Кіріспе

1942–1945 жылдардағы Екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитындағы одақтас әскери басқаруы

Тынық мұхиты аймағы – Екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхиты театрындағы маңызды одақтас әскери басқаруы болды. Бұл Тынық мұхиты соғысы кезіндегі одақтастардың төрт негізгі басқаруының бірі және Азия-Тынық мұхиты театрындағы АҚШ-тың үш басқаруының бірі еді. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адмиралы Честер В. Нимиц, АҚШ Тынық мұхиты флотының Бас қолбасшысы, басқарудың барлық уақытында басшылық етті. Театрдағы одақтас күштерінің басым көпшілігі АҚШ Әскери-теңіз күштерінен, АҚШ Армиясынан және АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусынан құралды. Дегенмен, Жаңа Зеландия, Ұлыбритания, Австралия, Канада, Мексика, Фиджи және басқа елдерден келген бөлімдер мен/немесе жеке құрам да белсенді қызмет атқарды.

Құрылымы мен құрамы

1942 жылдың 24 наурызында жаңа құрылған британдық және американдық Біріккен штаб басшылары Тынық мұхиты аймағын американдық стратегиялық жауапкершілік аймағы деп белгілейтін директива шығарды. 30 наурызда АҚШ Біріккен штаб басшылары (JCS) Тынық мұхиты аймағын үш аймаққа бөлді: Тынық мұхиты аймағы (POA), Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағы (SWPA) және Оңтүстік-Шығыс Тынық мұхиты аймағы (бұл аймақ ешқашан іске қосылмады). Нимиц Оңтүстік Тынық мұхиты аймағының қолбасшысын «тағайындады» немесе «ұсынды» деген мәселе, соның ішінде егжей-тегжейлер мен ауысу 3 сәуір мен 8 мамыр 1942 жылы Нимицтің Тынық мұхиты аймақтарының бас қолбасшысы міндетін ресми түрде қабылдауы арасында шешілді. JCS адмирал Нимицті Тынық мұхиты аймақтарының бас қолбасшысы етіп тағайындады және ол сол аймақтағы барлық күштерді (әуе, құрлық және теңіз) операциялық бақылауға алды. Аймаққа Тынық мұхитының көп бөлігі мен оның аралдары кірді, бірақ Азия материгі, сондай-ақ Филиппин, Австралия, Голландтың Шығыс Индиясы, Жаңа Гвинея территориясы (Бисмарк архипелагымен қоса) және Соломон аралдарының батыс бөлігі POA-ға кірмеді. Театрдегі АҚШ стратегиялық бомбалаушы күштері JCS-тің тікелей бақылауында болды. Аляска мен Канададағы барлық құрлық әскерлері АҚШ армиясының Батыс қорғаныс командасының бақылауында қалды. JCS Тынық мұхиты аймағын Солтүстік, Орталық және Оңтүстік Тынық мұхиты аймақтарына бөлді. Нимиц Солтүстік және Оңтүстік Тынық мұхиты аймақтарына бағынышты қолбасшыларды тағайындады, бірақ Армияның Гавайи департаментін қоса, Орталық Тынық мұхиты аймағын тікелей басқаруда қалдырды. Генерал Дуглас Макартур SWPA-ға қолбасшылықты қабылдады. Бұл бөлінудің нәтижесінде Тынық мұхитында екі жеке команда құрылды: POA және SWPA, әрқайсысы JCS-ке жеке есеп берді, күштердің тапшылығы бар театрда ресурстар үшін бәсекелесті және әрқайсысын басқа әскер тармағының бас қолбасшысы басқарды. Әсіресе, Соломон аралдарын бөлу мәселе тудырды, себебі 1942–1943 жылдардағы Соломон аралдары науқанының шайқастары бүкіл аймақты қамтыды, негізгі жапондық базалар SWPA-да, ал негізгі одақтас базалары POA-да орналасқан еді. Алайда, Макартурдың Cartwheel операциясы, ол Соломон аралдарында POA-ның адмиралы Уильям Холсиге теңіз және десанттық күштерге толық операциялық басшылықты берді, ал Макартур операцияны стратегиялық тұрғыдан басқарды, Макартур мен Холси арасындағы жақсы қарым-қатынас пен жеке байланысқа байланысты үлкен жетістікке ие болды. Холси 159° шығыс бойлықтан батысқа қарай Соломон аралдарында операция жүргізген кезде Макартурға есеп берді. Ол 159° шығыс бойлықтан шығысқа қарай операция жүргізген кезде Нимицке есеп берді. 159° шығыс меридианы Санта-Изабель аралының ортасынан өтеді.

