Кіріспе

Құрып кеткен американдық медиа ұйымы

Голливуд шетелдік баспасөз қауымдастығы (HFPA) – американдық ойын-сауық индустриясы туралы негізінен шетелдік медиа нарықтарына хабарлаған журналистер мен фотографтардың коммерциялық емес ұйымы. Ол 1943 жылдан бастап 2023 жылға дейін Лос-Анджелесте, Калифорнияда кино және теледидар саласындағы ең маңызды жетістіктерді марапаттаған жыл сайынғы «Алтын глобус» сыйлығының негізін қалап, оны өткізуімен әйгілі болды. 2023 жылдың 12 маусымында HFPA таратылатынын мәлімдеді.

Тарих

Қауымдастық 1943 жылы Лос-Анджелесте тұратын шетелдік журналистер құрды, олар АҚШ-тан тыс нарықтарға кино жаңалықтарын таратудың ұйымдастырылған процесін қалаған. Алғашқы "Алтын глобус" сыйлығы 1944 жылдың басында 20th Century Fox студиясында өткен кино индустриясы үшін табысталды. Ол жерде Дженифер Джонс "Бернадеттің әні" фильмі үшін "Үздік әйел актер" атағын иеленді, бұл фильм сондай-ақ "Үздік фильм" номинациясында жеңіске жетті, ал Пол Лукас "Рейндегі күзет" фильмі үшін "Үздік актер" сыйлығын алды. Сыйлықтар кітапша түрінде табысталды. Келесі жылы мүшелер жеңімпаздарға кинолентасымен оралған және тұғырға орнатылған алтын глобус сыйлау идеясын ұсынды. 1950 жылы мүшелер арасындағы идеологиялық келіспеушіліктер ұйымда жік салып, екі жекелеген топқа бөлінуге әкелді: Голливуд шетелдік тілшілері қауымдастығы және Голливуд шетелдік баспасөз қауымдастығы. 1955 жылы журналистер мүшелікке қатысты нақты ережелер мен талаптармен "Голливуд шетелдік баспасөз қауымдастығы" деген біртұтас атаумен қайта бірікті, соның нәтижесінде бөліну аяқталды. 1955 жылы "Алтын глобус" кинодан бөлек, телевизиядағы жетістіктерді де марапаттауға кірісті. Осы жылы "Үздік телешоу" санатындағы алғашқы марапатталушылар Дина Шор, Люси және Дези, "Американдық комедия" және "Дэви Крокет" болды. Көптеген даулар мен реформаларға жасалған әрекеттерден кейін, HFPA 2023 жылдың 12 маусымында таратылатынын және "Алтын глобусқа" қатысты активтерді Dick Clark Productions және Eldridge Industries сатып алғанын, ал түскен қаражат HFPA-ның қайырымдылық қызметін жалғастыру үшін құрылған жаңа коммерциялық емес ұйымға бағыталатынын мәлімдеді. 2024 жылы өткен 81-ші "Алтын глобус" марапаттау салтанатында көптеген атақты тұлғалар енді жойылған ұйымға алғыс айтты.

Мүшелік критерийлері

Мүшелік кездесулер ай сайын өткізіліп, лауазымды тұлғалар мен директорлар жыл сайын сайланды. 2021 жылдың ақпан айында Los Angeles Times HFPA мүшелерінің ешқайсысының қара терілі емес екенін хабарлады. Оған жауап ретінде, 2021 жылдың мамыр айының басында қауымдастық мүшелікті арттыруға, "қара терілі мүшелерді тартуға ерекше назар аудару", басқаруды жақсарту және мүдделер қақтығысын азайту мақсатындағы бірқатар реформалар жариялады. Лоренцо Сория 2019 жылы Голливуд шетелдік баспасөз қауымдастығының президенті болып сайланды. Хелен Хоэн 2021 жылдың қыркүйек айында президенттік лауазымға тағайындалды.

