Кіріспе

Нью-Йорк қалалық метрополитенінің терминологиясы – теміржол саласындағы тәжірибеден, жүйенің тарихи қалыптасуынан, сондай-ақ инженерлік, жарнамалық және заңдық қолданыстан туындаған Нью-Йорк қалалық метрополитен жүйесінде қолданылатын терминдер жиынтығы. Маңызды терминдерге BMT Brighton Line сияқты желілер, немесе метроның жекелеген бөлімдері; бірнеше желі бойынша жүретін бір пойыз бағыты болып табылатын B сияқты қызметтер; және бірнеше желі мен қызметтерді байланыстыратын Coney Island–Stillwell Avenue сияқты стансалар жатады. Нью-Йорк қалалық метрополитеніндегі желілер мен қызметтер көбінесе шатастырылады. Желілер – бұл физикалық пойыз жолдары, ал қызметтер – сол жолдарды пайдаланатын маршруттар. Осы айырмашылық Вашингтон метрополитені және тарихи Тайбэй метрополитені сияқты басқа жүйелерде де кездеседі, бірақ қолданылатын нақты терминдер әртүрлі болуы мүмкін.

Сипаттамалары

Метроның әрбір желісі үш анықтамалық белгіге ие: бағыт, қызмет түрі және түсі.

Метро желілері

Ең тұрақтысы – желі, оның физикалық құрылымы және пойыздардың жүріп өтетін жолдары. Жүйенің әрбір бөлігіне бірегей желі атауы беріледі, көбінесе ол бастапқы операторлық компаниясымен немесе бөлімшесімен байланыстырылады: Бруклин-Манхэттен транзит корпорациясы (BMT), Интерборо жылдам транзит компаниясы (IRT), тәуелсіз метро жүйесі (IND). Мысалы, Сегізінші авенюдің астындағы желі – IND Сегізінші авеню желісі. Кейбір желілер атауын (тіпті бөлімшесін де) өзгерткен, бірақ мұндай жағдай сирек кездеседі. Желі атауларын халық арасында қолдану әртүрлі, алайда 2012 жылдан бері, әсіресе Fastrack белгілерінде МТА-ның магистральдық атауларын қолдану жиіледі. Ішкі тұрғыда МТА да атауларды қолданады, себебі олар заңдық маңызы бар және желілерді, қызметтерді және орналасқан жерлерді ешқандай күмәндіксіз анықтауға мүмкіндік береді. Үш негізгі метро жүйесі біріктірілгенімен, BMT, IRT және IND терминдері желілерді, құрылымдарды және ғимараттарды сипаттауда, сондай-ақ капиталдық келісімшарттардың талаптарында әлі де қолданылады. Дегенмен, бұрынғы компаниялардың атауларын көпшілік енді жиі қолданбайды.

Қызмет атаулары

Әрбір жұмыс істейтін қызмет немесе бағытқа әріп немесе сан тағайындалады. Бұл – пойыз қызметінің әртүрлі желілер бойынша қолданатын жолы. Бұл атаулар көпшілікке ең жақсы таныс, бірақ желілерді тиімді пайдалану үшін қызметтер бағыттары өзгергенде немесе құрылыс кезінде жиі өзгеріп отыруы мүмкін. Бұрынғы IRT қызметтеріне (қазіргі А бөлімі) сандар, ал бұрынғы BMT және IND қызметтеріне (қазіргі B бөлімі) әріптер беріледі. 1940 жылы қалалық меншікке біріктірілгенге дейін BMT бағыттарына да сандар тағайындалған. IND және BMT желілері арасында бірыңғай бөлім құру үшін жолдар қосылған кезде, BMT бағыттарына IND атау жүйесімен үйлестіру үшін әріптер біртіндеп тағайындалды. Дегенмен, IRT пойыздары мен туннельдері тар болғандықтан, екі бөлім ақы төленетін қызметтерде араласпайды.

Алмаз қызметі

Әрбір қызмет үшін бірыңғай идентификаторларға ұмтылғанына қарамастан, MTA көше теміржолдарынан бастау алған белгілер жүйесінің бір түрін қабылдады, онда қызметтің өзгеше нұсқасы маршрут нөмірі белгілерінде арнайы түс немесе символ арқылы көрсетіледі. Бұл метрода алмаз тәрізді қызметтерді пайдалану арқылы іске асырылды. Әдетте, маршруттың әрпі немесе нөмірі дөңгелек ішінде көрсетілсе, сол қызметтің басқа нұсқалары алмаз пішіндегі дөңгелек ішіндегі сол әріп немесе нөмірмен белгіленеді.

