Кіріспе

Американдық актер (1899–1943)

Дуайт Илифф Фрай (туғанда Фрай; 22 ақпан 1899 – 7 қараша 1943) – американдық сахна және кино актері. Ол бірнеше классикалық Universal қорқыныш фильмдеріндегі невроздық, кісі өлтіретін жаман рөлдерін сомдағанымен әйгілі, мысалы, «Дракула» (1931) фильміндегі Ренфилд және «Франкенштейн» (1931) фильміндегі Фриц.

Ерте өмір және мансап

Фрай Канзас штатының Салина қаласында дүниеге келді және музыкалық мансапқа оқумен айналысты, алғаш рет концерттік пианист ретінде көзге түсті. Ол үнсіз фильмдерде бірнеше ұсақ комедиялық рөлдер ойнағанымен, дыбыс пайда болғаннан кейін Фрай зұлым рөлдермен танымал болды. Фрай психикалық тұрақсыз кейіпкерлерді сомдауға маманданған, оның ішінде Тод Браунингтің 1931 жылғы «Дракула» фильміндегі есімді Ренфилд рөлі – оның визиттік карточкасы болды. Сол жылы ол «Франкенштейн» фильмінде дөңгелектеген Фриц көмекшісінің және Дашилл Хэмметтің «Мальталық соқыр» фильмінің алғашқы нұсқасында Вилмер Кук («gunsel») рөлінде ойнады. Ол 1933 жылғы «Вампир-жануар» фильмінде кісі өлтіруші деп күдіктелген, ақыл-есі кем Герман рөлін ойнады. «Көрінбейтін адам» (1933) фильміндегі тілші және «Доктор Креспидің қылмысы» (1935) фильміндегі рөлдері есте қалады. «Франкенштейннің жарлысы» (1935) фильмінде ол Карл рөлін ойнады. Бұл рөл бастапқыда мазмұндырақ болған; Фрайдың қосымша көріністерінің көп бөлігі қосымша сюжеттік желінің бір бөлігі болды, бірақ экран уақытын қысқарту және цензура талаптарын орындау үшін олар кесілді. Жоюға ұшыраған көріністердің бірінде Карл Бургомайстерді өлтіреді, осы рөлді Э. Э. Клайв сомдайды. Бұл көріністерден Universal Studios DVD-сіне енгізілген тұрақты кадрлардан басқа ештеңе қалмады. Ол «Франкенштейннің арбағы» (1942) және «Франкенштейн қасқырға қарсы» (1943) фильмдерінде ұқсас кейіпкерлерді ойнады, ал «Франкенштейннің ұлы» (1939) фильміндегі бір көрінісі көрсетілімге шығар алдында өшірілді. 1930 жылдары ол Джеймс Кагнидің қатысуымен екі фильмде ойнады: «Тозаққа жол» (1930), онда ол жалдамал кісі өлтіруші рөлінде, және «Ән айтуға тағы бір себеп» (1937), онда ол талапкер шаштарушы рөлінде болды. 1940 жылдардың басында Фрай кино рөлдерін сахнадағы әртүрлі қойылымдармен, комедиядан мюзиклге дейін алмастырып, сондай-ақ «Дракула» пьесасының сахналық нұсқасында ойнады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Lockheed Aircraft компаниясында құрал-жабдықтарды жобалаушы болып жұмыс істеп, соғысқа үлес қосты.

Музыкалық құрмет

Американдық рок-топ Alice Cooper Дуайт Фрайға арналған "The Ballad of Dwight Fry" әнін жазды және жазбаға түсірді (соңғы "e" әріпті қасақана жойды), ол 1971 жылғы Love It to Death альбомына енгізілді. Сахнада бұл ән Купердің қысымшыл көйлек киіп, одан құтылуға тырысып, әннің соңында ақыры бостандыққа шығып, медбикені галстугімен тұншықтыруымен көрсетілетін. Devil Doll тобының 1990 жылғы "Eliogabalus" альбомында Дуайт Фрайдың суреті пайдаланылған. SNFU тобының 1991 жылғы жинақ альбомы The Last of the Big Time Suspenders-тің мұқабасында Дуайт Фрайдың "Ренфилд" рөліндегі суреті бейнеленген.