Отбасылық медициналық анамнездің тарихы мен маңызы

Кіріспе

Медицинада отбасылық анамнез (FH немесе FHx) – науқастың тікелей қан туыстарының аурулары туралы ақпараттан құралады. Генеалогия отбасының медициналық тарихының өте аз бөлігін қамтиды, бірақ медициналық тарихты отбасы тарихының нақты бір бөлігі деп қарастыруға болады. Науқастың отбасылық анамнезін дұрыс білу, белгілі бір ауруларға дағдылылығын анықтауға көмектеседі, бұл клиникалық шешімдерді қабылдауға, жағдайларды тиімді басқаруға немесе тіпті алдын алуға мүмкіндік береді.

Эвгеникалық шығу тегі мен қолданылуы

Медициналық әдебиетте отбасылық медициналық тарих туралы алғашқы деректер 1840 жылдарға дейін жетеді. Генри Анселл 1842 жылы медициналық жағдайды сипаттағанда пациенттің отбасы тарихы туралы сұраған, пациенттің туыстарында осы белгілердің болуын байқаған және оның әйел туыстарының өте плодовит екенін атап өткен. 1849 жылы У. Х. Уолш Лондон университетінің колледж ауруханасындағы лекциясында дәрігердің аурудың өзі туралы мәліметтерден өзге, отбасы тарихын да жинауы керек екенін айтты. Уолштің лекциясында отбасы тарихының анықтамасы немесе негіздемесі келтірілмеген, бұл оны алу әлде-қашан қалыптасқан тәжірибе болған болуы мүмкін. Дегенмен, 19 ғасырдың соңындағы дәрігерлер отбасы тарихының қажеттілігін нақтылай түсіндірді және кейбір жағдайларда оны жүйелі түрде алу әлі де қалыптаспағанын атап өтті. Джеймс Бегби бүкіл отбасының, оның ішінде туыстардың денсаулығын түсінудің, отбасында жиі кездесетін, болжау қиын ауруларды анықтауға көмектесетінін дәлелдеді. Бегбидің отбасы тарихын болжамдық және нормативтік бағалау үшін пайдалануы, 1883 жылғы «Адамдық қабілеттері мен оның дамуына қатысты зерттеулер» атты еңбегінде отбасы тарихын евгеникалық стратегия ретінде қолдаған Фрэнсис Гальтонға ұқсас болды. Гальтон былай деп жазды: «Жоғары сапалы адамдардың қалай пайда болатынын зерттеу, яғни адамдық евгениканы зерттеу, қазіргі уақытта үш-төрт буынды қамтитын толық отбасы тарихының, медициналық және жалпы мәліметтердің жетіспеушілігінен өте қиынға соғып тұр. Жануарлардың евгеникасын зерттеуде мұндай қиындықтар жоқ, себебі жылқы, мал, иттер және т.б. ұрпақтарының өмірлік циклы қысқа, ал осы малдың әрбір селекционері жеке бақылауларынан мол тәжірибе жинауға жетеді. Адам болса, жасы келгенде қабілеттері төмендеп, өзінің замандастарының екі-үш буынымен ғана таныса алады; сондықтан оның тәжірибесі негізінен жазбаларға сүйенуі керек. Менің сенімімше, адамдық евгеника жақын арада ең маңызды практикалық зерттеу ретінде танылатын болады, сондықтан жеке және отбасы тарихын жинақтауға ынталандыру және бағыт беру үшін уақытты қажетсіз санаймын». Гальтон 1900 жылдардың басында осы тарихтарды пайдалану негізінде евгеникалық сертификаттауды дамытуды ұсынды. 1920 жылдардан бастап отбасылық медициналық тарихты мемлекеттік евгеникалық органдар міндетті стерилизацияға үміткерлерді бағалау үшін пайдаланды. Солтүстік Каролинаның евгеникалық кеңесі сияқты евгеникалық кеңестер де евгеникалық сертификаттар беру үшін отбасы тарихын қарастырды, бұл сертификат кандидаттың неке және бала тууға лайықты екенін көрсетеді. Мүгедектер тарихы мұражайында 1924 жылға жататын евгеникалық сертификаттың үлгісі сақталған, ол махаббат хаты ретінде жіберуге арналған.

Early mentions of family medical histories in medical literature date from the 1840s. Henry Ancell mentioned inquiring about the family history of a patient in a medical case study in 1842, noting that the patient's presenting concern appears to be present in relatives and remarking on the prolific reproduction of her female relatives. In 1849, W. H. Walshe argued in a lecture at University College London Hospital that in addition to a history of the presenting disease itself, a physician should also collect family history. Walshe's lecture does not define or justify the family history, which may suggest that taking one was already in common practice. However, later 19th century physicians did provide a specific apologia for family histories and in some cases explicitly noted that they were not yet being taken routinely. James Begbie argued that understanding the health of the entire family, including cousins, can help predict otherwise unpredictable illnesses that run in the family. Begbie's use of the family history for both predictive and normative evaluation of the family anticipated Francis Galton, who championed the routine family history as a eugenic strategy in his 1883 text, Inquiries into Human Faculty and Its Development. Galton writes: "The investigation of human eugenics—that is, of the conditions under which men of a high type are produced—is at present extremely hampered by the want of full family histories, both medical and general, extending over three or four generations. There is no such difficulty in investigating animal eugenics, because the generations of horses, cattle, dogs, etc., are brief, and the breeder of any such stock lives long enough to acquire a large amount of experience from his own personal observation. A man, however, can rarely be familiar with more than two or three generations of his contemporaries before age has begun to check his powers; his working experience must therefore be chiefly based upon records. Believing, as I do, that human eugenics will become recognised before long as a study of the highest practical importance, it seems to me that no time ought to be lost in encouraging and directing a habit of compiling personal and family histories." Galton argued in the early 1900s for the development of eugenic certification based on consulting these histories. Starting in the 1920s, family medical histories were used by government eugenics bodies to evaluate candidates for compulsory sterilization. Eugenics Boards such as the Eugenics Board of North Carolina also considered family medical histories for the issuance of eugenic certificates marking a candidate as fit for marriage and reproduction. The Disability History Museum includes a mock eugenic certificate from circa 1924 which was intended to be sent as a love note.

Салдарлар

Барлық оң отбасылық тарих генетикалық себепті білдірмейді. Егер бір отбасының бірнеше мүшесі бірдей зиянды затқа ұшыраса, олар генетикалық себепсіз ұқсас белгілерді дамытуы мүмкін. Егер пациенттің отбасында белгілі бір аурудың (немесе аурулар тобының) күшті тарихы болса, бұл көбінесе симптомдарды зерттеу немесе емдеуді бастау шегін төмендетуге әкеледі. Бұл әсіресе жүрек ауруларында байқалады, онда күшті отбасылық тарих маңызды жүрек-қан тамырлары тәуекел факторы болып есептеледі. Мұрагерлік компоненті белгілі ауруларда, көптеген дені сау, бірақ оң отбасылық тарихы бар адамдар ерте диагноз қою және симптомдардың дамуын болдырмау үшін ертерек тексеріледі. Бұл гемохроматоз және басқа да ауруларда қалыпты жағдайға айналды.