Қолданыста

6 тұрақты қызмет барлық уақытта жергілікті жұмыс істейді; апта күндері ең жоғары сұраныс кезінде <6> алмаз қызметі Бронксте жедел жүреді (осы бағыттағы жергілікті қызмет Паркчестерге дейін қысқартылады). 7 тұрақты қызмет барлық уақытта жергілікті жұмыс істейді; апта күндері тығырық кезінде ең жоғары сұраныс кезінде <7> алмаз қызметі Квинсте жедел жүреді. F тұрақты қызмет барлық уақытта жұмыс істейді; апта күндері тығырық кезінде ең жоғары сұраныс кезінде <F> алмаз қызметі Бруклинде жедел жүреді.

Бұрынғы қолданылуы

2005 жылдың мамырына дейін, Бронкстегі Nereid Avenue – 238-ші көшеге бағытталған сағат түскі және кешкі уақыттағы 5-ші маршрут, Eastchester–Dyre Avenue-ге қатынайтын тұрақты "шеңбер" маршрутымен бірге ромб белгісімен көрсетілді. Екі маршрут та Бронкстегі Шығыс 180-шы көше мен Үшінші авеню – 149-шы көше аралығындағы сағат түскі және кешкі уақыттағы қозғалыс бағытында экспресс-маршруттар болып жұмыс істеді. Ромб маршруты 2001 жылдан 2004 жылға дейін жөндеу жұмыстарына жабылған Манхэттен көпірінің солтүстік жағында БМТ Брайтон желісінде іске қосылды. Тұрақты маршрут шеңбермен (<Q>) белгіленді, ал апта ішіндегі экспресс-маршрут ромбпен (<Q>) белгіленді. Бедфорд Парк бульварына <B> және <C>, IND Concourse желісінде <D> экспрессі, ал Бей Парквейге <M>. 2004 жылдың мамырында карта өзгертіліп, тек ромб <6> және <7> көрсетілді. Осылайша, ромб символының қолданылуы бір бағытта тұрақты маршрутпен бірге жүретін сағат түскі және кешкі уақыттағы экспресс-маршруттың нұсқасын көрсету үшін қайта анықталды.

Арнайы қызметтер

"Ерекше" – қалыпты емес маршрутпен жүретін пойызды білдіретін белгі. Ол кейде мерекелік арнайы пойыздар, бейсбол ойындарына арналған қызмет немесе төтенше жағдайлардағы немесе жекелеген маршруттар үшін қолданылады. Көптеген пойыздардың жол көрсеткіштерінде немесе ЖК/ЖЭД дисплейлерінде "Ерекше" опциясы болады.

Түстер мен негізгі желілер

Әр қызметке де бір түс тағайындалады. 1979 жылдан бері әр қызметтің түсі Манхэттеннің орталық бөлігінде басымдықпен қолданылатын желіге сәйкес келеді. BMT Nassau Street Line және BMT Canarsie Line желілері үшін түс Төменгі Манхэттенде қолданылатын желіге сәйкес келеді, ал IND Crosstown Line (ешқашан Манхэттенге кірмейтін) үшін түс магистральдық желі ретінде анықталады. Барлық шаттл қызметтерінің негізгі желілері мен түстерінің тізімі келесі кестеде көрсетілген.

