Кіріспе

Американдық дәрі-дәрмек зерттеушісі Рик Страссман – Нью-Мексико университетінің медицина мектебінде психиатрия бойынша американдық клиникалық доцент. Ол Калифорния университетінің Сан-Диего қаласындағы клиникалық психофармакология зерттеулерінде стипендия алған және Нью-Мексико университетінде он бір жыл бойы психиатрия профессоры болды. 20 жылдық үзілістен кейін, Страссман АҚШ-та психоделикалық, галлюциногендік немесе энтеогендік заттармен адамдарға жасалған зерттеулерді жүргізген алғашқы адам болды, оның зерттеуі N,N диметилтриптаминге, басқаша айтқанда DMT-ге қатысты. Ол сонымен қатар «DMT: The Spirit Molecule» кітабының авторы, онда DMT және оның басқа да тәжірибелік зерттеулерінің академиялық нәтижелері қорытындыланған, сондай-ақ осы зерттеулерге негізделген автордың жеке ойлары мен қорытындылары келтірілген.

Өмірі және білімі

Страссман 1952 жылдың 8 ақпанында Лос-Анджелесте консервативті еврей отбасында дүниеге келген. Ол 1969 жылы Ван-Ньюс қаласындағы Улисс С. Грант орта мектебін бітірген. Стэнфорд университетіне ауысудан бұрын екі жыл бойы Клермонттағы Помона колледжінде зоологияны оқыды, ол 1973 жылы биологиялық ғылымдар саласында кафедралық құрметпен бітірді. Ол Стэнфордта зертханалық зерттеулерді жалғастырды, содан кейін Нью-Йорктегі Ешива университетінің Альберт Эйнштейн медицина колледжіне түсті, онда психиатрия саласында кафедралық құрметпен М.D. дәрежесін алды. Ол Калифорния университетінде, Дэвис қаласында жалпы психиатрия бойынша ординатурасын бастады, онда 1981 жылы үздік түлек ординатор үшін Сандоз сыйлығын алды. 1982-1983 жылдары Калифорния университетінің Сан-Диего қаласындағы клиникалық психофармакология зерттеулерінде феллоу болып оқыды. Содан кейін ол 1984 жылы Альбукеркидегі Нью-Мексико университетінің медицина мектебінде психиатрия кафедрасының доценті болмай тұрып, UC Davis медициналық орталығының психиатрия кафедрасының клиникалық факультетінде қызмет етті. UNM-де Страссман эпифиз безінің қызметін зерттеді. Оның зерттеу тобы адамдарда мелатониннің алғашқы рөлін анықтады. 1991 жылы психиатрияның клиникалық доценті атанды. Ол психофармакология, неврология, психиатрия, нейроэндокринология және нейропсихофармакология салаларында 40-тан астам рецензияланған ғылыми мақала жариялады.

Даму биологиясы зерттеулері

Стэнфордта студент болып оқыған кезінде Норман К. Весселстің даму биологиясы зертханасында жұмыс істей отырып, Страссман жартылай қатты агар матрицасында суспензияланған эмбрионалды құс дорсальды тамыр ганглион нейрондарын өсірудің жаңа моделін әзірледі, бұл өсу үлгілерін үш өлшемді түрде бағалауға мүмкіндік берді. Осы модельді қолданып, ол осы жасушалардың жетекші шетінің кездейсоқ емес өсу үлгісін анықтады.

Мелатонинді зерттеу

Страссманның сананың өзгерген күйлерінің адам биологиясына деген қызығушылығы оны 1980 жылдары эпифиздің мелатонин гормонын зерттеуге жетеледі, сол кезде оның психоактивті әсерлеріне қатысты ұсыныстар болған. Бұл зерттеу Нью-Мексико университетінің Альбукеркидегі Медицина мектебінде жүргізілді, онда ол психиатрия бойынша тұрақты доцент болды. Ол алғашқы болып мелатонинді түні бойы жарықпен басудың моделін жасады. Содан кейін ол жарық жағдайында эндогенді мелатонин деңгейін қайта жасайтын экзогенді мелатонин инфузиясының сәтті протоколын құрды. Түні бойы жарықпен мелатонинді басу, таңғы сағат 3-тен 4-ке дейін байқалатын дене температурасының қалыпты ең төменгі шегін төмендетті, бұл мелатонин деңгейінің ең жоғары шағы. Жарқылық жағдайда (эндогенді мелатонин басылғанда) эндогендік деңгейді қайта жасайтын мелатониннің экзогендік инфузиясы, қалыпты дене температурасының төменгі шегін қалпына келтірді. Бірақ мелатониннің психоактивті әсері тек ұйқы келтіретін болды, бұл оның болашақ жұмысында ДМТ-ға көңіл бөлгеніне себеп болды.

