Кіріспе
1980 жылы Сэм Шепардтың "Нағыз батыс" пьесасы – американдық драматург Сэм Шепардтың туындысы. Оқиға ағайынды Остин мен Лидің ұзақ уақыттан кейін қайта табысып, араларындағы бәсекелестікке толы қарым-қатынасын көрсетеді. Бұл оқиға Калифорнияда, Лос-Анджелестен шамамен 20 шақырым қашықтықта, Сан-Габриэль алқабының етегіндегі аналарының үйінде өтеді. Пьеса отбасылық қарым-қатынастар, жеке тұлға және американдық арман сияқты тақырыптарды зерттеуімен белгілі. "Нағыз батыс" Ли мен Остин есімді екі бауырдың өмір салты мен мұратының өзгешелігін көрсетіп, аналарының үйінде тұрғандағы шиеленіскен қарым-қатынастарын ортаға салады. Шепардтың осы пьесасы шыншылдығымен, қарапайымдылығымен, сондай-ақ қара юморымен және терең психологиялық мазмұнымен ерекшеленеді. Пьесада бауырластық бәсекелестік және ерліктің күрделігі жақсы бейнеленген. Бұл пьеса алғаш рет Бродвейден тыс жерде, Томми Ли Джонс пен Питер Бойлдің қатысуымен "Қоғамдық театр" сахнасында қойылды. Кейін "Steppenwolf" театрында көрсетілді, ал 1982 жылы Джон Малкович пен Гэри Синиземен "Cherry Lane" театрына көшірілді. Бір жыл өткен соң, пьеса "PBS" телеарнасының "American Playhouse" бағдарламасында көрсетіліп, көптеген көрермендерге жетті. 1983 жылы пьеса "Драма" номинациясы бойынша Пулитцер сыйлығының финалисі атанды. 2000 жылы "Circle in the Square" театрында Филип Сеймур Хоффман мен Джон С. Райлидің қатысуымен Бродвейде дебют жасады және "Жылғы үздік пьеса" номинациясына ие болды. Пьеса "West End" сахнасында бірнеше рет және 2018 жылы Бродвейде қайта қойылды. Кейбір сыншылар оны 1976 жылғы "Аштық класының қарғысы" және 1979 жылғы "Жерленген бала" пьесаларын қамтитын "Отбасылық трилогияның" үшінші бөлігі деп санайды. Ал басқалары оны 1983 жылғы "Ашуға ақымақ" және 1985 жылғы "Аңның өтірігі" пьесаларымен бірге бестікке жатқызады.
True West is a play by the American playwright Sam Shepard, which follows the sibling rivalry between estranged brothers Austin and Lee, who have reconnected. It is set in California, about 20 miles outside of Los Angeles in the foothills of the San Gabriel Valley, at their mother's home. It is known for its exploration of themes such as family dynamics, identity, and the American Dream. The play revolves around the volatile relationship between two brothers, Lee and Austin, as they navigate their contrasting lifestyles and aspirations while staying in their mother's house. Shephard's writing in True West is characterized by its raw, gritty realism, as well as its dark humor and psychological depth. The play also deals with the portrayal of sibling rivalry and the complexities of masculinity and is considered a staple of contemporary theater. The play was first produced on Off Broadway at The Public Theatre with Tommy Lee Jones and Peter Boyle. It ran at the Steppenwolf Theatre and later transferred off Broadway at the Cherry Lane Theatre in 1982 with John Malkovich and Gary Sinise. The production was aired on American Playhouse on PBS the following year where it gained a national audience. The play was a finalist for the Pulitzer Prize for Drama in 1983. The play had its Broadway debut in 2000 at the Circle in the Square Theatre with Philip Seymour Hoffman and John C. Reilly receiving a Tony Award for Best Play nomination. It was revived on the West End multiple times and on Broadway in 2018. Some critics consider it the third of the Family Trilogy that includes Curse of the Starving Class (1976) and Buried Child (1979). Others consider it part of a quintet that includes Fool for Love (1983) and A Lie of the Mind (1985).
