Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Третомас – Уэльстің оңтүстік-шығысындағы Кэрфилли қаласының солтүстік-шығысында орналасқан шағын ауыл. Ол Кэрфилли округінің құрамында, ал тарихи тұрғыдан Монмутшир шекарасында жатыр. Бедвас және Махен ауылдарымен көршілес болып, олармен бірге кеңес бөлімін құрайды.
Trethomas is a small village northeast of Caerphilly, southeast Wales, situated in the Caerphilly county borough, within the historic boundaries of Monmouthshire. It neighbours Bedwas and Machen, and forms a council ward in conjunction with those communities.
1900 жылдан кейін Жаңа қала
Thomastown деген бастапқы аты бар, оны негізінен Bedwas Navigation Colliery Company (Cynon аңғарындағы Абердардағы шахталардың да) бірлескен иесі Уильям Джеймс Томас салған. Третомас қаласының алғашқы бөліктерінің көпшілігі 1900 және 1913 жылдар аралығында, шахта дамып келе жатқан кезде және Оңтүстік Уэльс көмір бассейнінде көмір өндірісінің ең жоғары деңгейінде салынған. Третомастың қабатты көшелері тиісінше аталған, кейбіреулері Уильям Томас отбасының мүшелерінің құрметіне аталған, сондықтан олар: Уильям, Джеймс, Томас және Мэри. Басқалары жергілікті аймақтармен байланысты, мысалы, Навигация көшесі (Bedwas Navigation Colliery Company компаниясымен байланысты), Коронация көшесі (Елизавета II патшайымның 1953 жылғы таққа отыруына орай), Редбрук даңғылы – Редбрук үйінің құрметіне, ол бір кезде Махеннен ауылға кіретін жолдың сол жағында тұрған (Chequered Flag жанармай құю станциясының қарсы жағында), 1950 жылдардың соңында бұзылғанша. Ол жақын жерде ағып өткен өзеннің атымен аталған және Глин Гвиндегі ескі шахтадан шыққан қызыл тотықтан қызыл түске боялған, қазір Грейг И Раккаға дейін жететін Адисон жолы деп қайта жаңартылған. Адисон Уэйдегі, қазір бұзылған теміржол желісінің үстіндегі көпір шахтадан төгілген көмірдің қалдықтарына салынған.
With an original name of Thomastown, it was mainly built by William James Thomas, a co owner of the Bedwas Navigation Colliery Company, (also of mines in Aberdare in the Cynon Valley). Most of the earlier parts of Trethomas were built in and around 1900 1913, when the mine was developing and at the apex of coal production in the South Wales coalfield. The terraced streets of Trethomas were appropriately named, some were named after members of William Thomas's family, hence the names: William, James, Thomas, and Mary. Others involved association with local areas, such as Navigation Street (associated with the Bedwas Navigation Colliery Company), Coronation Street (for Queen Elizabeth II's coronation in 1953), Redbrook Avenue after Redbrook House, which once stood on the left of the road entering the village from Machen (opposite the Chequered Flag petrol station), until its demolition in the late 1950s. It was named after the brook that ran nearby and coloured red with rust from the old drift mine that was situated at Glyn Gwyn now redeveloped as Addison Way leading up to Graig Y Rhacca. The bridge over the now demolished railway line on Addison Way was built on the remains of the coal tipping from the mine.
