Кіріспе
Бұл тізім еркек және әйел репродуктивті мүшелерінің және репродуктивті жүйенің дамуының қалай байланысты екенін, олардың даму жолының ортақ екенін көрсетеді. Осылайша, олар биологиялық гомологтар болып табылады. Бұл мүшелер еркектерде және әйелдерде сәйкес жыныстық мүшелерге дифференциалданады.
This list of related male and female reproductive organs shows how the male and female reproductive organs and the development of the reproductive system are related, sharing a common developmental path. This makes them biological homologues. These organs differentiate into the respective sex organs in males and females.
Сыртқы мүшелері
Еркектер мен әйелдердің сыртқы жыныс мүшелерінің пайда болуы ұқсас. Олар клоакалық бүктемелердің алдында қалыптасатын жыныс түбіршегінен (клоакалық мембрананың төңірегіндегі мезенхималық жасушалардың көбеюі) пайда болады. Клоакалық бүктеменің қауда бөлігі артқы анальдық бүктемеге және алдыңғы зәр жолы бүктемесіне бөлінеді. Зәр жолы бүктемесінің екі жағында жыныс ісінулері анық көрінеді. Бұл құрылымдар ерлерде болашақ мүшеқап, ал әйелдерде үлкен жыныс еріншелері болып дамиды. Кез келген жыныстың сегіз апталық эмбрионының жыныс түбіршегі бірдей болады. Олардың екеуінде де клитор (әйелдерде) немесе қызылша безі (ерлерде) болатын лишай аймағы, зәр-жыныс бүктемесі мен ойығы және анальдық түбіртек бар. Шамамен он аптаға дейін сыртқы жыныс мүшелері әлі де ұқсас күйде қалады. Лишайдың табанында корональдық ойыс немесе қызылша безінің шүкіршігі деп аталатын ойық орналасқан. Ол болашақ мүшеқаптың бекітілу орны болып табылады. Анальдық түбіртекке жақын, сол және оң зәр жолы бүктемелерінің қауда ұштары бірігіп, зәр жолы рафесін құрайды. Жыныс түбіршегінің бүйірлік бөлігі (бүйірлік түбіртек деп аталады) бойлық бағытта өседі және екі жыныста да шамамен бірдей ұзындықта болады.
Адамның физиологиясы
Ерлердің сыртқы жыныс мүшелеріне қанағаттандыру мүшесі мен ұрық жиегі жатады. Әйелдердің сыртқы жыныс мүшелеріне клитор, кіндік еріндері және кіндік тесігі кіреді, олардың жиынтығы ұрық деп аталады. Сыртқы жыныс мүшелерінің сыртқы түрі әртүрлі адамдарда кеңінен өзгереді. Қанағаттандыру мүшесінің басы мен клитордың басы арасындағы бір айырмашылық – клитордың басы нервтік ұштарды қанағаттандыру мүшесінің басының көлемінен он есе кішкентай көлемге жинақтай алады. Сондықтан клитордың басы қанағаттандыру мүшесінің басымен салыстырғанда терідегі сезімталдық рецепторларының тығыздығы бойынша (114/100× күшті көру өрісі) көбірек өзгергіштікке ие. Тигілген әсері бірдей болғанда, осы жүйкелердің шоғырлануы клитордың басын қанағаттандыру мүшесінің басынан гөрі сезімтал етеді. Осының салдарынан көптеген әйелдер тек жұмсақ тигілгеннен басқа жағдайда ыңғайсыздық немесе ауырсыну сезінеді.