим – көшірілмеген немесе су астында қалған жалғыз маңызды археологиялық орын. Су тасқынына дейін жүргізілген қарқынды археологиялық жұмыстар осы аймақтың тарихы Жоғарғы Нубияға қарағанда жақсы зерттелгенін көрсетеді. Дэвид Венгроудың сөзіне сәйкес, б.з.д. 4-мыңжылдықтың соңындағы А тобы нубиялық мемлекеті жеткілікті зерттелмеген, себебі археологиялық қалдықтардың көп бөлігі Насер көлінің түбінде қалған. Оның тарихы Мысырмен, әсіресе көршілес Жоғарғы Мысырмен ұзақ қарым-қатынастар арқылы белгілі. Бұл аймақ тарихи тұрғыдан бірінші және екінші шатқалар арасында орналасқан, қазір екеуі де Насер көлінің ішінде. Грек-рим географтары бұл аймақты Триаконтасхойн деп білген. Ол Жоғарғы Нубиядан Нілдің ағысы бойынша төмен орналасқан.
Lower Nubia (also called Wawat) is the northernmost part of Nubia, roughly contiguous with the modern Lake Nasser, which submerged the historical region in the 1960s with the construction of the Aswan High Dam. Many ancient Lower Nubian monuments, and all its modern population, were relocated as part of the International Campaign to Save the Monuments of Nubia; Qasr Ibrim is the only major archaeological site which was neither relocated nor submerged. The intensive archaeological work conducted prior to the flooding means that the history of the area is much better known than that of Upper Nubia. According to David Wengrow, the A Group Nubian polity of the late 4th millenninum BCE is poorly understood since most of the archaeological remains are submerged underneath Lake Nasser. Its history is also known from its long relations with Egypt, particularly neighboring Upper Egypt. The region was historically defined as between the historical First and Second Cataracts, which are now both within Lake Nasser. The region was known to Greco Roman geographers as Triakontaschoinos. It is downstream on the Nile from Upper Nubia.
Тарих
Орта патшалық кезінде Төменгі Нубияны Мысыр басып алды. Мысырлықтар екінші аралық кезеңде қайтып кеткенде, Төменгі Нубия Керма Жоғарғы Нубия Патшалығының құрамына кірген сияқты. Жаңа патшалықтың кезінде барлық Нубия басып алынды, ал Төменгі Нубия Мысырмен тығыз байланысты болды, бірақ үшінші аралық кезеңде ол Напатада орналасқан Куш тәуелсіз мемлекетінің орталығына айналды. Шамамен б.з.д. 591 жылы Куш астанасы оңтүстікке Мероеге көшірілді, содан кейін Төменгі Нубия Мерое аралының ықпалына түсті. IV ғасырда Мероит империясы құлағаннан кейін, аймақ X тобының, сондай-ақ Баллана мәдениеті деп белгілі Нобатейлердің мекеніне айналды. V ғасырға қарай бұл аймақ христиандық Нобатия мемлекетіне айналды. Нобатия Жоғарғы Нубияның Макурия мемлекетімен бірікті, бірақ Төменгі Нубия арабтану және исламдану процесінен өтіп, әл-Марис мемлекеті ретінде де-факто тәуелсіздікке ие болды. Төменгі Нубияның көп бөлігі 1517 жылы Османдықтардың басып алуы кезінде Мысырға ресми түрде қосылды және содан бері Мысырдың құрамында болып келеді, тек оңтүстік бөлігі Суданға қарасты.