Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Видеоинсталляция – бұл бейне технологиясын инсталляциялық өнермен біріктіретін, қоршаған ортаның барлық аспектілерін пайдаланып, көрерменге әсер ететін заманауи өнер түрі. Оның тамыры 1970-ші жылдардағы бейнеөнердің тууына байланысты, содан бері сандық бейне өндірісі технологиясы қолжетімдірек болғандықтан танымалдылығы артып келеді. Бүгінде видеоинсталляция галереялар мен мұражайлардан бастап, қалалық немесе индустриалды ландшафттағы арнайы жұмыстарды қамтитын кеңейтілген салаға дейін кеңінен таралған және әртүрлі ортада кездеседі. Көбінесе мониторлық жұмыстар, проекциялар және перформанстар форматтары қолданылады. Оған электр қуаты мен қараңғылық ғана қажет. Видеоинсталляция суретшілерінің маңызды стратегияларының бірі – кеңістікті повестволық құрылымның маңызды бөлігі ретінде пайдалану. Осылайша, таныс сызықтық киноповество кеңістікте таралып, қамтушы атмосфера құрайды. Мұндай жағдайда көрермен кеңістікте қозғалып, оқиғаның қалыптасуына белсенді қатысады. Кейде интерактивті видеоинсталляцияларда қатысушы аудиторияның рөлі одан да кеңейтіледі. Ал кейде видео көрерменді фильмдегі кейіпкер ретінде сюжетке енгізеді. Видеоинсталляцияның алғашқы жасаушыларының бірі – корей-американдық Нам Джун Пайк. Ол 1960-шы жылдардың ортасынан бастап мүсіндік композицияларда бірнеше теледидар мониторларын қолданды. Пайк видео қабырғаларымен және проекторлармен жұмыс істеп, үлкен қамтушы орта жасады. Вольф Востелл – видеоинсталляцияның тағы бір пионері. Ол 1963 жылы Нью-Йорктегі Смолин галереясында өзінің «6 TV Dé coll/age» жұмысын көрсетті. Басқа американ суретшілерінің ішінде Билл Виола, Гэри Хилл және Тони Оурслер бар. Билл Виола осы саланың шебері саналады. Оның 1997 жылғы Уитни мұражайындағы (Нью-Йорк) жұмыстары, сондай-ақ 1994-95 жылдардағы Гэри Хиллдің Генри арт галереясы (Сиэтл) ұйымдастырған және Филадельфия, Нью-Йорк, Лос-Анджелес және Канзас-Ситиге саяхаттаған жұмыстары, видеоинсталляция өнері тарихындағы маңызды кезеңді белгіледі, бұл бірінші буынның аяқталуын және келесі буынның басталуын білдірді. Гари Хилл, тағы бір шебер, мониторларды, проекцияларды және лазерлік дискілерден DVD-ге және жаңа цифрлық құрылғыларға дейінгі технологиялардың алуан түрлі комбинацияларын пайдаланып, өте күрделі және инновациялық видеоинсталляцияларды жасады, осылайша көрермен жұмыспен өзара әрекеттесе алады. Мысалы, 1992 жылы Ян Хоеттің «Documenta 9» үшін тапсырыс берген «Tall Ships» туындысында көрермендер қараңғы залға кіреді, онда қабырғаға отырған адамдардың көлеңкелі бейнелері проекцияланады. Көрмеге келген адам жақындағанда отырған адам тұрып, көрерменге қарай қозғалады, бұл жер асты әлеміндегі өлгендердің қорқынышты әсерін тудырады (Гомердің «Одиссея» поэмасындағы Одиссейдің жер асты әлеміне түсуі еске түседі). Тони Оурслердің жұмысы 1990-шы жылдардың басында жасалған өте кішкентай бейне проекторлардың технологиясын пайдаланды, оларды мүсіндер мен құрылымдарға орнатуға және бейне жарықтығын жақсартуға болады, соның арқасында бейнелерді жалпақ экраннан басқа беттерге де орналастыруға мүмкіндік туды. Дэвид Холл мен Тони Синден 1972 жылы Лондондағы Галерея үйінде Ұлыбританиядағы алғашқы көп экранды инсталляцияны – «60 TV Sets» көрсетті. Кейіннен британдық видеоинсталляциясы 1975 жылы Лондондағы Серпентин галереясында өткен халықаралық «Video Show»дан кейін ерекше дамуға ие болды, сондай-ақ Ливерпуль мен Халл қалаларындағы тұрақты фестивальдер мен Оксфордтағы Заманауи өнер мұражайы сияқты қоғамдық галереялардың жұмысты жүйелі түрде көрсетуіне байланысты дамыды. Сэм Тейлор Вудтың алғашқы инсталляциялары арнайы түсірілген элементтердің сериялық проекциялар түрінде көрсетілген жақсы мысалдары болып табылады. Ирандық Ширин Нешат өзінің видеоинсталляцияларында кинематографиялық сезімталдықты қолданады.
