Кіріспе
Папа Александр VI-ның ұлы, кім екені құпия ата-анасының баласы, Джованни Борджия, Гандияның 2-ші герцогы (1476–1497) – Папа Александр VI мен Ванноцца Каттанейдің екінші баласы және екінші ұлы, Борджия әулетінің мүшесі болды. Ол Чезаре, Джоффре және Лукреция Борджияның бауыры болды. 14 маусымда 1497 жылы өлтірілді. Оның өліміне кім жауапты екені әлі күнге дейін анықталған жоқ, бірақ сол кезде көптеген адамдар оның інісі Чезарьді кінәлады.
the child of mysterious parentage
Giovanni Borgia, 2nd Duke of Gandía (1476–1497) was the second born and the second son of Pope Alexander VI and Vannozza Cattanei and a member of the House of Borgia. He was the brother of Cesare, Gioffre, and Lucrezia Borgia. He was murdered on 14 June 1497. Even today, it is not known with certainty who was responsible for his death, although many at the time blamed his brother Cesare.
Балалық шағы, неке және отбасы
[[Файл:Appartamento borgia, sala dei santi, disputa di santa caterina, dettaglio 2. jpg|thumb|left|upright=0.9|Пинтуриккьоның Әулие Екатерина туралы дауы. Ол ағасынан кейін Гандияның 2-ші герцогы болды және Сесса герцогы, Неапольдің бас констеблі, Санкт-Петербургтің губернаторы, сондай-ақ Гонфалониер және Шіркеудің Бас капитаны болды. Джованни мен Марияның екі баласы болды – ұл мен қыз. Ұлы Хуан де Борья и Энрикес, Гандияның 3-ші герцогы (Әулие Франциск Борджияның әкесі, ол да Гандияның 4-ші герцогы болған). Олардың қызы Изабел де Борья и Энрикес 1498 жылы Гандияда дүниеге келді және 1497 жылдың маусымында Римде қаза тапқан әкесін ешқашан танымады; ол Гандиядағы Санта-Клара монастырінің әйелі болып, Франсиска де Хесус деген атпен өмір сүрді.
Өлтіру
Борджия 1497 жылдың 14 маусымы күні түні Римнің геттосында, кейін Piazza della Giudecca аталған жерде өлтірілді. Джованни соңғы рет тірі кезінде анасы Винколидегі Сан-Пьетро шіркеуінің жанындағы вилласында ұйымдастырған мейрамнан басқа бауырлары Чезаре, Лукреция және Джоффремен бірге кетіп бара жатқанда көрінді; Джоффренің әйелі Арагондық Санча, олардың туысы Хуан Борджия Ланцол және Ванноццаның күйеуі Карло Канале барлығы қатысты. Кейін Джованни мен оның ағасы Папа сарайына барды; Кардинал Асканио Сфорцаның сарайында герцог ағасына өзінің сүйіктісіне баратынын айтты; Джованни өзінің қызметшілерін босатты. Ол тек өзінің жеке қызметшісін және аты-жөні белгісіз, бірақ өлім алдындағы айда бірнеше рет Джованниге келген бетперделі адамды алды. Джованни геттоға дейін аттанды, онда күйеу жігітке сарайға қайтып оралатын белгілі бір сағатқа дейін күтуге бұйырды. Ол маскалы адаммен бірге қашып кетті. Ертеңіне аты қайтқанда, оның үстіндегі салт атты жоқ, бір қадамы кесіліп қалған еді. Күйеу жігіт өліп жатқан күйі табылды. "Келесі күні, 15 маусымда, герцог сарайға қайтып келмеген кезде, оның жақын қызметшілері тыныштанбай бастады және олардың бірі герцог пен Чезаренің кешкі кетуі және біріншісінің таңертең Папаға сәтті қайтып оралуын күткенін хабарлады. Папа бұған қатты ренжіді, бастапқыда герцогтың бір жерде қызбен көңіл көтеретінін және сол себепті оның үйінен күндіз шығуға ұялатынын ойлады, бірақ ол кем дегенде сол кешке үйге келеді деп үміттенді. Бұл да болмаған кезде, Папаны өлімге әкелетін қорқыныш биледі." Август кесенесі үш INPS ғимараты, Ара Пацис мұражайы және екі шіркеумен қоршалған: Августтегі Сан-Рокко (сол жақта) және Сан-Жироламо деи Хорвати (оң жақта). Жоғары оң жақтағы үлкен шіркеу - Сант-Амброджио-э-Карло-аль-Корсо. Сан-Жироламо-де-Хроати 1497 жылы қонақ үйі және хоспис болған; Сан-Анжело сарайының көпірінен тікелей Санта-Мария-дель-Пополоға дейінгі жолдағы фонтанның жанындағы нүктеде Джованни Борджияның денесі Тибрге тасталды. Александр тергеуді және оның ұлын іздеуді бұйырды, сонда куәгер табылды, Георгио есімді славяндық ағаш саудагері, ол Джованнидің денесі табылғанға дейін мәлімдеме жасады. Ол кісі өлтірілген түнде өз орнын күзету үшін Тибр өзеніндегі қайығында жатып, бес адамның өлтірілген адамды әдеттегідей қоқыс тасталатын Жеромо ауруханасының фонтанынан өзенге лақтырып жібергенін көрді. "Таңғы сағат екіде екі ер