Тарих
Третхомастағы ең көне ғимарат Ty'n Y Pwll Inn болды, ол жергілікті тұрғындарда "Пайк" (ағылшын тілінде Turn Pike) деп аталады, себебі ғимарат бастапқыда Кэрфилли мен Ньюпорт арасындағы жол ақысын алу үшін салынып, төлемдер қабылдаған алғашқы жол төлеу орталығы болған. Қоғамдық үй ретінде жабылғаннан кейін ғимарат көп жылдар бойы бос тұрып, пайдаланылмады. Connections Community Hub (CCH) 2014 жылы ғимаратты сатып алуға келісті және бүкіл қауымдастыққа арналған көпфункционалды орталық құруды жоспарлады, бірақ қайырымдылық қоры қаржыландыруды қамтамасыз ете алмағандықтан жоспар сәтсіз аяқталды. 2021 жылдың қаңтар айында, жергілікті тұрғындардың наразылығына қарамастан, Кэрфилли ауылдық кеңесі бұрынғы құлайтын ғимаратты бұзуға және оның орнына пәтерлер салуға рұқсат берді. Ғимарат сол жылдың тамызында бұзылды. Брекон және Мертир Тидфил теміржол қадамдары Третхомас арқылы Ньюпортқа шығысқа және Римни, Мертир Тидфил және Бреконға батысқа, Усктегі Талибтон арқылы өтті. Жолаушылар тасымалы 1962 жылдың 31 желтоқсанында тоқтатылды (Фонтан көпірі арқылы Уайт-Харттан Гуэрн-и-Доманға дейінгі айналма желі 1956 жылдың 17 қыркүйегінде жабылды), бірақ желі 1985 жылы Бедвас навигациялық шахтасы жабылғанға дейін Бедвасқа дейін жүк тасымалы үшін қолданылды. Табиғат ескі станцияның екі платформасын жалмап алды, ал Третхомас пен Махен арасындағы бұрынғы жолдың көп бөлігі Сустранс ұйымымен велосипед және жаяу жолдары ретінде жаңартылды, ол Graig Y Rhacca-дағы Ұлттық велосипед желісінің 4-жолына қосылады. Ұлыбританиядағы шахтерлер ереуілі кезінде (1984-1985) 1985 жылдың наурыз айында жабылған шахтаның ешқандай іздері қалмады. Тайниверн террасаларының жанында, жоғарғы Навигация көшесінде орналасқан британдық Бензол кокс пештері, 1986 жылдың Рождество қарсаңында жабылып, көшелер мен үйлер кокс пештеріне тым жақын болғандықтан және вагондардан түскен көмір шаңынан әрдайым лас болғандықтан "Ақ қала" деп аталды. Шахта және "Зауыт" деп аталған құрылыстар 1984/85 жылғы шахтерлер ереуілінен кейін жабылды. Шахта орналасқан жер әлі де қайта құрылмады. Қазіргі уақытта топырақта бензиннің жоғары концентрациясы бар екендігі хабарланды, сондықтан оны қазіргі күйінде қайта пайдалану қауіпті. Бұл аймақ үшін үлкен проблема. Кэрфилли округінің кеңесі жердің көп бөлігін мұра етті және қиын жағдайға тап болды; жерді тазалау жердің құнынан әлдеқайда қымбатқа түсуі мүмкін, сондықтан болашақта оны қалпына келтірудің үміті аз. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс ұшақтары Керфилли тауының басына (аудандағы келушілер оны әлі де кратерлермен толы деп табады) өрт сөндіретін және жарылғыш бомбаларды тастағаны туралы айтуға болады, оны Бедвас/Третхомас тауымен шатастырды, онда Ұлттық Бензол зауытын, көмірден авиациялық отын шығаратын зауытты жою мақсаты болды. Жоғарғы аңғардағы шахталардың құлдырауынан кейін, Третхомас арқылы өтетін Римни өзені, бұрын лас, қараңғы және жағымсыз болғаннан, қазірде көптеген жылдардан кейін қайтадан жануарлар мен балыққа толы, таза және хош иісті өзенге айналды. Третхомас пен Ватерлоо арасындағы басты жолдағы "Фонтан көпірі" осылай аталды, себебі көп жылдар бойы, жол өзгерістерінен бұрын, көпірдің жанындағы жол жиегінде еркін ағатын бұлақ болды. Бұлақтан шыққан жерде тас "фонтан құдығы" жасалды, бірақ, өкінішке орай, жолды жақсарту жұмыстары кезінде ол қиратылды. Көптеген жылдар бойы Третхомас барлық бағытта, емес, тек өнеркәсіпте ғана, сонымен қатар тұрғын үйлерде де үнемі кеңейіп келеді, сондықтан қазір Бедвас қайда бітіп, Третхомас қайдан басталатынын анықтау қиын. Бүгінгі таңдағы белгілі тұрғындарының арасында Джефф Уайтфут (Бедвас, Кардифф және Уэльс Лайнз регби ойыншысы), 2006 жылы Кэрфилли округінің кенті кеңесінің леди-мэрі болған кеңесші Элизабет Олдворт және жергілікті аңыз Рейчел Болл бар.
