Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегияның аймағы
Region of Norway
Оңтүстік Норвегия (Sørlandet; lit. "The Southland") – Норвегияның оңтүстігіндегі Скагеррак жағалауындағы географиялық аймақ (landsdel). Бұл аймақ ресми емес сипаттама болып табылады, себебі оның үкіметтік функциясы жоқ. Ол шамамен Агдердің ежелгі кішігірім патшалығымен және Вест Агдер мен Ауст Агдердің бұрынғы округтерімен территориялық жағынан сәйкес келеді. 2020 жылдың басынан бастап екі округ бірігіп, Агдер округін құрады. Вест Агдер және Ауст Агдер округтерінің жалпы ауданы құрайды. Атау салыстырмалы түрде жаңа, алғаш рет Норвегияда 1900 жыл шамасында қолданылған. Аймақ Скагеррак жағалауындағы жағалау аймақтарын қамтиды және ішкі жағында Setesdalsheiene тауларына дейін созылады. Таулардан оңтүстік және шығысқа қарай теңізге дейін көптеген кең аңғарлар созылып жатыр. Аймақтың ең биік нүктесі – Сэббюгенутен биіктігінде орналасқан.
Southern Norway (Sørlandet; lit. "The Southland") is the geographical region (landsdel) along the Skagerrak coast of southern Norway. The region is an informal description since it does not have any governmental function. It roughly corresponds to the old petty kingdom of Agder being coextensive with the county, as well as the two former counties of Vest Agder and Aust Agder. From New Year 2020, the two counties have been merged into one county, Agder. The total combined area of Vest Agder and Aust Agder counties is The name is relatively new, having first been used in Norway around 1900. The region includes coastal areas along the Skagerrak and extends inland to the Setesdalsheiene mountains. There are many large valleys running from the mountains to the south and east to the sea. The highest point in the region is Sæbyggjenuten at .
Тарих
Оңтүстік Норвегия – Норвегиядағы көптеген ежелгі аймақтардың арасындағы ең "жас" аймақ; ол Солтүстік Норвегия құрылғаннан кейін жақын арада құрылды. "Сорланд" атауын алғаш рет жазушы Вильгельм Краг қолданды.
Southern Norway is the "youngest" of the many old regions within Norway; it was established shortly after the region of Northern Norway. The name Sørlandet was first used by the author Vilhelm Krag.
Жолдар
Еуропалық E18 тас жолы Кристиансандтың шығыс жағына дейін Aust Agder округі арқылы өтеді. E18 жолы жағалауға жақын және жағалау қалаларынан өтіп, Кристиансандта аяқталады. Еуропалық E39 тас жолы Кристиансанд паромдық портынан басталады, онда ол Даниямен байланысады, және паромдық порттан бастап Vest Agder округі арқылы батысқа қарай жүреді. E39 де жағалау мен жағалау қалаларын бойлай Батыс Норвегиядағы Ставангерге дейін және одан әрі созылады. Норвегияның 9-шы ұлттық жолы Кристиансандтан басталып, Евьеге дейін және Сетесдал арқылы өтеді. Норвегияның 41-ші ұлттық жолы Кристиансандағы Твейттен басталады, әуежайдан өтеді, содан кейін Aust Agder округіндегі Биркенес пен Амлиге дейін, ал одан Телемарк округіне дейін жалғасады. Норвегияның 43-аудандық жолы Фарсунд пен Листадан Лингдал мен Эйкенге дейін Хэгбостадта өтеді.
The European route E18 highway goes through Aust Agder county to the east side of Kristiansand. The E18 goes near the shore and coastal towns and ends at Kristiansand. The European route E39 highway starts at the Kristiansand ferry port where it connects to Denmark and from the ferry port it heads west through Vest Agder county. The E39 also follows the shore and coastal towns all the way to Stavanger and beyond in Western Norway. Norwegian National Road 9 starts in Kristiansand and up to Evje and through Setesdal. Norwegian National Road 41 starts in Tveit in Kristiansand, and goes past the Airport, it continues to Birkenes and Åmli in Aust Agder and continues to Telemark county. Norwegian County Road 43 goes from Farsund and Lista to Lyngdal and Eiken in Hægebostad.
Теңіз
Кристиансанд портынан күніне үш рет Данияның Хиртсхалс қаласына паромдар қатынайды. Арендалда Тромоя аралына қалалық паромдар жүреді.