Бірінші акт
"Нағыз батыс" – ұзақ уақыттан бері араласқан екі бауырластың өзара бәсекелестігі туралы. Пьеса Остин мен Лидің анасының үйінде отыруымен басталады. Олар бес жылдан бері бірінші рет кездесіп отыр. Олардың арақатынасы жақсы емес, бірақ Остин үлкен ағасы Лидің ықпалдылығына мойынұсынып, оны жұбатуға тырысады. Аналары Аляскада демалыста екенін, ал Остин үйді күзетіп отырғанын білеміз. Остин сценарийін аяқтауға тырысады, бірақ Ли оны мағынасыз сұрақтармен үнемі алаңдатады. Екеуі де бір-біріне күдікпен қарайды. Остин Лидің кетіп қалуын ұсынғанда, Ли көршілерден нәрсе ұрлап әкетемін деп қорқытады. Остин оны тыныштандырады, ал кеш нейтралдық күйде аяқталады. Ли анасының үйінің қауіпсіздігі және әкесін іздеп шөлге қалай кеткені туралы әңгімелейді. Остин Лиге үйден кетуін бұйырады, себебі кино продюсері Саул Остин жазған сценарийді (осы "тарихи туынды" деп сипатталады) көруге келеді. Ли Остиннен кілттерін алса, үйден кететініне келіседі. Остин бастапқыда қарсылық білдіреді, бірақ Лидің сөзіне көнеді, ал Ли оны сағат алтыға дейін қайтарып беруге уәде береді. Ли кетіп қалады. Саул мен Остин келісімдерін талқылап жатқанда, Ли қолға түскен теледидармен кіреді. Саул мен Ли гольф ойыны туралы әңгімелеседі және ертең ойнауға жоспар жасайды, Остинді қатыстырмайды, себебі ол ойнамайды, Лидің Саулмен қарым-қатынас жасауына қарсы болғанына қарамастан. Ли Саулға сценарий идеясын ұсынады, Саул оған жағымды жауап береді. Ли оқиғасын жоғары дауыспен айтады. Остин оны жазып алады, бірақ тоқтап, бұл оқиғаның шын өмірге ұқсамайтынын айтады. Бауырластар дауласады, Остин Лиден кілттерін қайтаруды сұрайды. Ли Остин оны үйден қуғысы келгенін ойлайды, сондықтан оны шығаруға болмайды дейді. Остин оны ағасы болғандықтан үйден шығармайтынын айтады. Ли аға-іні болудың мәні жоқ екенін, себебі отбасылық дауларда кісі өлтіру жиі болады дейді. Остин оларды сценарий үшін кісі өлтіруге итермелейтіндей жағдайға түсірмейтініне сендіреді. Екеуі де бір-бірінің өміріне қызғанатынын мойындайды, Ли кілтті қайтарады, бірақ кейін оны қайта сұрайды. Сцена Остин Лидің әңгімесін теруімен аяқталады.
Екінші акт
Ли түскі уақытта гольфтан оралды, Саул сыйлаған гольф таяқшаларымен. Ол Остинге, бұл таяқшалар Саул уәде еткен аванстың бір бөлігі екенін, оның Остинге "диктофонға айтқан" әңгіме идеясының жоспары үшін төленгенін айтады. Олар тойлайды, бірақ Ли Остинге сценарийді өзі жазу керектігін хабарлағанға дейін. Остин күмәнданады, бірақ Ли Саулдың оның сценарийін қабылдамайтынын айтады. Остин Лиді осы істе абай болуға шақырады, өйткені өзінің жобасы да маңызды екенін ескертеді. Сцена Остин шөлге кетіп қалатынын айтып қорқытып, Ли оны тыныштандыруға тырысады. Остин Саулдың оның сценарийін сатып алу шешіміне наразылық білдіреді. Ол Саулдың