Қайырымдылық

HFPA – ойын-сауық саласындағы қайырымдылық ұйымдарына қаржылай көмек көрсететін коммерциялық емес ұйым. "Алтын глобус" сыйлығының телеарнада көрсетілуінен жыл сайын 10 миллион доллар түсім түседі. HFPA қаржыны таратқан үшін жыл сайын гранттарды табыстау кешін өткізді; 2015 жылы коммерциялық емес ұйымдарға 2,1 миллион доллар берілді, ал 8 миллион доллар қайырымдылыққа жұмсалмады. HFPA мәліметінше, 1990 жылдан 2015 жылға дейін қайырымдылыққа 23,9 миллион доллардан астам қаржы бөлді, ол стипендиялар мен гранттарды қаржыландыруға пайдаланылды; бұл көрсеткіш жылына шамамен 1 миллион доллардан кемді құрады. 2019 жылы ұйым 30 миллион доллардан астам жалпы кірістен 6 миллион доллардан кем сомада гранттар берді. Сондай-ақ, қаражат 90-нан астам фильмді, оның ішінде "Кинг-Конг" (1933) және "Қашқан әйел" (1950) фильмдерін қалпына келтіруге жұмсалды.

HFPA резиденттік

2008 жылы HFPA Film Independent серіктестігімен резиденттік бағдарламасын жариялады. Бағдарлама итальяндық Венеция кинофестивалінің Orizzonti секциясынан үш жеңімпазды және Канаданың Торонто халықаралық кинофестивалінен Лос-Анджелеске үш қатысушыны іріктеп алады. 2019 жылғы резиденттік стипендиаттары: Эмир Байғазин, Махмут Ф. Коскун, Джорджия Фу, Мария Боцци, Аврил З. Спикс, Рати Цителадзе және Синтия Као. 2020 жылғы резиденттік бағдарлама жеңімпаздары TIFF қатысушылары болды: австралиялық Чарльз Уильямстың «Барлық осы жаратылыстар», Испаниядан Чема Гарсияның «Мистерио» және канадалық режиссер Карен Чапманның «Өлшем». Бұл Венеция жеңімпаздарымен қатар: украиналық Валентин Васьяновичтің «Атлантис», испандық Тео Корт пен филиппиндік Раймунд Рибай Гутьеррестің «Бланко-ен-Бланко» фильмдері. 2021/22 жылғы резиденттік стипендиаттары: Аль Саати (Сауд Арабиясы) «Шаш: Шөптің тарихы», Джефф Вонг (Канада) «Хмонг бауырлары», Альваро Гаго Диаз (Испания) «Матрия», Ахмет Бахрими (Иран) «Шөл», Ана Роша де Соса (Португалия) «Тыңда», Рикки Д’Амброз (АҚШ) «Кафедралы», Хосе Мария Авилес (Эквадор) «Аль Ориенте», Сол Беррузо Пичон Ривьер (Аргентина) «Біздің ең бақытты күндеріміз», Беатрис Балдаччи (Италия) «Ла Тана», Сахра Карими (Афғанстан), Рохена Гера (Индия) және Нухас Хумаюн (Бангладеш). 2023 жылғы резиденттік бағдарламаға қатысушылар: Тахмини Раффаелла («Бану»), Моника Дуго («Келеміз, тортайлар»), Эльдар Шибанов («Таулық пияз»), Ханна Вестинало («Палимпсест»), Пхумелеле Мтембу («Африкалық Америка») және Судаде Кадан («Незу»).

Мүшелік және өз бетінше сауда жасау туралы айыптаулар

Оның қатарында белгілі журналистер болғанымен, 1990 жылдардан бері HFPA мүшелік талаптарының әлсіздігіне, журналистік тәжірибесі жоқ немесе одан аз мүшелерді қабылдауына қатысты айыптаулар көбейді. 1996 жылы «Вашингтон Пост» газетінде жарияланған мақалада HFPA мүшелерінің көп бөлігі толық уақытты кәсіби журналистер емес, кішкентай басылымдарда жартылай уақыт жұмыс істейтін жеке жазба авторылар және тіпті журналист емес адамдар – колледж профессорынан бастап тұрмыстық техника сатушысына дейін қамтығаны айтылды. 2021 жылы «Los Angeles Times» газеті жүргізген тергеу HFPA-ның әртүрлі комиссиялардағы қызметі үшін мүшелеріне жыл сайын 1 миллион доллардан астам төлейтінін анықтады, бұл оның салықтан босатылған коммерциялық емес ұйым статусына нұқсан келтіруі мүмкін. Бұл есепте қауымдастықтың шағын құрамының, Кино өнері мен ғылымы академиясы (AMPAS) және Телевизия академиясының көптеген дауыс берушыларына қарағанда, ықпал етуге оңай екені көрсетілді. Мүшелерге актерлермен және түсірілім алаңдарына қол жеткізу мүмкіндігі, сондай-ақ жоғары бағалы қонақүйлерде тұру және қымбат мейрамханаларда дастархан жаю сияқты құнды сыйлықтар ұсынылғаны хабарланды.