From the Kristiansand harbour, there are ferries from Kristiansand to Hirtshals in Denmark three times daily. In Arendal, there are local ferries to the island of Tromøya.
Пойыз
Ослодан Ставангерге қарайтын пойздар Оңтүстік Норвегия аймағының барлық бөлігінен өтеді. Осло орталық станциясынан Кристиансанд станциясына және Ставангер станциясынан Кристиансанд станциясына пойыздар қатынайды. Нелауг станциясынан Арендал станциясына аймақтық пойыз бар, себебі негізгі теміржол Арендалде жағалау бойымен емес, құрлық ішіне қарай салады.
Trains from Oslo to Stavanger go through the entire Southern Norway region. There are trains from Oslo Central Station to Kristiansand Station and from Stavanger Station to Kristiansand Station. From Nelaug Station there is a local train going to Arendal Station, since the main railroad runs inland and not along the coast at Arendal.
Экономика
Оңтүстік Норвегияның негізгі салалары – орман шаруашылығы, ауыл шаруашылығы және туризм. Туризм жаз айларында ыстық климаттың арқасында, ал қыс айларында жақсы шаңғы тебу мүмкіндіктерінің болуына байланысты өте маңызды. Сетесдал аңғарындағы Ховден және Асерал муниципалитетіндегі Бортелид сияқты танымал шаңғы курорттары бар. Бұл аймақтағы фермалар көбінесе жер бедеріне байланысты шағын болып келеді. Сүт шаруашылығы – ауыл шаруашылығының ең ірі саласы, негізінен Вест-Агдерде дамыған. Аймақтың ішкі аудандарында сүт өнімдеріне қарағанда қой шаруашылығы басым. Аймақтың ішкі бөлігінде ең өнімді ормандар орналасқан. Бұл аймақта балық аулау өнеркәсібі аса дамыған жоқ, бірақ ол бар. Гидроэлектр станцияларында қуат өндіру аймақтың экономикасында маңызды рөл атқарады, аймақтың ірі өзен жүйелерінде көптеген электр станциялары жұмыс істейді.
Key industries in Southern Norway are forestry, agriculture, and tourism. Tourism is very important in the summer due to the mild climate as well as the winter with its good skiing conditions. There are popular ski resorts like Hovden in the Setesdal valley as well as Bortelid in Åseral municipality. The farms in this region are generally small due to the topography. Dairy farming is the largest agricultural use, predominantly in Vest Agder. The interior areas of the region tend to have more sheep farming than dairy. The most productive forests are in the interior of the region as well. The fishing industry is not very large in this region, but it does exist. Hydroelectric power generation is also a larger part of the economy in this region with many power stations on most of the larger river systems throughout the region.
Муниципалитеттер тізімі
Екі округтің халқының шамамен 80%-ы жағалау бойында тұрады, мұнда Норвегиядағы ең жылы климат орналасқан, сонымен қатар Skagerrak теңізінің бай балық аулау аймақтарына және теңіз жолдарына жылдам қол жеткізуге болады. Оңтүстік Норвегияда халық тығыздығы төменгі бірнеше ішкі муниципалитеттер де бар. Оңтүстік Норвегия муниципалитеттерінің тізімі:
About 80% of the population of the two counties live along the coast, which has the warmest climate in Norway as well as offering quick access to the rich fishing grounds and maritime routes of the Skagerrak. In Southern Norway there are also a number of less populated inland municipalities. The list of the municipalities in Southern Norway are:
Coat ofarms City Admin. center Population(2015) Region Location County Photo Location in Sørlandet Language Kristiansand Kvadraturen 87,446 Kristiansandregionen Coast Vest Agder Bokmål Arendal Arendal 44,219 Østre Agder Coast Aust Agder Bokmål Grimstad Grimstad 20,497 Østre Agder Coast Aust Agder Bokmål Mandal Mandal 15,061 Lindesnesregionen Coast Vest Agder Bokmål Vennesla Vennesla 14,095 Kristiansandregionen Inland Vest Agder Neutral Søgne Tangvall 11,217 Kristiansandregionen Coast Vest Agder Bokmål Farsund Farsund 9,433 Listerregionen Coast Vest Agder Bokmål Flekkefjord Flekkefjord 9,069 Listerregionen Coast Vest Agder Bokmål Lillesand Lillesand 9,040 Kristiansandregionen Coast Aust Agder Bokmål Lyngdal Alleen 8,335 Listerregionen Coast Vest Agder Bokmål Risør Risør 6,894 Østre Agder Coast Aust Agder Neutral Songdalen Nodeland 6,354 Kristiansandregionen Inland Vest Agder Neutral Kvinesdal Liknes 5,984 Listerregionen Coast Vest Agder Neutral Froland Blakstad 5,532 Østre Agder Inland Aust Agder Neutral Lindesnes Vigeland 4,880 Lindesnesregionen Coast Vest Agder Bokmål Birkenes Birkeland 4,689 Kristiansandregionen Inland Aust Agder Neutral Evje og Hornnes Evje 3,567 Setesdal Inland Aust Agder Neutral Gjerstad Gjerstad 2,478 Østre Agder Inland Aust Agder Bokmål Marnardal Heddeland 2,294 Lindesnesregionen Inland Vest Agder Neutral Vegårshei Myra 2,018 Østre Agder Inland Aust Agder Neutral Sirdal Tonstad 1,838 Listerregionen Inland Vest Agder Neutral Åmli Åmli 1,832 Østre Agder Inland Aust Agder Nynorsk Audnedal Konsmo 1,750 Lindesnesregionen Inland Vest Agder Neutral Hægebostad Tingvatn 1,693 Lindesnesregionen Inland Vest Agder Nynorsk Iveland Birketveit 1,315 Kristiansandregionen Inland Aust Agder Neutral Valle Valle 1,251 Setesdal Inland Aust Agder Nynorsk Bygland Bygland 1,189 Setesdal Inland Aust Agder Nynorsk Bykle Bykle 933 Setesdal Inland Aust Agder Nynorsk Åseral Kyrkjebygda 925 Lindesnesregionen Inland Vest Agder Nynorsk
Coat ofarms City Admin. center Population(2015) Region Location County Photo Location in Sørlandet Language Kristiansand Kvadraturen 87,446 Kristiansandregionen Coast Vest Agder Bokmål Arendal Arendal 44,219 Østre Agder Coast Aust Agder Bokmål Grimstad Grimstad 20,497 Østre Agder Coast Aust Agder Bokmål Mandal Mandal 15,061 Lindesnesregionen Coast Vest Agder Bokmål Vennesla Vennesla 14,095 Kristiansandregionen Inland Vest Agder Neutral Søgne Tangvall 11,217 Kristiansandregionen Coast Vest Agder Bokmål Farsund Farsund 9,433 Listerregionen Coast Vest Agder Bokmål Flekkefjord Flekkefjord 9,069 Listerregionen Coast Vest Agder Bokmål Lillesand Lillesand 9,040 Kristiansandregionen Coast Aust Agder Bokmål Lyngdal Alleen 8,335 Listerregionen Coast Vest Agder Bokmål Risør Risør 6,894 Østre Agder Coast Aust Agder Neutral Songdalen Nodeland 6,354 Kristiansandregionen Inland Vest Agder Neutral Kvinesdal Liknes 5,984 Listerregionen Coast Vest Agder Neutral Froland Blakstad 5,532 Østre Agder Inland Aust Agder Neutral Lindesnes Vigeland 4,880 Lindesnesregionen Coast Vest Agder Bokmål Birkenes Birkeland 4,689 Kristiansandregionen Inland Aust Agder Neutral Evje og Hornnes Evje 3,567 Setesdal Inland Aust Agder Neutral Gjerstad Gjerstad 2,478 Østre Agder Inland Aust Agder Bokmål Marnardal Heddeland 2,294 Lindesnesregionen Inland Vest Agder Neutral Vegårshei Myra 2,018 Østre Agder Inland Aust Agder Neutral Sirdal Tonstad 1,838 Listerregionen Inland Vest Agder Neutral Åmli Åmli 1,832 Østre Agder Inland Aust Agder Nynorsk Audnedal Konsmo 1,750 Lindesnesregionen Inland Vest Agder Neutral Hægebostad Tingvatn 1,693 Lindesnesregionen Inland Vest Agder Nynorsk Iveland Birketveit 1,315 Kristiansandregionen Inland Aust Agder Neutral Valle Valle 1,251 Setesdal Inland Aust Agder Nynorsk Bygland Bygland 1,189 Setesdal Inland Aust Agder Nynorsk Bykle Bykle 933 Setesdal Inland Aust Agder Nynorsk Åseral Kyrkjebygda 925 Lindesnesregionen Inland Vest Agder Nynorsk