гольф алаңындағы тікелей ставкадан ұтылған соң ғана сценарийді сатып алуға ұсыныс жасағанын айтады. Саул Остиннен өзінің де, Лидің де әңгімесін жазуын сұрайды, бірақ Остин бас тартады. Остин Лидің әңгімесінде мән мен ықтималдық жоқ деп санайды. Остиннің бас тартуына байланысты Саул оның әңгімесінен бас тартады және Лидің әңгімесі үшін басқа автор іздеуге шешім қабылдайды. Сахна Соулдың Лимен түскі асқа жоспар құруымен аяқталады. Остин мас болып, Лиге жағын жоқ етеді, ол жазу машинасына отырып, тырысып, әріптерді іздеп сценарий жазуға асығады. Остин ағасына кеңес береді және Ли келгеннен бері онымен уақыт өткізуді осылай ұнататынын айтады. Ол Лидің нағыз сценарист емес екеніне сендіреді, ал Ли оған сценарийі үшін аванс алатынын айтқанда, Остин Ли сияқты үйлерді де тоналай алатынын мәлімдейді. Ли тіпті тостерді ұрлай алмайтынына кепілдік береді, бірақ олар ставка туралы келісе алмайды. Оның орнына Ли Остиннен жазудың техникалық бөліктеріне көмектесуін сұрайды, оған ақы төлеуді ұсынады, содан кейін олардың әкесі сияқты жоғалып кетеді және Остинды жалғыз қалдырады. Остин олардың әкесінің тағдыры туралы пікір таластырады, ал сахна олар бірге ішіп отырғанда аяқталады. Остин ұрлаған тостерді жылтыратып жатыр, ал Ли таңертең жазу машинкасын қиратып жатыр. Олар әңгімелесіп тұрып осылай істей береді. Остин өзінің ісімен мақтанады. Ли әйелмен кездесуді қалайды, бірақ Остин үйленгендіктен бас тартады. Ли оператормен телефон арқылы сөйлесіп жатқанда ашуланады, өйткені оператордың айтқандарын жазу үшін қалам таба алмайды. Қалам немесе қарындаш іздеп, Ли ас үйдің барлық шумағын жерге төгіп тастайды. Остин Лиді шөлге бірге баруға шақырады, өйткені ол онда өзіне ештеңе жоқ деп санайды. Ағалар келісімге келеді: Остин Ли үшін пьеса жазады, егер Ли оны шөлге алып кетсе. Соңғы сахнада үй қирап жатыр, Ли мен Остин сценарий үстінде қарқынды жұмыс істеп жатыр, ал аналары қолдарында чемодандармен кіреді. Ол ұлдарына таң қалған күйде қарайды, Ли оны байқағанша. Ол ұлдарының сыртқы түрі мен үйдің жағдайына қатты таңғалады, бірақ сабырлы болады. Ол Пабло Пикассоның келуін күтіп отырғанын хабарлайды. Ұлдары Пикассоның көп бұрын қайтыс болғанын айтады. Остин оған Ли екеуінің шөлге баратынын айтады, бірақ Ли сапарды кейінге қалдыруға тура келетінін айтады, өйткені Остин шөлдік өмір салтына төтеп бере алмайды деп санайды. Остин Лиді телефон шнурымен тұншықтыруға тырысады. Анасы қонақ үйге баратынын айтады, өйткені ол үйді танымайды. Ли күресуді тоқтатады және қозғалмай жатады, ал Остин ақыры жіберді. Ол бір сәтте бауырын өлтіріп қойғанынан қорқады. Остин есікке қарай жылғанда, Ли көзінен от шашып тұрып көтеріледі. Екі бауыр бір-біріне қарайды, жарық сөніп бара жатқанда, олар бір-біріне қарсы тұрып, жұмсақ тіреседі.