Станция атаулары

Станциялар әдетте көше атауларын алып жүреді, бірақ олар аудандар немесе танымал орындар (мысалы, Брайтон-Бич үшін "Брайтон-Бич"; Бруклиндегі Сайпресс-Хиллз үшін "Кипр таулары") немесе олардың комбинацияларымен де аталуы мүмкін (мысалы, Таймс-сквер мен 42-ші көше үшін "Таймс-сквер – 42-ші көше"; Астория мен Дитмарс бульвары үшін "Астория – Дитмарс бульвары"), әсіресе желінің соңғы станцияларында. Басқалары маңызды бағыттар бойынша аталады, көше атауларымен бірге (мысалы, Хантер колледжі үшін "68-ші көше – Хантер колледжі", Америка табиғи тарих мұражайы үшін "81-ші көше – Табиғи тарих мұражайы") немесе кейбір жағдайларда оларсыз (мысалы, Пелхам шығанағы паркі үшін "Пелхам шығанағы паркі", Бруклин қалалық әкімшілігі үшін "Бороу Холл"). Жүйенің 300-ден астам станциясы тек көшелер немесе көшелердің қиылысымен аталады, ал қалғандары көшелер, аудандар және танымал орындардың әртүрлі комбинацияларымен анықталады. Көптеген станциялар бірдей атауға ие, сондықтан станцияны нақты анықтау үшін желі атауы немесе қиылысқан көше көрсетілуі керек: мысалы, Бруклинде "Кингс Хайвей" деп аталатын үш станция бар. Көбінесе, бағытты көрсету де жеткілікті (мысалы, "B және Q бағытындағы Кингс Хайвей" – Шығыс 16-шы көшедегі станцияны көрсету үшін), бірақ бағыттар уақытша болғандықтан, бұл тұрақты белгі емес. МТА кейбір станция атауларын табыс көзі ретінде қарастырды. 2009 жылдың маусым айында Бруклиндегі Атлантик-авеню / Пацифик-стрит станциясы Atlantic Avenue – Barclays Center деп өзгертілді, бұл атау құқығы үшін жылына 200 000 доллар төлейтін Forest City Ratner компаниясымен жасалған келісімнен кейін болды. Сонымен қатар, Уиллеттс Пойнт – Шеа стадионы Метс – Уиллеттс Пойнт деп қайта аталды, себебі МТА Метс ұйымымен келісімге келе алмады. Егер атау құқығы туралы келісімге қол жеткізілсе, станция Уиллеттс Пойнт – Citi Field деп аталған болар еді.

Қоғамға ақпарат беру

Манхэттен немесе Бронкстағы бағыттар әдетте қала орталығы мен қала сырты деп сипатталады, бұл шамамен компастың солтүстігі мен оңтүстігіне сәйкес келеді. Қала орталығы мен қала сырты басқа аудандардағы желілерде немесе қалааралық IRT Flushing және BMT Canarsie желілерінде, сондай-ақ қала орталығына ғана бағытталған BMT Nassau Street желісінде әрқашан мағыналы бола бермейді, сондықтан олар әдетте "қала орталығына" терминал станциясының аты бойынша, ал "қала сыртына" Бруклинге немесе Куинске бағытталған деп сипатталады. BMT жүйесіндегі көптеген станциялардағы белгілер қалаға және қаладан деп көрсетілген. Қазіргі уақытта белгілер әдетте Манхэттенге қарай бара жатса, Манхэттенге, ал сыртқы ауданға қарай бара жатса, бағытына (мысалы, Кони-Айлендке немесе Канарсиге) дейін деп жазылады. Егер пойыз басқа ауданға баратын болса, ол ауданға бағытталған деп сипатталады (мысалы, Манхэттенге немесе Бруклинге бағытталған). Егер соңғы станциясы сол ауданда болса, ол станцияға бағытталған деп сипатталады, мысалы, Сегізінші авенюге немесе Роккавей Парквейге бағытталған. Егер соңғы бағыт бірнеше ауданнан асып кетсе, белгілер әдетте маршрут өтетін келесі бір немесе екі ауданның атын көрсетеді. Пойыздар қала сыртына және ауданға қарай бара жатса, қала сыртына және басқа ауданға, немесе қала орталығына және ауданға қарай бара жатса, қала орталығына және басқа ауданға дейін деп көрсетеді.

Ішкі пайдалану

АҚШ-та көптеген теміржолдарда тек екі бағыт болады. Осыған орай, Нью-Йорк метросының барлық желілері солтүстік-оңтүстік бағытында жүреді деп есептеледі. Көп жағдайда бұл нақты солтүстік немесе оңтүстік бағытына жақын болғанымен, әрқашан мүмкін бола бермейді. Бронкс немесе Куинс қалаларынан Манхэттенге кіретін кез келген желі оңтүстікке қарай Манхэттенге беттейді; ал Бруклиннен Манхэттенге кіретін желілер солтүстікке қарай жүреді, бірақ BMT Nassau Street Line және BMT Canarsie Lines желілері ерекше жағдай. Nassau Street Line Уильямсбург көпірі арқылы Манхэттенге кіргеннен кейін оңтүстікке қарай Манхэттеннің қаржылық ауданына қарай жалғасады, ал Canarsie Line солтүстікке де, оңтүстікке де бармайды. Басқа желілердің бағыты олар арқылы өтетін маршруттарға сәйкес анықталады; бірақ БМТ Шығыс бөлімдерінің (Уильямсбург көпірі арқылы) бағыты Чемберс-стритте өзгереді, ал қалғандарының барлығында солтүстік және оңтүстік аялдамалары болады. 42-ші көшедегі шаттлда теміржолдың солтүстігі компас бойынша батысқа қарай бағытталған, себебі бұл желі бұрынғы негізгі желінің бір бөлігі болған. Шындығында, пойыздың бағытын өзгерту үшін, айналып өту немесе кері жүруден басқа, өте аз жол байланыстары бар. IND жүйесінде (бұрынғы LIRR Rockaway Line-нан басқа) мұндай байланыстар жоқ; бұл философия Манхэттендегі жетінші авеню және Бруклиндегі Hoyt–Schermerhorn көшелеріндегі параллель IND желілері арасындағы жол байланыстарының болмауына себеп болуы мүмкін. Біріктіруге дейін барлық BMT желілері шығыс-батыс бағытында, батыс Манхэттенге қарай жүрді. Біріктіруден кейін батыс солтүстікке, ал шығыс оңтүстікке айналды.

