Кіріспе

Италия королевасы Марозия, Мария туған және Мариучча немесе Мариоцца (890 – 937) деп те белгілі, Рим ақсүйек әйелі, Папа Сергий III-нің күйеуі болған және Папа Иоанн X оған бұрын-соңды болмаған "сенатор" және Рим патрициясы атақтарын берген. Эдвард Гиббон оның туралы: «Марозия мен Теодора екі қарындастың ықпалы олардың байлығы мен сұлулығына, саяси және махаббат интригаларына негізделген: олардың сүйіктілерінің ең күштілері Рим тиарасымен марапатталды, ал олардың билігі қараңғы дәуірлерде әйел папа туралы аңыз тууына себеп болған болуы мүмкін. Марозияның біреуі ұлы, екі немересі, екі шөбересі және бір шөпшегі – сирек кездесетін шежіре – Әулие Петр тағында отырды» деп жазды. Папа Иоанн XIII оның сіңлісі Теодораның ұлы болды. Осы сипаттамадан «порнократия» термині Теодора мен оның қызы Марозияның ер адамдар арқылы Римдегі тиімді билігімен байланысты болды.

Ерте өмір

Марозия шамамен 890 жылы дүниеге келген. Ол Рим консулы Теофилакттың, Тускулум графының, және Теодораның қызы еді, ол Римдегі нақты билік иесі болған, ал Кремона епископы Лиутпранд оны «атақсыз бәде [қ]олданып, римдік азаматтарға ер адам сияқты билік еткен» деп сипаттаған. Он бес жасында Марозия Теофилакттың туысы Папа Сергий III-нің сүйіктісі болды, оны ол Порт епискобы қызметін атқаратын кезде таныған. Олардың ұлы Иоанн (кейіннен Папа Иоанн XI) дүниеге келді. Дегенмен, бұл оқиға екі замандас дереккөз – Liber Pontificalis және Лиутпранд Кремоналықтың (шамамен 920–72) 958–62 жылдарға жатқан Antapodosis sive Res per Europam gestae еңбектерінде келтірілген. Бірақ үшінші замандас дереккөз, жылнамашы Флодор (шамамен 894–966), Иоанн XI Альберих II-нің ағасы болғанын айтады, ал Альберих II Марозия мен оның күйеуі Альберих I-нің ұлы еді. Осылайша, Иоанн да Марозия мен Альберих I-нің ұлы болуы мүмкін. Марозия 909 жылы Сполето герцогы Альберих I-ге үйленді, ал олардың ұлы Альберих II 911 немесе 912 жылы дүниеге келді. 924 жылы Альберих I Ортеде қаза тапқанда, римдік жер иелері папалық курияның өкілдері болып табылатын дәстүрлі бюрократияға қарсы толық жеңіске жетті. Римдегі паптық биліктің тарихи төмендеуі – діни биліктен зайырлы билік басым болды.

Тосканалық Гай

Папа Иоанн X-тің ықпалына қарсы тұру үшін (жаушыл хроникашы Лиутпранд Кремоналық оның тағы бір сүйіктісі болды деп айтады), Марозия кейіннен оның қарсыласы Тоскана графы Гайға үйленді. Олар Римге бірге шабуыл жасап, Латерандағы папа Иоанн X-ті тұтқындап, Кастель Сант-Анжелоға қамады. 928 жылы Гай оны жастықпен тұншықтырып өлтірген, немесе ол қараусыздықтан немесе жаман күтімнен қайтыс болған болуы мүмкін. Марозия Римде төңкеріс жасап билікті басып алды. Келесі папалар, Лев VI және Стефан VII, екеуі де оның қолдағы қуыршақтары болды. 931 жылы ол өзінің жиырма бір жасар ұлын Иоанн XI деген атпен понтифик етіп тағайындауға қол жеткізді.

Арльский Юг және өлім

929 жылы Гай қайтыс болды, ал Марозия оның жартылай бауыры, Италия королі Арльдық Гугпен некелесу үшін келіссөздер жүргізді. Римде Гуг 932 жылы үйлену тойлары кезінде Марозияның ұлы Альберик II-мен дауласып, ол көтеріліс ұйымдастырды. Гуг қашып кетті, бірақ Марозия тұтқындалды. Марозия 5 жылдай түрмеде отырғаннан кейін қайтыс болды. Оның ұрпақтары папалық саясатқа қатысып, Альберик II-нің ұлы Октавианнан бастап, 955 жылы Папа Иоанн XII болды. Папалар Бенедикт VIII, Иоанн XIX, Бенедикт IX және Тускулани үйінен шыққан антипапа Бенедикт X де Марозияның ұрпақтары еді. Ол Тосканалық Гайдан Берта Теодора есімді қызды дүниеге келтірді, ол ешқашан үйленбеді.