Белгілі шығармалары
"Нағыз Батыс" алғаш рет Сан-Францискодағы Magic Theatre театрында қойылды, онда Шепард тұрақты драматург болды. Оның әлемдік премьерасы 1980 жылдың 10 шілдесінде осы жерде өтті. Алғашқы режиссері Роберт Вудрафф болды, ал Остин рөлінде Питер Койот, Ли рөлінде Джим Хейни, Сол Киммер рөлінде Том Дальгрен және Ана рөлінде Кэрол МакЭльхени ойнады. 1981 жылы қойылым Magic Theatre-дан Сан-Францискодағы Marines Memorial Theatre-ға көшірілді. Эбби Ро Смит Койотты Остин рөлінде ауыстырды. Бұл қойылымның премьерасы Бродвейден тыс, Джозеф Папптың The Public Theater театрында 1980 жылдың 23 желтоқсанында ашылып, 1981 жылдың 11 қаңтарында жабылды. Басты рөлдерде Томми Ли Джонс пен Питер Бойл ойнады, режиссері Роберт Вудрафф болды. 1982 жылы Steppenwolf Theatre Company оны сахнаға қойды, онда сол кезде көп танылмаған актерлер Гари Синиз (сонымен қатар режиссер) және Джон Малкович басты рөлдерді сомдады. Шепардтың келісімімен бұл қойылым Бродвейден тыс жерге, Cherry Lane Theatre-ға көшірілді, онда 1982 жылдың қазан айында ашылды. 762 қойылымнан кейін 1984 жылдың 4 тамызында жабылды, ал кейін Брюс Лайонс, Джеймс Белуши, Гэри Коул, Тим Мэтисон, Эрик Эстрада, Денис Куэйд және Рэнди Куэйд бас рөлдерді ойнады. 1984 жылдың қаңтарында "Американ Плейхаус" телеарнасында Синиз бен Малковичтің қатысуымен сахналық пьесаның телефильмі көрсетілді. Филип Сеймур Хоффман мен Джон С. Райли Бродвейде басты рөлдерді ойнады, қойылым барысында рөлдерді алмастырып тұрды. Пьеса 2000 жылдың 17 ақпанында Circle in the Square Theatre-да ашылып, 154 қойылым мен 21 алдын ала көрсетімнен кейін 2000 жылдың 29 шілдесінде жабылды. Режиссер Мэтью Уорхус Тони жүлдесіне ие болу үшін Хоффман мен Райлиді бірлік ретінде қарастыруды Тони әкімшілігінің комитетінен өтінді, бірақ комитет оларды жеке қарастыруды шешті. Пьеса Roundabout Theatre Company-ның қоюымен Бродвейдегі American Airlines Theatre-да қайта жаңғыртылды, 2018 жылдың 27 желтоқсанында алдын ала көрсетіліп, 2019 жылдың 24 қаңтарында ресми түрде ашылды. Режиссері Джеймс Макдональд, Ли рөлінде Этан Хоук, Остин рөлінде Пол Дано ойнады.
Халықаралық қойылымдар
Бұл пьеса Лондондағы Корольдік ұлттық театрдың Cottesloe театрында 1981 жылғы 3 желтоқсанда қойылды. Джон Шлезингердің режиссерлігімен, Ли рөлінде Боб Хоскинс, Остин рөлінде Энтони Шер, Ана рөлінде Патриция Хейс, Саул рөлінде Шейн Риммер ойнады. Донмар қоймасы 1994 жылы спектакльді ұсынды, басты рөлдерді Марк Райланс және Майкл Рудко сомдады, режиссері – Мэтью Вархус. Шеридан Морли: «Бұл шынымен екі адамдық пьеса, ал Райланс пен Рудко бір-бірінің айналасында айналып, қаладағы ең керемет қарама-қарсы және ең жақсы екі ойнаған рөлді көрсеткенде, "True West" мен 1980 жылдардың басында осындағы алғашқы ұлттық қойылымнан есімде қалғаннан гөрі әлдеқайда күшті, көңілді және жабайы пьеса сияқты көрінеді». Қойылым Лидстегі Quarry театрында басталды. Мэтт Вольф Донмар қоймасының қойылымын «жайқын жаңару» деп атады, «Сэм Мендестің алғашқы жылдарындағы ең көп көрермен жинаған қойылымдарының бірі». Екі ер адам рөлдерін әр 3-4 қойылымда