Тарих

Бұл номенклатура жүйенің бір бөлігін басқарған бұрынғы жеке компаниялардың әртүрлі жүйелері мен мәдениеттері, бірнеше желілерде, тіпті әртүрлі аудандарда бірдей атқа ие станциялар бар қалада дұрыс емес атауларды болдырмау қажеттілігі, сондай-ақ көптеген адамдарға ақпаратты жеткізудің ең тиімді жолы туралы көзқарастардың өзгеруі салдарынан қиындыққа толы болды. 1940 жылға дейін Нью-Йорк метрополитені мен эстакадалық жолдарды үш ірі оператор басқарды: жеке меншіктегі Бруклин-Манхэттен транзит корпорациясы (BMT), жеке меншіктегі Интерборо жылдам транзит компаниясы (IRT) және қалалық меншіктегі Тәуелсіз метро жүйесі (ISS немесе 1940 жылға дейін ICOS, қазір IND). Қызмет таңбалары әрқашан сыртқы желілеріне (Бруклин – BMT, Бронкс – IRT және IND) сәйкес берілді, ал егер бір желіде бірнеше қызметті ажырату қажет болса, Манхэттен магистралі де ескерілді.

Жолдың сәйкестігі

Диаграммалық карталардың қысқаша танымал болған схемалық теориясын, жолдарды түспен кодтауды және қызметтер мен бағыттарды сипаттау үшін сандар мен әріптерді ғана қолдануға жасалған сәтсіз тыраштардан кейін, MTA географиялық тұрғыдан дұрыс карталарға және карталар мен қоғамдық хабарламаларда дәстүрлі желілер мен аудан атауларын пайдалану арқылы дәстүрлі тәсілге қарай бірте-бірте көшті. Сонымен қатар, жүйеде біркелкілікке қол жеткізу үшін сандық және әріптік жүйені жетілдіріп келеді. Бір маңызды күш – мүмкіндігінше көп қызметтердің бірдей станциялар, бағыттар мен терминалдарда тұрақты түрде қызмет көрсетуіне қол жеткізу, бірақ көптеген қызметтер үшін түн ортасынан таңғы сағат 5-ке дейінгі уақыттарда бұл жағдай сақталмайды. Мысалы, 1998 жылы B және C желілері солтүстік терминалдарын ауыстырды, нәтижесінде C түндегі уақыттан басқа, IND Eighth Avenue желісінің барлық жергілікті бөлігін қызмет ете алатын болды; бұрын A желісі демалыс күндері 145th Street-тен солтүстікке қарай екі жергілікті аялдама жасады, ал 145th Street-тен оңтүстікке қарайғы бөлігінде экспресс болып жүрді, себебі B желісі демалыс күндері Манхэттенде жұмыс істемеді. Бұл D желісіне толық уақытты қызмет көрсетуді Бронкстегі Norwood–205th Street станциясынан Бруклиндегі Coney Island–Stillwell Avenue станциясына дейін бір бағыт пен терминалдарда үздіксіз жүргізуге мүмкіндік берді, ал жартылай уақытты B желісі Брайтон экспресс қызметіне айналды, бұрын экспресс <Q> (алмазбен белгіленген) желісі осы қызметті атқарған.

Қызмет белгісін пайдалану кестесі

Бұл әрбір қызметтің қашан құрылғаны (және халыққа ашық жарияланғаны) туралы кесте. Шаттлдар 1985 жылға дейін SS деп белгіленді, содан кейін олар S деп белгіленді (бұл белгі бұрын арнайы рейстер үшін қолданылған). 1967 жылы шаттлдар әртүрлі түстерде болды; 1968 жылы барлығы алтысы жасыл түске боялды, ал 1979 жылы барлық шаттлдар қою сұр түске боялды.