Video installation is a contemporary art form that combines video technology with installation art, making use of all aspects of the surrounding environment to affect the audience. Tracing its origins to the birth of video art in the 1970s, it has increased in popularity as digital video production technology has become more readily accessible. Today, video installation is ubiquitous and visible in a range of environments—from galleries and museums to an expanded field that includes site specific work in urban or industrial landscapes. Popular formats include monitor work, projection, and performance. The only requirements are electricity and darkness. One of the main strategies used by video installation artists is the incorporation of the space as a key element in the narrative structure. This way, the well known linear cinematic narrative is spread throughout the space creating an immersive ambient. In this situation, the viewer plays an active role as he/she creates the narrative sequence by evolving in the space. Sometimes, the idea of a participatory audience is stretched further in interactive video installation. Some other times, the video is displayed in such a way that the viewer becomes part of the plot as a character in a film. A pioneer of video installation was Korean/American Nam June Paik whose work from the mid sixties used multiple television monitors in sculptural arrangements. Paik went on to work with video walls and projectors to create large immersive environments. Wolf Vostell is another pioneer of video installation. He showed his 6 TV Dé coll/age in 1963 at the Smolin Gallery in New York. Other Americans include Bill Viola, Gary Hill and Tony Oursler. Bill Viola is considered a master of the medium. His 1997 Survey at the Whitney Museum in NY, along with the 1994 95 Gary Hill survey created by the Henry Art Gallery, Seattle, and traveling to Philadelphia, New York, Los Angeles and Kansas City, amounted to a watershed mark in the history of video installation art marking both a period on the sentence of the first generation and a beginning of the next. Gary Hill, another master of the medium, has created quite complex and innovative video installations using combinations of stripped down monitors, projections and a range of technologies (from laser disk to DVD and new digital devices) so that the spectator can interact with the work. For instance in the 1992 piece Tall Ships, commissioned by Jan Hoet for Documenta 9, the audience enters a dark hall like space where ghostly images of seated figures are projected onto a wall. The approach of a viewer causes a seated figure to stand up and move forward toward the viewer, creating an eerie effect of the dead in the underworld (rather suggestive of Odysseus' descent into the Underworld in The Odyssey). Tony Oursler's work exploited the technology developed in the early 1990s of very small video projectors that could be built into sculptures and structures as well as improvements in image brightness so that images could be placed on surfaces other than a flat screen. David Hall and Tony Sinden exhibited the first multi screen installation in Britain, 60 TV Sets, at Gallery House, London in 1972. Subsequently, British video installation developed a distinctive pattern following the seminal international Video Show at the Serpentine Gallery, London in 1975, and later thanks in part to the existence of regular festivals in Liverpool and Hull and public galleries such as the Museum of Modern Art, Oxford that routinely showcased the work. Sam Taylor Wood's early installation pieces are good examples where specially filmed elements are shown as a series of serial projections. Iranian born Shirin Neshat combines cinematic sensibility to her video installations.