алмастырды. Уилсон Милам 2003 жылғы қарашада Бристольдің Олд Вик театрында қойылым қойды, Фил Дэниелс Ли рөлінде, Эндрю Тиернан Остин рөлінде ойнады. Британдық театр туралы баяндаманың рецензенты: «Дик Берд жасаған декорация, оның бұрынғы Олд Виктегі "Үлкен үміттер" пьесасы үлкен қызығушылық тудырған, өте жақсы. Ақ жиекті терезелер патиоға ашылады, онда өсімдіктер, жиһаз және аспан көрінеді». Қойылымда жазу машинасының сындырылуы заманауи, жұмыс істейтін ноутбукпен алмастырылды және 20 жұмыс істейтін тостер қолданылды. Бұл қойылым Бристольдің Олд Вик театрының көрермендерге зиян келтіруі мүмкін деген қорқынышпен алдыңғы үш қатардағы орындықтарды алып тастауға және қауіпсіздік үшін Perspex қалқан орнатуға мәжбүр етті. Бұл қойылым британдық ұлттық баспасөзден көп мақтау алды және The Guardian газетінде «Аптаның таңдауы» деп жарияланды (27 қазан, 2 қараша 2003). Soulpepper, Торонтоның ең ірі театр компаниясы, Нэнси Палк режиссерлік еткен қойылымда Патрисия Гамильтон, Стюарт Хьюз және Майк Росс ойнады, ол 2013 жылғы сәуірден мамырға дейін Өнер орталығында өтті. Питтсбургтің қоғамдық театрының қойылымын Памела Берлин режиссерлік етті, Кен Барнетт (Остин) және Дэвид Могенталь (Ли) 7 қарашадан 8 желтоқсанға дейін 2013 жылы О'Райли театрында ойнады. Глазгодағы Азамат театры 2013 жылғы 29 қазаннан 16 қарашаға дейін Филип Бриннің режиссерлігімен Алекс Фернс пен Юджин О'Харь ойнаған "True West" пьесасын ұсынды. Бұл қойылым 2014 жылғы қыркүйекте Лондондағы Трицикл театрында қойылды. Ivy Arts Centre, University of Surrey, Lone Twin тобының 24 ақпан 2015 жылы орындаған қойылымы болды. The Plank Theatre Company бұл пьесаны 2017 жылғы қазан айында Голливудтағы Complex Theatre театрында қойды. Актерлер Джейкоб Гродник пен Дрейк Шеннон әр қойылымда «Остин» және «Ли» рөлдерін алмастырды. «Саулды» Мишоне Фейгин, ал «Ананы» Мелисса Джоб ойнады. Лондондағы Водевиль театры 2018 жылғы 23 қарашадан 2019 жылғы 23 ақпанға дейін өткен пьесаның алғашқы Вест-Энд қойылымын ұсынды. Мэтью Данстердің режиссерлігімен, Кит Харрингтон Остин және Джонни Флинн Ли рөлінде ойнады. Роундабут театр компаниясы Бродвейде Этан Хоук пен Пол Даномен бірге қойылымды қойды, ол 2018 жылғы 27 желтоқсаннан 2019 жылғы 17 наурызына дейін өтті. Брэден Абрахамның режиссерлік жұмысы Сиэтл репертуарлық театрының 2019–2020 жылғы маусымының бір бөлігі ретінде 2020 жылғы 17 қаңтар мен 16 ақпан аралығында өтті.
Марапаттар
Жыл Сыйлық Санаты Номинация Нәтижесі 1983 Пулитцер сыйлығы Драмадағы Пулитцер сыйлығы Сэм Шепард, "Шынайы батыс" 2000 Тони сыйлығы Ең жақсы пьеса Сэм Шепард Пьесадағы ең үздік актер Филипп Сеймур Хоффман Пьесадағы ең үздік актер Джон С. Райли Пьесаның ең үздік режиссері Мэтью Уорхус Драмалық үстел сыйлығы Пьесаның ең үздік қайта қойылуы Сэм Шепард Пьесадағы ең үздік актер Филип Сеймур Хоффман Драмалық лига сыйлығы Қайта қойылымның ең үздік өндірісі Сыртқы сыншылар шеңбері сыйлығы Ең жақсы жаңа Бродвей пьесасы Арнайы сыйлық Филип Сеймур Хоффман / Джон С. Райли Театр әлемі сыйлығы Филип Сеймур Хоффман 2019 Драмалық лига сыйлығы Ең үздік актерлік өнер Этан Хоук