адам аурухананың жанындағы жолдан шығып, өзен жағасындағы қоғамдық жолға түсті. Олар айналасына мұқият қарап, біреудің өтіп бара жатқанын көрді, бірақ ешкімді көрмеген соң, олар қайтадан жолаққа кетті. Біраз уақыттан кейін тағы екеуі жолағынан шықты, сол сияқты қарап, олардың серіктеріне ешкімді байқамағанда белгі берді. Сонда бір ақ боз атты мінген, оның артында мәйіті бар еді, оның басы мен қолдары бір жағынан, аяқтары екінші жағынан ілінеді және екі жағынан да бірінші пайда болған екі адам қолдады. Олар қоқысты өзенге лақтыратын жерге қарай жүрді. Жағаға жеткенде олар тоқтап, жылқының құйрығын өзенге қарай бұрды. Содан кейін олар мәйітті бірінен қол-аяғы, екіншісінен аяғы-қалпағымен ұстап, аттан түсіріп, бар күштерімен өзенге лақтырып жіберді. Ол қауіпсіз болды, егер салт атты сұраса, олар "Иә, мырза" деп жауап берді. Сол кезде ат үстінде отырған кісі өзенге қайтадан қарап, оның үстіндегі мәйіттің шапанының суда жүзіп жатқанын көрді. Ол жолдастарына: "Онда нең жүзіп жатқанын білесіңдер ме?" - деп сұрады. Олар: "Көмекші" деді. Сонда ол жүзіне таспен атқылады да, көлеңкеге дейін құлап кетті. Содан кейін олардың барлығы бес, оның ішінде басқа екі күзетші, және енді қайтадан қосылды атты және оның екі серіктері, кетіп, бірге өз жолын бастап басқа жолақты арқылы, ол әкеледі ауруханаға Санкт Джеймс" деп жазған. Ол кісіге неліктен хабарламайтынын сұрағанда, ол былай деп жауап берді: "Мен өз өмірімде жүздеген өліктердің өзенге лақтырылғанын көрдім, бірақ ешкім оны ойлап уайымдаған жоқ, сондықтан мен оған мән бермедім". Балықшылар мен қайықшылар өзенді сүйреп әкету үшін шақырылды; 16 маусымда Джованнидің денесі Тибрден табылды, "Түспенділер кеште герцогты әлі толық киінгенін, оның шұлықтары, аяқ киімдері, жилеті мен плащы бар екенін және белбеуінде 30 дукат бар қалтасы бар екенін тапты. Оның тоғыз жарасы бар, біреуі - мойыннан, ал қалған сегізі - бас, дене және аяқтарда." Бұл іс-әрекет Рим папасының қатты қайғысына әкеліп, Саннаццароның Рим папасына "адам аулаушы" деген эпиграммасын шығарды. Борджияның жалғыз жеке қызметшісі де өлтірілді, сондықтан белгілі куәгерлер болған жоқ. Оның қайғыға батқан әкесі кісі өлтіруге қатысты жан-жақты тергеу жүргізді, бірақ бір аптадан кейін оны тоқтатты. Орсини әулетінің Джованниді өлтіруге жеткілікті себептері болғанмен, кейіннен оның кіші әкесі Джоффре Борджия оның әйелі Санчамен болған қарым-қатынасы салдарынан өлтіргені туралы әңгіме тарады. Алайда, сол кездегі күдіктердің көп бөлігі Джованнидің басқа әкесі Чезаре Борджияға ауды. Екеуінің арасында жеке бастырысу болды және Джованнидің өлімінен кейін Чезаре қалағандай шіркеуден кетуге мүмкіндік алды, өлген әкесінің орнына қарулы күштерге қосылды. Джованнидің әйелі де Чезаренің кінәлі екеніне сенді және оның қарындасымен соттауға тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. Бүгінгі күнге дейін, тарихи консенсус әдетте Орсинилерді кінәлі деп көрсетеді, бірақ қылмыстың жасаушысы және оның себептері әлі анықталған жоқ.
thumb|upright=1.3|337 px|Aerial view of the Piazza Augusto Imperatore square in 1937, during construction works. The Mausoleum of Augustus is surrounded by the three INPS buildings, the Museum of the Ara Pacis and two churches: San Rocco at the Augusteum (on the left) and San Girolamo dei Croati (on the right). The bigger church at the top right is Sant'Ambrogio e Carlo al Corso. San Girolamo dei Croati which in 1497 was a guest house and a hospice; near this location at the Point beside the fountain on the road that runs from the Castle San Angelo bridge straight to the Santa Maria del Popolo Giovanni Borgia's body was disposed in the Tiber
Alexander ordered interrogations and a search for his son and a witness was found, a Slavonian timber dealer named Georgio who made a statement that led to the discovery of Giovanni's body. He had been lying in his boat on the Tiber on the night of the murder to guard his wood and watched as five men had thrown a corpse into the river next to the fountain at the Hospital of Jerome, where refuse was usually disposed of.
