Кіріспе
1977–2013 жылдар аралығындағы британдық мемлекеттік корпорация
Британдық кеме жасаушылар (BS) – 1977 жылдан 1980-жылдарға дейін Ұлыбританиядағы кеме жасау өнеркәсібіне иелік еткен және басқарған мемлекеттік корпорация. Оның бас кеңсесі Англияның Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы Бентон-хаус үйінде орналасқан.
Тарих
Корпорация 1977 жылғы Ұшақтар және кеме жасау өнеркәсібі туралы заңның нәтижесінде құрылды, бұл заң Ұлыбританиядағы 27 ірі кеме жасау және теңіз инженерлік компанияларын мемлекеттік меншікке алды. Корпорация тағы алты кеме жөндеу компаниясын және тағы бір кеме жасау кешенін сатып алды, ал Британдық кеме жасаушылар бастапқыда 32 кеме жасау кешенін, алты теңіз қозғалтқыштарын жасау зауытын және 6 жалпы инженерлік зауытты қамтыды. Барлығы, Британдық кеме жасаушылар Ұлыбританияның тауарлық кемелерді жасау қуатының 97%-ын, әскери кемелерді жасау қуатының 100%-ын, баяу жылдамдықты дизельдік қозғалтқыштар өндірісінің 100%-ын және кемелерді жөндеу қуатының шамамен 50%-ын құрады. Солтүстік Ирландияда орналасқан Харланд пен Вольф кеме жасаушысы ерекше саяси мәселе деп есептелді және 1977 жылдан бері мемлекеттік меншікте болғанына қарамастан, Британдық кеме жасаушылар басқаруынан тыс қалды. Осы заң Ұлыбританияның үш ірі әуе кеңістігі компанияларын мемлекеттік меншікке алды және оларды British Aerospace корпорациясына біріктірді.
Басшылық және ұйымдастыру
1977 жылдан 1980 жылға дейін Британдық кеме жасаушы компаниясының бірінші төрағасы адмирал сэр Энтони Гриффин болды. Оның орнын сэр Роберт Аткинсон басты, ал 1984 жылы Грэм Дей, 1986 жылы Филип Харес оны алмастырды. Соңғы операциялық төраға Джон Листер 1987 жылы қызметке кірісіп, 1989 жылға дейін қызмет етті. Компания бастапқыда төрт жедел басқару бөлімінен құралды: Сауда кемелері, Әскери кемелер, Кеме жөндеу, Теңіз инженериясы және Жалпы инженерия. 1980 жылы бұл бөлімдер бес сауда бөліміне қайта құрылды: Сауда кемелерін құрылысы, Әскери кемелер құрылысы, Инженерия, Кеме жөндеу және Теңіз құрылысы.
Жекешелендіру
1982 жылдың соңына қарай, British Shipbuilders артық қуатты азайту мақсатында кеме жасау орындарының жартысын жапты. 1983 жылғы British Shipbuilders заңының талаптары компанияға қалған активтерін жекешелендіру процесін бастауды міндеттеді. Ұлттықтандырылған кезде біріктірілген ұлттық меншікте болған бөлімшелер 1980 жылдары компания қызметін тоқтағаннан кейін сатылды. Алдымен табысты соғыс кемелерін құрастырушылар сатылды, ал сауда кемелерін жасаушы кемежайлар бөліп-бөліп сатылды немесе жабылды, бұл 1988 жылы Гован кеме жасаушыларын Kværner компаниясына, ал 1989 жылғы қаңтарда Фергюсон кеме жасаушыларын жекешелендірілген кеме қозғалтқыштарын жасаушы Clark Kincaid компаниясына сатумен аяқталды. British Shipbuilders 1989 жылы соңғы кеме жасау орындарын жабып, белсенді кеме жасау жұмыстарын тоқтатты: North East Shipbuilders Ltd-нің Сандерлендтегі Pallion және Southwick кемежайлары. North East Shipbuilders Ltd-нің қалған активтері кейін жекешелендірілді.
