Кіріспе

Шотланд дінбасы және саясаткері Джон Гамильтон (3 ақпан 1512 – 6 сәуір 1571), шотланд дінбасы және саясаткері, Шотландия жұртының 1-ші графы Арранның заңсыз ұлы болды.

Регенттің ағасы

Гамильтон өте ерте жасында монах болып, Пейсли аббаты атанды. Парижде оқығаннан кейін Шотландияға оралды, онда ол көп ұзамай жартылай ағасы, Арран графының екіншісі, регенттік қызметін атқарып жүргенде билік пен ықпалға ие болды. 1543 жылы Шотландияның жеке мөрінің сақтаушысы, екі жылдан кейін Дункельд епископы болды; 1546 жылы кардинал Битоннан кейін Сент-Эндрюс архиепискобы болды, және сол шамада патшалықтың қазынашысы да болды. 1553 жылы итальяндық дәрігер Героламо Кардано оны сөйлей алмай қалған, дертіне ем таба алмаған аурудан құтқартты. Дипломат Томас Рэндольф оның әдістері туралы әңгімелерді жазды, тоғыз жыл өткен соң Эдинбургте олар әлі де айтылып жүрді. Карданоның өзі архиепископтың он жыл бойы тыныс алуда қиындыққа тап болғанын, ал оның көмекшісі емдегеннен кейін 1400 алтын тәжбен сыйланғанын жазды. Архиепископ ауырған кезде, оның ағасы Шотландияның регенттігін Гиздің Мэриіне беруге көндірілді. Ол протестантизмнің таралуын тоқтатуға күш салды, бірақ бір-екі жағдайды қоспағанда, архиепископ Гамильтонның саясаты қудалау емес еді. Рим-католик дінінің мүддесі үшін Гамильтонның катехизимі деп аталатын катехизис (1884 жылы Т.Г.Лоудың кіріспесімен жарияланды) жасалып, басылды, мүмкін оның ұсынысымен. Шотландияда үстемдікке ие болған протестанттардың наразылығына ұшыраған архиепископ 1563 жылы түрмеге қамалды. Азат болғаннан кейін ол Шотландия королевасы Мэридің жақтасы болды; оның ұлын, болашақ король Джеймс VI-ны крещение рәсімінен өткізді және королеваның Ботуэллден ажырасуын жариялады. Ол Лэнгсайд шайқасына қатысты.

Регент Морейдің өлтірілуі

Джон Гамильтон ағасы Джеймспен бірге 1550 жылы Линлитгоу Жоғары көшесінің оңтүстік жағында үй иеленді. 1570 жылы осы үйден оның жүрегі жақын немере інісі немесе туысы, Ботуэллхаудың Джеймс Гамильтоны Шотландияның регенті Джеймс Стюартты өлтірді. Осыдан кейін Джон Гамильтон Думбартон қамалына паналады. Қамал күтпеген түнгі шабуылға ұшырады, оны Джорданхиллдің Томас Кроуфорд бастады, және архиепископ Гамильтон тұтқынға алынды. Ағылшындар архиепископты сақтап қалуға тырысуы мүмкін деген алаңдаумен, король партиясының басшылары Гамильтонды регент Морейді және король Генри Стюарт, Дарнли лордын өлтіруге қатысқаны үшін жылдам соттады және кінәлі деп тапты. 1571 жылғы 6 сәуірде, сағат 18:00-де, тұтқындалғаннан кейін үш күн өткен соң, ол Стирлингтің Меркат кресінің жанында дарға асылды.

Балалар

Архиепископ Гамильтон әйелі емес, сүйіктісі Гриззел Семпиллден, Роберт Семпиллдің, 3-ші лорд Семпиллдің қызынан алты баласы болды. Оның екі баласы тиісінше 1547 жылдың 22 қаңтары мен 1548 жылдың 24 қыркүйегінде заңды деп танылды.

Ескертпелер мен сілтемелер

Райнер Хаас, "Түрлі-түсті протестанттар" – Тюдор дәуіріндегі Мәсіх куәгерлері, онда: 5. Джон Гамильтон – кейіннен Сент-Эндрюс архиепископы 1527 жылы Марбург-ан-дер-Лан қаласында студент болған ба?, Нордхаузен, 2010