" It was around 2 o'clock in the morning when two men came out of the lane next to the hospital onto the public road by the river. They looked cautiously around to see if anyone was passing and when they did not see anyone they disappeared again in the lane. After a little while two others came out of the lane, looked about in the same way and made a sign to their companions when they discovered nobody. Thereupon a rider on a white horse appeared who had a corpse behind him with the head and arms hanging down on one side and his legs on the other and supported on both sides by the two men who had first appeared. The procession advanced to the place where refuse is thrown into the river. At the bank, they came to a halt and turned the horse with its tail to the river. Then they lifted the corpse, one holding it by its hands and arms, the other by its legs and feet, dragged it down from the horse and cast it with all their strength into the river. To the question of the rider if it was safely in; they answered, "Yes, Sir." Then the one sitting on the horse cast another look at the river, and seeing the cloak of the corpse floating in the river and asked his companions what was the black thing that was floating there. They said, "The Cloak"; thereupon he threw stones at the garment to make it sink to the bottom. Then all five of them, including the other two who had kept watch, and now rejoined the rider and his two companions, departed and took their way together through another lane that leads to the Hospital of St. James." When asked why he had not reported the murder the man replied: "In my day I have seen as many as a hundred corpses thrown into the river at that place on different nights without anyone troubling himself about it, and so I attached no importance about it". Fishermen and boatmen were summoned to drag the river; on 16 June Giovanni's body was recovered from the Tiber, "Just before Vespers when they found the Duke still fully clad, with his stockings, shoes, waistcoat and cloak, and in his belt there was his purse with 30 ducats. He had nine wounds, one in the neck through the throat, the other eight in the head, body and legs "
To the immense grief of the pope, this act occasioned the epigram by Sannazzaro on the pope as "fisher of men." Borgia's only attendant was also slain, so there were no known witnesses. His grief stricken father launched an intensive investigation into the murder, only to end it abruptly a week later. While the Orsini family had ample motive to kill Giovanni, it was later rumoured that his younger brother Gioffre Borgia murdered him due to Giovanni's relationship with Gioffre's wife, Sancha. However, most suspicions at the time centred on Giovanni's other brother, Cesare Borgia. A personal rivalry existed between the two brothers and, with Giovanni's death, Cesare was finally allowed to leave the Church as he wished, taking his dead brother's place as a man at arms. Giovanni's wife was also convinced of Cesare's guilt and tried, in vain, to have her brother in law tried. To date, although the historical consensus generally indicates the Orsinis as the culprits, the perpetrator of the crime, nor his motivations, are not known with certainty.
Танымал мәдениетте
Көптеген бейімдемелерде ол испанша аты Хуанмен аталады. Александр Дюманың «Атақты қылмыстар» (1839) еңбегінде ол Франческо деп аталса, Марио Пуцоның «Отбасы» тарихи романында Джованни Борджияның кіші інісі Джеффридің қолынан қаза табуы оқиғаның драмалық шиеленісі мен сюжетінің орталық бөлігін құрайды. 2010 жылғы анимациялық қысқа фильмде, «Assassin's Creed: Ascendance» фильмінде Хуанның өлімінің қияли нұсқасы көрсетіледі, онда Чезаре Борджия оны өлтіру үшін әйел сатушыны жалдайды. 2011 жылғы «Showtime» телесериалы «Борджиялар» сериалында Хуанды Дэвид Оукс сомдайды және ол сериалдың екінші маусымында, «Ғажайыптар әлемі» атты эпизодта Чезаренің қолынан қаза табады. 2011 жылғы француз-неміс сериалы «Борджия» сериалында Хуанды француз актері Стэнли Вебер ойнайды. Ол бірінші маусымдағы басты кейіпкерлердің бірі және сол маусымның финалында, «Жылан оянады» атты эпизодта қайтыс болады. Осы бейімдемеде ол Родриго мен Ванноццаның үлкен баласы болып табылады, ал оның өліміне негізінен Люкреция, сүйіктісі Педро Кальдестің көмегімен кінәлі. Екі жағдайда да Хуан мақтаншыл, өзімшіл және қатыгез, жақсы қасиеттері азын ретінде бейнеленеді. «CBBC» телешоуындағы «Қорқынышты тарихтар» әні Борджия отбасын көрсетеді, онда Джованни Борджия рөлін Бен Уиллбонд сомдайды.