Кіріспе
Мұнай өнімдері – мұнай өңдеу зауыттарында шикі мұнайдан (мұнай) алынған материалдар. Мұнай химиясы өнімдерінен айырмашылығы, олар әдетте таза, жақсы анықталған органикалық қосылыстар жиынтығы болса, мұнай өнімдері күрделі қоспалар болып табылады. Мұнайдың көп бөлігі мұнай өнімдеріне айналады, олар бірнеше отын түрлерін қамтиды. Шикі мұнайдың құрамына және нарық сұранысына байланысты мұнай өңдеу зауыттары мұнай өнімдерінің әртүрлі үлесін өндіре алады. Мұнай өнімдерінің ең үлкен бөлігі "энергия тасымалдаушылар" ретінде, яғни түрлі маркадағы жанар-жағар май және бензин ретінде қолданылады. Бұл отындар бензин, авиациялық отын, дизель отыны, жылыту майы және ауыр отын майларын алу үшін араластырылуы мүмкін. Ауыр (аз ұшқыш) фракциялар асфальт, битум, парафин, майлау және басқа да ауыр майлар өндіру үшін де пайдаланылуы мүмкін. Мұнай өңдеу зауыттары басқа да химиялық заттарды өндіреді, олардың кейбіреулері пластик және басқа да пайдалы материалдарды өндіру үшін химиялық процестерде қолданылады. Мұнайда көбінесе күкірттің бірнеше пайызы бар болғандықтан, элементтік күкірт те мұнай өнімі ретінде өндіріледі. Көміртек, мұнай коксы түрінде, және сутегі де мұнай өнімдері ретінде өндірілуі мүмкін. Өндірілген сутегі көбінесе басқа мұнай өңдеу процестерінде, мысалы, гидрокрекинг және гидродесульфуризацияда аралық өнім ретінде қолданылады.
Petroleum products are materials derived from crude oil (petroleum) as it is processed in oil refineries. Unlike petrochemicals, which are a collection of well defined usually pure organic compounds, petroleum products are complex mixtures. Most petroleum is converted into petroleum products, which include several classes of fuels. According to the composition of the crude oil and depending on the demands of the market, refineries can produce different shares of petroleum products. The largest share of oil products is used as "energy carriers", i. e. various grades of fuel oil and gasoline. These fuels include or can be blended to give gasoline, jet fuel, diesel fuel, heating oil, and heavier fuel oils. Heavier (less volatile) fractions can also be used to produce asphalt, tar, paraffin wax, lubricating and other heavy oils. Refineries also produce other chemicals, some of which are used in chemical processes to produce plastics and other useful materials. Since petroleum often contains a few percent sulfur containing molecules, elemental sulfur is also often produced as a petroleum product. Carbon, in the form of petroleum coke, and hydrogen may also be produced as petroleum products. The hydrogen produced is often used as an intermediate product for other oil refinery processes such as hydrocracking and hydrodesulfurization.
Мұнайдың қосалқы өнімдері
Мұнай қалдықтарынан 6000-нан астам зат жасалады, оның ішінде: тыңайтқыш, еден төсемесі, парфюмерия, инсектицид, вазелин, сабын, витаминдер және кейбір қажетті аминқышқылдары.