The oldest building in Trethomas was the Ty'n Y Pwll Inn, known locally as the 'Pyke' (Turn Pike in English) due to the building being the original Toll House where tolls were charged for the use of the Toll road between Caerphilly and Newport. After closing as a public house the building sat empty and unused for many years. Connections Community Hub (CCH) agreed to purchase the building in 2014 and had plans to create a multi functional hub for the whole community to use but the plan collapsed after the charity behind the scheme could not secure funding. In January 2021, despite local opposition to the plans, permission was granted by Caerphilly Country Borough Council to demolish the now derelict building and replace it with flats. The building was demolished in August of that year. The Brecon and Merthyr Tydfil Junction Railway ran through Trethomas, east to Newport and west to Rhymney, Merthyr Tydfil and Brecon via Talybont on Usk. Passenger traffic ceased on 31 December 1962 (the loop line from White Hart to Gwern y Doman via Fountain Bridge closed on 17 September 1956), but the line remained in freight use as far as Bedwas until the closure of Bedwas Navigation Colliery in 1985. Nature has since engulfed the two platforms of the old station, and most of what remains of the former trackbed between Trethomas and Machen has been updated by Sustrans as a cyclepath/walkway which joins Route 4 of the National Cycle Network at Graig Y Rhacca. Nothing remains of the colliery, which closed in March 1985 during the UK miners' strike (1984 1985). The British Benzol coke ovens, which closed on Christmas Eve 1986, located at the top of upper Navigation street next to Tynywern Terraces, were aptly named 'The White City' mainly because the streets and houses were always dirty due to the coke ovens being so close and the coal dust stirred up by the emptying of the wagons into the hoppers. The colliery and what was termed 'The Plant' closed after the 1984/85 miners' strike. The ground on which the colliery stood is yet to be re developed. The ground has reportedly high concentrations of Benzines in the soil at present and therefore it would be dangerous to re use in its present condition. This is one major blight on the landscape. Caerphilly County Borough Council inherited most of the land and face a difficult situation; cleaning up the land would more than likely cost more than what the land is worth, so restoration work in the future is unlikely. It is worthy of note that, during World War II, German aircraft actually dropped bombs, both incendiary and active, on the top of Caerphilly Mountain (visitors to the area will find it still full of craters) mistaking it for the Bedwas/Trethomas mountain where the intention was to eliminate the National Benzol 'plant' which produced aviation fuels from the coal as by products. Since the demise of the collieries further up the valley, the Rhymney River, which passes through Trethomas, has gone from being a contaminated, black monstrosity, to a clean, aromatic river, now teeming with wildlife and fish after many barren years. The 'Fountain Bridge' on the main road between Trethomas and Waterloo was so named because, for many years, prior to road alterations, there was a free running spring at the roadside close to the site of the bridge. The point where the spring emerged was fashioned into a stone 'fountain well' which was regrettably demolished during the road works to improve the road. Over many years, Trethomas has continually expanded in all directions, not only in industry, but in housing as well, so much so that it is now difficult to work out exactly where Bedwas ends and Trethomas starts. Today notable residents include Jeff Whitefoot (Bedwas, Cardiff and Wales Lions rugby player), Councillor Elizabeth Aldworth who became the Lady Mayor of Caerphilly County Borough Council in 2006 and local legend Rachel Ball.
Денсаулық сақтау саласындағы зерттеулер
Треттомастағы ер адамдар әлемдегі ең ұзақ жүргізілген эпидемиологиялық зерттеулердің бірі – Кэрфилли жүрек аурулары зерттеуіне қатысады. 1979 жылдан бері, 1918-1938 жылдары туған және Кэрфиллиде және оның маңындағы Абертридвр, Бедвас, Макен, Сенгенид және Треттомас ауылдарында тұратын ересек еркектердің өкілдік үлгісі зерттеуге қатысып келеді. Зерттеу барысында денсаулық және өмір салты туралы кең ауқымды мәліметтер жиналды, олар медициналық басылымдарда 400-ден астам жарияланымның негізі болды. Ерекше есептердің бірі – салауатты өмір салтына байланысты қан тамырлары ауруларының, диабет, танымдық қабілеттердің төмендеуі және деменцияның азаюы туралы болды.
Men from Trethomas participate in one of the world's longest running epidemiology studies The Caerphilly Heart Disease Study. Since 1979, a representative sample of adult males born between 1918 and 1938, living in Caerphilly and the surrounding villages of Abertridwr, Bedwas, Machen, Senghenydd and Trethomas, have participated in the study. A wide range of health and lifestyle data have been collected throughout the study and have been the basis of over 400 publications in the medical press. A notable report was on the reductions in vascular disease, diabetes, cognitive impairment and dementia attributable to a healthy lifestyle.