Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швед архитектор (1700–1753)
гимнаст
Swedish architect (1700–1753)
the gymnast
Барон Карл Харлеман (27 тамыз 1700 – 9 ақпан 1753) – швед архитектор болған.
Baron Carl Hårleman (27 August 1700 – 9 February 1753) was a Swedish architect.
Өмірбаян
Харлеман Стокгольмде, 1698 жылы абыройлы атақ алған сарай архитекторы және корольдік саябақтар мен бақтардың басшысы Йохан Харлеманның ұлы болып дүниеге келді. Ол архитектураны Гёран Джошуа Аделькранцтан (1668–1739) үйренді. Мемлекеттік стипендия алғаннан кейін 1721 жылы Швециядан шетелге оқуға кетті, алдымен Парижге барып, онда төрт жыл бойы Француз сәулет академиясында және Француз өнер академиясында студент болып оқыды. Кейін Италияға жол тартты және 1727 жылы Венецияда болғанда Швецияға қайта шақырылды. 1728 жылы Никодим Тессин кішінің қайтысынан кейін Харлеман сот интенданты болып тағайындалды, ал 1741 жылы Тессиннің ұлы Карл Густав Тессин құпия кеңеске мүше болғаннан кейін, оның орнына сот суперінтенданты болды. 1744 жылы Швед Корольдік Ғылым академиясының мүшесі болып сайланды, 1747 жылы барондық атаққа ие болды және 1748 жылы Корольдік ордендердің церемонимейстері болып тағайындалды. Харлеман 1697 жылы өрт салдарынан ортағасырлық қамал қирағаннан кейін Никодим Тессин кіші бастаған Стокгольмдегі Корольдік сарайды аяқтады. Ол әсіресе интерьерге жауапты болды және жұмыс үшін көптеген білікті шеберлерді жұмысқа алды. Сарайдың интерьерін жасау жұмысы Швециядағы жиһаз жасау және басқа да қолөнер саласына жағымды әсер етті және елге рококо стилін енгізуге көмектесті. Харлеман 1702 жылғы Уппсала қаласындағы өртте қираған Уппсала соборын және Уппсала қамалының бір бөлігін қалпына келтірді, ал қамалдың қираған қалдықтары Стокгольмдегі сарай жобасы үшін тас карьері ретінде пайдаланылды. Уппсала университеті тапсырысымен ол Консистория үйін (konsistoriehuset) және Линнейдің ботаникалық бағы үшін консерватория ғимаратын салды.
Hårleman was born in Stockholm, son of the garden architect and head of the royal parks and gardens Johan Hårleman, who had been ennobled in 1698. He began his architectural training under Göran Josua Adelcrantz (1668–1739). After receiving a state scholarship, he left Sweden for studies abroad in 1721, first going to Paris, where he spent four years as a student at the Royal French Academy of Architecture and the French Academy of Art. He later continued to Italy and was called back to Sweden while in Venice in 1727. In 1728, upon the death of Nicodemus Tessin the Younger, Hårleman was appointed court intendant and subsequently in 1741, after Tessin's son Carl Gustaf Tessin had been made a member of the privy council, his successor as court superintendent. He was elected member of the Royal Swedish Academy of Sciences in 1744, was created a baron in 1747 and appointed Master of Ceremonies of the Royal Orders in 1748. Hårleman completed the Royal Palace in Stockholm, begun by Nicodemus Tessin the younger after fire had destroyed the medieval castle, in 1697. He was particularly responsible for the interiors and employed a large number of qualified artisans for the work. The work on the interiors of the palace had a beneficial effect on the state of furniture making and other crafts in Sweden and helped introduce the rococo style to the country. Hårleman restored Uppsala Cathedral and parts of Uppsala Castle, both of which had been severely damaged in the Uppsala city fire of 1702, with the ruins of the castle having also been used as a quarry for the palace project in Stockholm. On behalf of Uppsala University, he built the Consistory House (konsistoriehuset) and the conservatory building for the botanical garden of Linnaeus.
Жеке өмір
Стокгольмнің орталығында, Дроттинггатан көшесі 88А мекенжайында орналасқан Hårlemanska malmgård үйі Hårleman отбасының үйі болды. Бұл мүлік 1600 жылдардың соңында Карл Харлеманның әкесі Йохан Харлеманға тиесілі болды. Карл Харлеман 1748 жылы үйленген кезде үйді қайта жаңартып, жаңа интерьермен жабдықтады. 1748 жылы ол әлеуметтік беделді әйел және күтімші Хенрика Джулиана фон Ливенге (1709–1779) үйленді. Харлеман 1753 жылы қайтыс болып, Стокгольмдегі Клара шіркеуіне жерленді. Оның соңғы маңызды жұмысы, ол қайтыс болған жылы жасалған, Ландскронадағы жаңа шіркеудің жобасын жасау болды, кейіннен ол София Альбертина шіркеуі деп аталды.
Hårlemanska malmgård at 88A Drottninggatan street in central Stockholm was the Hårleman family house. The property was owned in the late 1600s by Carl Hårleman's father Johan Harleman. The house was rebuilt and fitted with a new interior in 1748 by Carl Harleman in connection with his wedding. In 1748 he married socialite and lady in waiting Henrika Juliana von Liewen (1709–1779). Hårleman died in 1753 and was buried in the Klara Church in Stockholm. His last great work, made in the year of his death, was to design the new church in Landskrona, later named Sofia Albertina Church.
Шығармалары
Оның басқа туындылары: Фредрикшов үйі, Стокгольм (1731), Апельсинхана, Линнея бағы, Уппсала (1744), Холменторнет өнеркәсіптік кешенінің басты мұнарасы, Норрчёпинг (1750), Уппсала маңындағы Сэтуна сарайы (1752), Стокгольм обсерваториясы (1753), Сёдертелье муниципалитетіндегі Мёркёдегі Хёрнингсхольм сарайы (шамамен 1746), «Патша қақпасы» (1748), Троса муниципалитетіндегі Турхольм сарайы (1740 жылдары), Сёдерманландтағы Акерё сарайы (1752–1757) (Харлеманның қайтысынан кейін Карл Густаф Тессин аяқтаған), және Финляндиядағы (сол кезде Швеция Корольдігінің құрамында болған) Хельсинкидегі Свеаборг аралдық бекінісіне кіреберіс, ол 1986 жылы шығарылған 1000 FIM фин банкнотасында бейнеленген.
Among his other works are Fredrikshovs house, Stockholm (1731), the Orangery, Linnaean Garden, Uppsala (1744), the main tower of the Holmentornet industrial works, Norrköping (1750), the Sätuna manor near Uppsala (1752), the Stockholm Observatory (1753), Hörningsholm Castle (c. 1746) in Mörkö in the Södertälje Municipality, and the "King's Gate" (1748), Tureholm Castle (1740s) in Trosa Municipality, Åkerö manor house (1752–1757) (completed by Carl Gustaf Tessin after Hårleman's death) in Södermanland, and the royal entrance to the Sveaborg island fortress off Helsinki, in Finland (then part of the Kingdom of Sweden), and which was featured on the Finnish 1000 FIM banknote issued in 1986.