Қаралардың қатысуымен

2021 жылы HFPA мүшелері арасында афроамерикалықтардың жетіспеуі сынға ұшырады; Los Angeles Times газеті қауымдастықтың 2002 жылы бұрынғы президенті Мехер Татнадан бері жаңа афроамерикалық мүшесі болмағанын хабарлады. Variety жаңа мүшелерді екі қолдаушы HFPA мүшесінің қатысуын талап ететін талаптардың жаңа афроамерикалық мүшелерді тартуға кедергі келтіретінін айтты. «Лос-Анджелестегі шетелдік журналист үшін осы кішкентай топпен байланыс орнату, олар көпшілікке беймәлім және қатаң және ерекше мүшелік саясатына ие болғандықтан қиын. Көбірек ашықтық топтың кіріктірілгісі келмейтіні туралы жұртшылықтың пікірін жеңілдетуге көмектесер еді». 78-ші «Алтын глобус» сыйлығы алдында Time's Up бұл мәселеге назар аудару үшін әлеуметтік желіде науқан бастады. 2021 жылдың 25 ақпанында HFPA «біздің мүшелігіміз әлемдегі кино, теледидарды және оларды шабыттандырып, білім беретін суретшілерді жақсы көретін қоғамдарды көрсететініне толыққанды сенімдіміз» және «қара мүшелерді, сондай-ақ басқа да аз өкілдік етілген топтардың мүшелерін» қосу үшін «бірден әрекет жоспарын іске асыру үшін жұмыс істейтінін» мәлімдеді. HFPA өзінің мүшелерінің 35% -дан астамы Еуропа емес елдерден келген түрлі-түсті адамдар екенін, бірақ қазіргі мүшелерінің ешқайсысы афроамерикалық емес екенін білдірді. 2021 жылдың 9 наурызында HFPA USC Race and Equity Center атқарушы директоры Шон Р. Харперді жаңа «стратегиялық әртараптандыру офицері» ретінде тағайындады және «этикалық стандарттарымыз бен мінез-құлық кодексін бұзу туралы шағымдарды тергеу үшін құпия хабарлау жүйесін дамытуды жалғастыру үшін» Ropes & Gray компаниясын тартты. 2021 жылдың сәуірінде HFPA-ның бұрынғы президенті Филип Берк Black Lives Matter қозғалысын «расистік жеккөрушілік қозғалысы» деп сипаттаған мақаланы мүшелерге жібергені үшін қызметтен алынды және ұйымдастырушы Патрис Куллорсты жоғары сапалы ауданда үй сатып алғаны үшін сынады.