ДМТ-ны зерттеу

1990 жылдан 1995 жылға дейін Страссман Нью-Мексико университетінде эксперименттік жағдайларда адам ағзасына әсерін зерттейтін N,N диметилтриптамин (ДМТ) зерттеуін жүргізетін, үкімет қаржыландырған клиникалық зерттеу тобын басқарды. Бұл зерттеулер оның бұрынғы мелатонин жөніндегі жұмыстарын жалғастырды. 1990-1995 жылдар аралығында Страссманның зерттеулері ДМТ-ның әсерін эксперименттік жолмен анықтауға бағытталған. ДМТ – жүздеген өсімдіктерде және зерттелген барлық сүтқоректілерде кездесетін күшті психоделикалық зат. Ол негізінен сүтқоректілердің өкпе тіндерінде түзіледі және серотонин мен мелатонинмен байланысты. Зерттеулерінің нәтижесінде Страссман ДМТ-ны "рух молекуласы" деп атады, себебі оның әсерлері діни тәжірибелерге тән көптеген белгілерді қамтиды, мысалы, көріністер, дауыстар, денеден шыққан сезім, күшті эмоциялар, жаңа түсініктер және терең маңыздылық сезімі. Жобаның бес жыл ішінде ол шамамен 400 доза ДМТ-ны 60 еріктіге енгізді. Страссман АҚШ-та 20 жылдан бері психоделикалық заттарды заңды түрде қолданған алғашқы адам болды, ал оның зерттеулері "психоделикалық қайта жанданудың" басталуы ретінде қарастырылды, оның нәтижесінде көптеген психоделикалық қосылыстар 1970 жылдардың басынан бері алғаш рет ғылыми тұрғыдан зерттеле бастады. Страссман ДМТ-ның биологиялық және психологиялық әсерлерін алғашқы доза-жауап зерттеулерінде сипаттады, бұл әсерлер орталық және/немесе шеттік серотонин рецепторларының белсенділігімен сәйкес келеді. Оның тобы психологиялық әсерлерін және жаңа бағалау шкаласының алдын ала нәтижелерін сипаттайтын қосымша мақала жариялады, ол Галлюциногендік бағалау шкаласы (HRS) деп аталды. Зерттеушілер HRS-ті әртүрлі психоактивті заттардың психологиялық әсерлерін өлшеу үшін сезімтал және нақты құрал ретінде кеңінен қабылдады, 2015 жылдың ортасына қарай оның қолданылуын көрсететін 45-тен астам мақала жарияланды. Келесі зерттеу ДМТ-ның бірнеше рет, жақын аралықта қолданылған дозаларының психологиялық әсеріне төзімділік жоқтығын көрсетті, бұл оны классикалық психоделикалық заттардың арасында ерекшелейді. Страссманның еріктілерінің жартысынан астамы диссоциацияланған күйде адам емес жандармен терең байланысқа түскендерін хабарлады. Страссман адам өлімге жақындағанда немесе мүмкін түс көру кезінде дене салыстырмалы түрде көп мөлшерде ДМТ шығарады деп болжайды, бұл өлімге жақын тәжірибелерден аман қалғандардың баяндамаларындағы кейбір бейнелерге себеп болуы мүмкін. Алайда, эндогенді ДМТ белсенділігі мен есірткілік емес сананың өзгерген күйлері арасындағы байланысты көрсететін деректер жоқ. Сондай-ақ, ол белгілі бір жағдайларда эпифиз безі ДМТ-ны түзе алуы мүмкін деген теорияны ұсынды. 2013 жылы зерттеушілер алғаш рет кеміргіштердің эпифиз безінің микродиализінде ДМТ анықтады. Страссман өзінің зерттеулерін "DMT: The Spirit Molecule" кітабында егжей-тегжейлі сипаттады және осы кітапқа негізделген 2010 жылғы деректі фильмді бірлесіп өндірді. Ол сондай-ақ галлюциногенді саңырауқұлақтарда кездесетін психоделикалық алкалоид – псилоцибин туралы да ұқсас зерттеулер жүргізді. Жарияланбаған зерттеулерде ол 1,1 мг/кг дейін дозаны қолданды, бұл осы қосылыс бойынша қазіргі клиникалық зерттеулерде "психоделикалық" деп есептелетін дозадан үш есеге жуық.