Оңтүстік Тынық мұхит аймағы

Вице-адмирал Роберт Л. Гормли (19 маусым – 18 қазан 1942)
Вице-адмирал / Адмирал Уильям Холси, кіші (18 қазан 1942 – 15 маусым 1944)
Вице-адмирал Джон Х. Ньютон (15 маусым 1944 – 13 наурыз 1945)
Вице-адмирал Уильям Л. Калхун (13 наурыз – 2 қыркүйек 1945)

Солтүстік Тынық мұхит аймағы

Контр-адмирал Роберт А. Теобальд (17 мамыр 1942 – 4 қаңтар 1943)
Контр-адмирал Томас К. Кинкейд (4 қаңтар – 11 қазан 1943)
Вице-адмирал Фрэнк Дж. Флетчер (11 қазан 1943 – 2 қыркүйек 1945)

Қуаттар

1942 жылы Алеут аралдарындағы науқан кезінде контр-адмирал Роберт А. Теобальд 8-ші жедел топтың басқаруын жүзеге асырды. Теобальд Солтүстік Тынық мұхиты күштерінің қолбасшысы ретінде Гавайидегі Нимицке есеп берді. 8-ші жедел топтың құрамында бес крейсер, он үш эсминец, үш танкер, алты су асты қайығы, сондай-ақ 4-ші әуе қанатының әскери-теңіз авиациялық бөлімшелері болды. 1942 жылдан 1943 жылға дейін ПОА аймағында үш армиялық жаяу әскер дивизиясы (23-ші/"Америка", 25-ші, 27-ші) және екі теңізшілер дивизиясы (1-ші, 2-ші) күресті (1-ші және 3-ші теңізшілер дивизиялары 1943 жылы SWPA аймағында да шайқасты). 1944-1945 жылдары ПОА аймағында бес армиялық жаяу әскер дивизиясы (7-ші, 27-ші, 77-ші, 81-ші, 96-шы) және алты теңізшілер дивизиясы (1-ші, 2-ші, 3-ші, 4-ші, 5-ші, 6-шы) қызмет етті. Осы кезеңде SWPA аймағында тағы 15 армия дивизиясы соғысты. Одақтас құрлықтық күштердің құрамында 1943-1944 жылдары Соломон аралдары науқанында шайқасқан 3-ші Жаңа Зеландия дивизиясы болды. АҚШ армиясының әуе күштері ПОА аймағында әр түрлі уақытта 7-ші, 13-шы және 20-шы әуе армияларымен бірлесіп жұмыс істеді. 1944 жылдың 10 наурызында Соғыс министрлігі Тынық мұхиты аймақтары үшін қосымша ӘӘК бас штабын құруға келісім берді. Бұл жаңа басшылыққа Вашингтондағы Әуе штабы 16 сәуірде Миллард Ф. Хармон генерал-лейтенантын тағайындады, ол Тынық мұхитындағы АҚШ армиясы күштерінің қолбасшысы ретінде ұзақ тәжірибе жинақтаған еді. Мамыр айында Соғыс министрлігі Роберт С. Ричардсон генерал-лейтенантын, АҚШ армиясының Орталық Тынық мұхиты аймағындағы күштерінің қолбасшысын, Тынық мұхиты аймағындағы АҚШ армиясы күштерінің Бас қолбасшысы етіп тағайындауды ұсынды. Хармон өзінің күштерінің «жоспарлары, операциялары, оқулары және орналасуы» мәселелері бойынша Нимицке жауапты болды. Сонымен қатар, 20-шы әуе армиясының орынбасары ретінде Хармон 20-шы әуе армиясының ПОА аймағындағы бөлімшелеріне қатысты барлық мәселелер бойынша тікелей Арнольдқа есеп берді. 1944 жылдың 1 тамызында Хиккамда Тынық мұхиты аймағындағы Әскери Әуе Күштерінің бас штабы (AAFPOA) құрылды. Бұрынғы басты қолбасшы болған 7-ші әуе армиясы 15 тамызда түрлі типтегі 112 бөлімшені AAFPOA-ға қайта тағайындау арқылы «ұтқыр және тактикалық» мәртебеге ие болды. VII Әуе армиясының қызметтік басқармасы, оның бұрынғы әкімшілік функцияларын Брин AAFPOA әкімшілігінің бас қолбасшысының орынбасары ретінде қабылдады, ASC/AAFPOA-ға ауыстырылды, онда ол операциялық агенттік ретінде өзінің ерекшелігін жоғалтты. 7-ші әуе армиясы тек VII бомбалаушылар және VII истребительдер командасынан тұрды. AAFPOA-ның басқа операциялық күштері XXI бомбалаушылар командасы және Гавайи Әуе қорғанысы қанаты болды (7-ші истребительдер қанатының баспа қатесі болуы мүмкін). VHB бөлімшелерін қолдауға дайындық ретінде Гавайи әуе қоймасы кеңейтілді және тікелей AAFPOA-ға бағындырылды. Алдыңғы немесе ұрыс аймағы үшін Гуам әуе қоймасы (кейіннен Хармон әуе күштері базасы) жоспарланды, ол қараша айында құрылды. Одақтас әуе күштеріне Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштерінің бөлімшелері кірді.