Жою
British Shipbuilders компаниясы 2013 жылы үкіметтің 2010 жылғы мемлекеттік органдар реформасының бір бөлігі ретінде таратылғанға дейін, операциялық тарихы барысында туындаған кез келген жауапкершіліктерге жауап беру үшін заң бойынша номиналды компания ретінде сақталды. 2013 жылдың наурыз айынан бастап British Shipbuilders компаниясының қалған жауапкершіліктері Бизнес, инновациялар және дағдылар министрлігіне өтті.
Британдық кеме жасаушы компаниялар қосқан активтер
1977 жылғы 1 қыркүйекте British Shipbuilders компаниясына мына компаниялардың мүліктік активтері өтті.
Жекешелендіру
Скот Литгоу (Оффшорлық бөлім) 1981 жеке операциялық компаниялар таратылды, 1984 жылы «Трафалгар Хаус» компаниясына сатылды, 1993 жылы жабылды. «Брук Марин» (Саудагерлік бөлім) 1985 жылғы басқару құрамы сатып алды. 1992 жылы сауда-саттығын тоқтатты. «Vosper Thornycroft» (Соғыс кемелері бөлімі) 1985 басқару құрамы сатып алды, 2008 жылға дейін «VT Group» ретінде белгілі болды, қазір «BAE Systems Surface Ships». «Yarrow Shipbuilders» (Соғыс кемелері бөлімі) 1985 жылы «GEC Marconi» компаниясына «Marconi Marine (YSL)» ретінде сатылды, содан кейін «BAE Systems» компаниясына «BAE Systems Marine» бөлігі ретінде сатылды, қазір «BAE Systems Surface Ships». «VSEL» (Соғыс кемелері бөлімі) 1986 жылғы қызметкерлердің сатып алуы, «Cammell Laird» еншілес компаниясы ретінде. 1995 жылы «Marconi Marine» бөлігі ретінде «GEC Marconi» компаниясы сатып алды, содан кейін «BAE Systems Marine» бөлігі ретінде «BAE Systems» компаниясына, қазір «BAE Systems Submarine Solutions». «Cammell Laird» (Соғыс кемелері бөлімі) 1986 жылы «VSEL»-дің еншілес компаниясы ретінде, 1993 жылы кеме жасауды аяқтады, басқа меншік иелері кеме жөндеу компаниясы ретінде жалғастырды. «Cammell Laird» кеме құрылысын 2012 жылы қайта бастады. «Ailsa Shipbuilders» (Саудагерлік бөлім) 1986 жылы «Ailsa» біріктірілген «BS» еншілес компаниясы «Ferguson Ailsa»-дан бөлініп, «Ailsa Perth Shipbuilders» ретінде «Perth Corporation» компаниясына сатылды. 1988 жылы кеме жасауды тоқтатты. «Hall Russell» (Соғыс кемелері бөлімі) 1986 басқару құрамы сатып алды, кейіннен 1989 жылы «A&P Appledore International» сатып алды, 1992 жылы жабылды. «Swan Hunter» (Соғыс кемелері бөлімі) 1987 жылғы басқару құрамы сатып алуы, 1994 жылы банкротқа ұшырады, оны Жап Крузе сатып алды. Кеме жасауды тоқтатты, 2006 ж. «Govan Shipbuilders» (Саудагерлік бөлім) 1988 жылы «Kværner» компаниясына «Kværner Govan» ретінде, 1999 жылы «GEC Marconi» компаниясына «Marconi Marine» бөлігі ретінде, кейін «BAE Systems» компаниясына «BAE Systems Marine» бөлігі ретінде, қазір «BAE Systems Surface Ships» компаниясына сатылды. «Ferguson Shipbuilders» (Саудагерлік бөлім) 1989 жылы «Appledore Ferguson»-нан бөлініп, 1989 жылы «Clark Kincaid» («HLD Group») компаниясына сатылды. «Appledore Shipbuilders» (Саудагерлік бөлім) 1989 жылы «Appledore Ferguson»-нан бөлініп, «Langham Industries» компаниясына сатылды. «Clark Kincaid» (Инженерлік бөлім) 1989 басқару құрамы сатып алды («HLD Group»), кейіннен 1990 жылы «Kværner» сатып алды. «Kværner Kincaid» компаниясы 1999 жылы «Scandiaverken» компаниясына сатылып, 2000 жылы өндірісін тоқтатты.