Уолтер Бауэр: Шотландия тарихшысы және «Скотихонкон» авторы

Кіріспе

15 ғасырдағы шотланд каноны және жылнамашысы

Уолтер Боуэр (немесе Боумэйкер; шамамен 1385 – 24 желтоқсан 1449) – Ферт-оф-Форт шығанағындағы Инчколм аббаттығының каноны және игумены, ол өз заманының жылнамашысы ретінде танымал. Ол шамамен 1385 жылы Шотландия Корольдігінің Шығыс Лотиандағы Хэддингтон қаласында дүниеге келген. 1991 жылы Дональд Уотт Боуэрдің «Скотихрониконы» туралы: «Біз осы кітаптың Шотландияның ұлттық қазыналарының бірі екеніне көз жеткізіп келеміз, оны Шотландия тарихын зерттеудің алуан түрлері үшін жан-жақты зерттеу қажет» деген пікірді айтты.

Өмір

Кейбір дереккөздерде Бауэр он сегіз жасында діни киім кигені айтылады; ол Сент-Эндрюс университетінде білім алған. Философиялық және теологиялық білімін аяқтағаннан кейін, заңды оқу үшін Парижге сапар шекті. 1417 жылы Бауэр Инчкольмдегі августин қауымының аббаты болып сайланды. Ол сондай-ақ 1423 және 1424 жылдары Шотландия королі Яков I-нің құны үшін жиналған комиссияның мүшесі болды. Кейін, 1433 жылы, король қызының Франция дофинімен некелесу мүмкіндігін талқылау үшін Парижге дипломатиялық миссияға қатысты. 1432 жылы Пертте өткен кеңесте Шотландияның құқықтарын қорғауда маңызды рөл атқарды. Бауэрдің өмірінің соңғы жылдарында ол «Scotichronicon» атты еңбегімен айналысты, оның бүгінгі танымалдылығы осы еңбекке негізделген. Бұл жұмыс 1440 жылы көршісі, Розит қамалының иесі сэр Дэвид Стюарттың тілегі бойынша басталды және Джон Фордунның «Chronica Gentis Scotorum» еңбегінің жалғасы болды. Аяқталған жұмыс бастапқы түрінде он алты кітаптан тұрады, олардың алғашқы бесеуі және алтыншы кітаптың бір бөлігі (1163 жылға дейін) Фордунға тиесілі – немесе көбінесе оған, өйткені Бауэр оларға кейбір қосымшалар енгізді. Кейінгі кітаптарда, Роберт I (1371) билігіне дейінгі кезеңде, Фордунның «Gesta Annalia» еңбегі көмектесті, бірақ содан кейін жұмыс түпнұсқа болып табылады және заманауи маңызға ие, әсіресе Яков I үшін, оның қайтысымен аяқталады. Бұл жұмыс 1447 жылы аяқталды. Бауэрдің өмірінің соңғы екі жылында ол осы еңбектің қысқартылған нұсқасымен айналысты, ол «Купар кітабы» деп аталады және Эдинбургтағы Адвокаттар кітапханасында сақталады (MS. 35. 1. 7). Бауэрдің өзі жасағаннан басқа, сол кезде бірнеше қысқартылған нұсқалар жасалды, олардың бірі шамамен 1450 жылы (мүмкін, Перттегі картуздық монах Патрик Рассел жасаған), Адвокаттар кітапханасында сақталады (MS. 35. 6. 7), ал екіншісі 1461 жылы белгісіз автор жасаған, сондай-ақ сол жинақта сақталады (MS. 35. 5. 2). «Scotichronicon» еңбегінің толық мәтінінің әртүрлі көшірмелері әлі де бар. Олардың екеуі Британ кітапханасында, Пейслидің қара кітабында және Харли MS 712-де сақталады; біреуі Адвокаттар кітапханасында, одан Уолтер Гудалл өзінің басылымын шығарды (Эдинбург, 1759), ал екіншісі Кембридждегі Корпус-Кристи колледжінің кітапханасында сақталады. Сондай-ақ, В. Ф. Скениннің «Fordun» еңбегінің «Шотландия тарихшылары» сериясындағы басылымын қараңыз (1871). Жеке мәліметтерді Шотландияның қазынашылық тізілімдерінен табуға болады, III және IV томдарда. Профессор Д. Э. Р. Уотт жетекшілігімен Бауэрдің еңбегінің тоғыз томдық қайта қаралып, жаңартылған аудармасы 1987 және 1997 жылдар аралығында жарық көрді. Уотт және басқалардың Бауэрдің латын мәтінінің сындық басылымын Крис Найман Томас Ирландияның «Manipulus florum» (1306) атты авторитетті цитаталар жинағын Бауэр кеңінен пайдаланғанын анықтағаннан кейін түзетіп, толықтырды.

Some sources say that, at the age of eighteen, Bower assumed the religious habit; he was trained at the University of St Andrews. After finishing his philosophical and theological studies, he visited Paris to study law. Bower was unanimously the abbot of the Augustinian community on Inchcolm in 1417. He also acted as one of the commissioners for the collection of the ransom of King James I of Scotland in 1423 and 1424. Later, in 1433, he took part in a diplomatic mission to Paris to discuss the possibility of marriage of the king's daughter to the Dauphin of France. He played an important part at the Council of Perth of 1432 in the defence of Scottish rights. During Bower's closing years he was engaged on his work, the Scotichronicon, on which his reputation now chiefly rests. This work, undertaken in 1440 by desire of a neighbour, Sir David Stewart of Rosyth Castle, was a continuation of the Chronica Gentis Scotorum of John of Fordun. The completed work, in its original form, consisted of sixteen books, of which the first five and a portion of the sixth (to 1163) are Fordun's — or mainly his, for Bower added to them in places. In the later books, down to the reign of Robert I (1371), he was aided by Fordun's Gesta Annalia, but from that point to the close the work is original and of contemporary importance, especially for James I, with whose death it ends. The task was finished in 1447. In the two remaining years of Bower's life he was engaged on a reduction or "abridgment" of this work, which is known as the Book of Cupar, and is preserved in the Advocates Library, Edinburgh (MS. 35. 1. 7). Other abridgments, not by Bower, were made about the same time, one about 1450 (perhaps by Patrick Russell, a Carthusian monk of Perth), also preserved in the Advocates' library (MS. 35. 6. 7) and another in 1461 by an unknown writer, preserved in the same collection (MS. 35. 5. 2). Copies of the full text of the Scotichronicon, by different scribes, still exist. There are two in the British Library, in The Black Book of Paisley, and in Harley MS 712; one in the Advocates Library, from which Walter Goodall printed his edition (Edin., 1759), and one in the library of Corpus Christi College, Cambridge. See also W. F. Skene's edition of Fordun in the series of Historians of Scotland (1871). Personal references are to be found in the Exchequer Rolls of Scotland, iii. and iv. A revised and updated translation of Bower's work was produced under the leadership of Professor D. E. R. Watt, in nine volumes, published between 1987 and 1997. The critical edition of Bower's Latin text in Watt et al. has been amended and corrected by Chris Nighman in light of the discovery that Bower made extensive use of Thomas of Ireland's collection of authoritative quotations, the Manipulus florum (1306).