Кіріспе

Ирландиялық республикашы Роберт Стори (1956 жылдың 11 сәуірі – 2020 жылдың 21 маусымы) – Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласынан шыққан Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының (ИРА) мүшесі. Мылтық иеленгені үшін 18 жылға сотталғанға дейін, ол түрлі қылмыстар бойынша уақытша қамауда да отырды және барлығы 20 жыл түрмеде жазасын өтеді. Ол сондай-ақ британдық жаза тарихындағы ең ірі түрмеден қашу оқиғасында маңызды рөл атқарды.

Ерте өмір

Отбасы бастапқыда Солтүстік Белфасттағы Олдпарк жолындағы Марроубоун аймағынан шыққан. Стори өте жас кезінде ауданда болған Ольстер лоялистерінің шабуылдарына байланысты отбасы көшіп кетуге мәжбүр болды. Олар Манор-стритке, Солтүстік Белфасттағы даулы аймаққа көшіп барды. Сторидің сіңілісі бокс жаттықтырушысы Джерри Стори болды, ал әкесі, сондай-ақ Бобби деп аталған, 1970-ші жылдары католиктерге лоялистер қауіп төндірген кезде аймақты қорғауға қатысты. Стори төрт баланың бірі еді. Оның екі інісі – Шеймус пен Брайан, және бір әпкесі – Джеральдин болды. Осы оқиғалардың ішінде Жаңа Ложадағы «МакГурк» барының бомбалануы, онда оның отбасын білетін адамдар қаза тапты, сондай-ақ Қанды жексенбі де болды. Бұл оның ИРА-ға қосылуға тырысуына әкелді. Бұған дейін ол 20 рет тұтқындалған, бірақ интернированиеге тым жас еді. 1974 жылдың қазан айында ол Лонг Кеште интернирование орындалғандардың тұтқындалған жерлеріндегі жағдайларға қарсы наразылық акциясына қатысты, онда тұтқындар өздері отырған "клеткаларға" өрт қойды. 1975 жылдың мамырында ол интернированиеден босатылды. Ол іс дәлелденбегендіктен босатылды, бірақ кейін Терф Лоджде екі сарбазды атқандығы үшін айыпталды. Тьюит сотқа дейін сол түрмеден қашып кетті, ал тағы екі ИРА еріктісі сотталды, бірақ Стори 1981 жылдың сәуір айында Олд Бейлиде ақталды. 1994 жылы босатылғаннан кейін, ол 1996 жылы қайтадан тұтқындалды және британдық армия сарбазы туралы, сондай-ақ Лорд-бас судья Брайан Хаттон туралы жеке ақпаратты ұстағандығы үшін айыпталды. 1998 жылдың шілдесінде Крамлин Жолдағы сотта өткен сотта, қорғаныс оның жеке ақпараты бұрын кітаптар мен газеттерде жарияланғанын дәлелдеді, нәтижесінде ол ақталды. 2005 жылдың 11 қаңтарында Оңтүстік Антрим округінен парламент депутаты Дэвид Бернсайд Ұлыбритания парламентінің Төменгі палатасында парламенттік иммунитет шегінде Сторидің ИРА барлау қызметінің басшысы болғанын мәлімдеді. 2015 жылдың 9 қыркүйегінде Стори бұрынғы ИРА еріктісі Кевин МакГиганды өлтіру ісіне байланысты екі күнге тұтқындалды. Кейін ол ешқандай айыптаусыз босатылды, ал оның адвокаты Джон Финукен Стори заңсыз тұтқындау үшін сотқа шағымданатынын мәлімдеді.

Өлім

Стори 2020 жылғы 21 маусымда Англияның Ньюкасл-апон-Тайн қаласында сәтті болмаған өкпе трансплантациясы операциясынан кейін қайтыс болды. Синн Фейн президенті Мэри Лу Макдональд оны құрмет көрсетуде "үлкен республикашыл" деп сипаттады. 30 маусымда Белфастта өткен оның қоштасу рәсіміне Макдональд, Бірінші вице-премьер Мишель О'Нилл және бұрынғы Синн Фейн президенті Джерри Адамс сияқты 1500-ден астам адам қатысты, бірақ COVID-19 пандемиясына жауап ретінде енгізілген әлеуметтік арақашықтық ережелерін бұзғаны үшін сынға ұшырады. Ол кезде Солтүстік Ирландияда жерлеу рәсіміне 30-дан аспайтын адамдар қатысуға рұқсат етілген.

Мәдени сілтемелер

2017 жылғы, Стивен Берк режиссерлік еткен "Мейзе" фильмінде 1983 жылғы түрмеден қашу оқиғасы бейнеленген. Бұл фильмде Стори рөлін ирланд актері Силлиан О'Салливан сомдады.