Реформалар мен бойкотқа ұмтылу

2021 жылдың 3 мамырында HFPA реформалар пакетінің жоспарларын жариялады, оның ішінде келесі 18 айда мүшелер санын 50%-ға арттыру, жетіспей жатқан топтарға ерекше назар аудару (келесі жылға кем дегенде 20 жаңа мүше, олардың ішінде афроамерикандық мүшелерге басымдық берілетін болады), жаңа кәсіби әкімшілік лауазымдар (бас директор, қаржы директоры, әртүрлілік, теңдік және инклюзия бойынша директор, сондай-ақ адам ресурстарын басқарушы директор), «кризистік ұйымдық реформа» үшін бақылау кеңесін құру және жауапкершілікті арттыру (кеңес мүшелерінің өкілеттілік мерзімін шектеу және ішкі «сыйлықтарды» қарастыру) кіретін. HFPA мүшелерінің көпшілігі 6 мамырда пакетті қолдады; Калифорния заңына сәйкес, ұйым жарғысына енгізілген өзгерістер маусым және шілде айларында жоспарланған HFPA толық құрамының қосымша дауыс беруіне жатады. «Алтын глобус» сыйлығының ұзақ жылдар бойы продюсері және телеарнасы болған Dick Clark Productions және NBC жоспарланған реформаларды қолдады, бірақ Time's Up және 100 PR фирмасы жаңа басқарушылық лауазымдарды толтыру мерзімінің жоқтығын сынады, олардың пікірінше, бұл келесі «Алтын глобус» маусымына ешқандай әсер етпейді. Time's Up бұл пакеттің «көптеген нақты емес екенін» және «шынайы жауапкершілікке немесе өзгеріске қатысты міндеттемелерді қамтымайтынын» мәлімдеді. 2021 жылдың 7 мамырында Amazon Studios және Netflix реформалар бойынша нақты шаралар қабылданғанша HFPA-мен ынтымақтастықты тоқтату туралы шешім қабылдады. Netflix компаниясының бас директоры Тед Сарандос компанияның «осы ұсынылған жаңа саясаттар – әсіресе мүшелік өсуінің мөлшері мен жылдамдығы – HFPA-ның жүйелік әртүрлілік және инклюзия мәселелерін немесе мүшелеріңіздің қалай жұмыс істеуі керек екеніне қатысты нақты стандарттардың жоқтығын шеше алмайды» деп түсіндірді. 10 мамырда AT&T компаниясына тиесілі WarnerMedia және оның еншілес компаниялары да HFPA-ға бойкот жариялады, ұсынылған реформалардың «біздің алаңдаушылықтарымыздың кең ауқымын шешуге жеткіліксіз екенін» және «осы мәселелерді шешудің шұғыл қажеттілігін қамтымайтынын» айтты. Сондай-ақ, «біздің командаларымызға және индустриядағы басқаларға жасалған арнайы жақсылықтар мен кәсіби емес өтініштер», «Алтын глобус» номинациялары мен жеңімпаздары арасындағы әртүрліліктің жоқтығы және HFPA-ның «барлық таланттар мен қызметкерлерге қатысты жағымсыз физикалық контактіге қатысты нөлдік төзімділік принципін қамтитын» мінез-құлық кодексін енгізбеуі сынға алынды. Сол күні NBC 2022 жылы 79-шы «Алтын глобус» марапаттау рәсімін көрсетпеу туралы шешім қабылдады, «мұндай масштабтағы өзгерістерге уақыт және жұмыс қажет, және біз HFPA-ның оны дұрыс істеу үшін уақытқа мұқтаж екенін сезінеміз» деді және «2023 жылдың қаңтарында шоуды эфирге шығаруға мүмкіндік аламыз деп үміттенеміз» деп қосты. Бойкотты қолдаған Том Круз «Төртінші шілдеде туылған», «Джерри Магуайр» және «Магнолия» фильмдері үшін алған «Алтын глобус» сыйлықтарын қайтарды. Осы оқиғалардан кейін HFPA реформалар үшін жаңа кесте жариялады, оның аяқталуы 2 тамызға белгіленді. 1 қазанда HFPA осы реформалар аясында жұмысқа алынған 21 жаңа мүшесінің тізімін жариялады, бұл мүшелік құрамын 20 пайызға арттырды. HFPA 15 қазанда 79-шы «Алтын глобус» сыйлығын беру салтанатын АҚШ телеарнасымен немесе онсыз өткізуді жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Салтанатты шара тек HFPA бенефициарларының қатысуымен жеке форматта өтті және қайырымдылық қызметіне баса назар аударылды. 2022 жылдың шілдесінде HFPA ірі қайта құруды мақұлдады, оның аясында уақытша бас директор Тодд Бойли өзінің Eldridge Industries холдингтік компаниясы (Dick Clark Productions продюсерлік компаниясының және The Hollywood Reporter ойын-сауық басылымының иесі) арқылы коммерциялық ұйым құрмақ. Бұл ұйым «Алтын глобус» сыйлығының интеллектуалдық меншігін иеленеді және салтанаттың «кәсібилендірілуі мен жаңғыртылуын» бақылайды, соның ішінде «жылдық сыйлықтарға қатысатын дауыс берушілердің санын және әртүрлілігін арттыруды» қамтиды. HFPA-ның қайырымдылық қызметі жеке коммерциялық емес ұйым ретінде, «Алтын глобус» қоры ретінде жалғасатын болады. HFPA 2023 жылдың 12 маусымында таратылды.