Кіріспе

Италияның ақсүйек отбасы Делла Ровере (della ˈroːvere; сөзбе-сөз "емен ағашы") – Италияның қуатты ақсүйек отбасы. Олардың бастауы Лигуриядағы Савона қаласында қарапайым болды, бірақ екі Делла Ровере папасының – Франческо Делла Роверенің (1471-1484 жылдары IV Сикст ретінде танылған) және оның жүрегі туысы Джулианоның (1503 жылы Юлий II болған) ықпалды некелері мен жеңістіктері арқасында билікке және беделге ие болды. IV Сикст оның құрметіне аталған Сикстин капелласын салдырды. Юлий II Микеланджело, Рафаэль және тағы да көптеген Ренессанс суретшілерінің демеушісі болды, сондай-ақ Киелі Петр базиликасын жаңғыртуды бастады. Римдегі Сан-Пьетро-ин-Винколи базиликасы да Делла Ровере отбасының шіркеуі болды. Отбасы мүшелері Рим шіркеуінде ықпалды болды, сонымен қатар Урбино герцогтары, Сора герцогтары және Сенигалияның иелері атанды. Урбино титулы 1631 жылы Франческо Мария II қайтыс болғаннан кейін тоқтатылды, ал отбасы оның немересі Виттория, Тоскананың үлкен герцогинясы қайтыс болғаннан кейін толықтай жойылды.

Тарих

Франческо Делла Ровере 1414 жылы Италияның солтүстік-батысындағы Лигурия аймағында кедей отбасында дүниеге келді. Ол францискандық болып, кейін өз орденінің Бас министрі, содан соң кардинал дәрежесіне көтерілді. 1471 жылы папа болып сайланарша ол әлемге құштар емес адам ретінде танылды. IV Сикст ретінде ол бай және қуатты болды, бірден-ақ Делла Ровере және Риарио отбасыларының туыстарына билік пен байлық сыйлады. Сайланғаннан кейін бірнеше ай ішінде Джулиано делла Ровере (болашақтағы папа Юлий II) мен Пьетро Риарионы кардиналдар мен епископтар етіп тағайындады; тағы төрт туысы кардинал болды. Діни қызметкер емес Джованни Делла Ровереге Рим префекті қызметі тапсырылды және оның Урбино герцогтары Монтефелтро отбасының мүшесіне үйленуі ұйымдастырылды. Сикст өзінің тегі Пьемонттағы Виново графтарының асыл Делла Ровере отбасынан тарағанын мәлімдеді және олардың елтаңбасын қабылдады. Гвидобалдо да Монтефелтро Франческо Мария I делла Роверені өршіп алды, ол оның әпкесінің баласы және папа Юлий II-нің туысы еді. Мұрагері жоқ Гуидобалдо I Франческо Марияны өзінің сарайына шақырды және 1504 жылы оны Урбино герцогтігінің мұрагері етіп тағайындады, бұл Юлий II-нің көмегі арқасында мүмкін болды. 1508 жылы Франческо Мария герцогтікті мұраға алды, осылайша Ровере Урбино герцогтарының әулетін құрды. Бұл әулет 1626 жылы Рим папасы Урбан VIII Урбиноны папалық иеліктеріне қосып, тоқтатылды. Соңғы тәуелсіз герцогке өтемақы ретінде титул тек Франческо Мария II арқылы жалғастырылуы мүмкін болды, ал ол қайтыс болғаннан кейін оның мұрагері Федерико Убальдо оны жалғастырды. Делла Ровере отбасының соңғы ұрпағы Виттория (ол Федерико Убальдоның жалғыз баласы болды) Тоскананың Ұлы герцогы Фердинанд II де Медичиге үйленді. Олардың екі баласы болды: Козимо III, Тоскананың ең ұзақ билік еткен монархы және Франческо Мария де Медичи, шіркеунің ханзадасы.