Кіріспе

Италия провинциясы

Кампобассо провинциясы () – Италияның Молизе аймағындағы провинция. Оның орталығы – Кампобассо қаласы. Оның ауданы 4 265 шаршы километрді құрайды және 2017 жылғы мәлімет бойынша, жалпы халқы 223 871 адамды құрайды. Провинцияда 84 коммуна (коммуна) бар. Провинцияның шығыс бөлігінде архаикалық хорват диалектісінде сөйлейтін шағын хорват азшылығы тұрады. Хорваттар негізінен Acquaviva Collecroce, San Felice және Montemitro елді мекендерінде қоныстанған.

Тарих

Самниттер, сабель тайпаларының бір тобы, б.з. алдында 600 жылдан б.з. 290 жылға дейін Кампанияны қоса алғанда, Италияның осы аймағына үстемдік етті. Б.з. алдында 343 жылы Римге қарсы соғыстан кейін, б.з. алдында 290 жылы ежелгі Самний аймағының аумағы (оның орталық бөлігі қазіргі Кампобассо провинциясында орналасқан) Римнің IV аймағы Самнийге қосылды. 570 жылы ломбардтардың шапқынынан кейін, аймақ Ломбардтардың Беневенто герцогтығына қосылды, нәтижесінде Божано, Саэпинум, Венефро, Тривенто, Изерния, Ларино және Термоли шіркеулік округтерінің жерлері мен мүліктері азайды. Жиі меншік иесінің ауысуына байланысты, ломбардтар қаланы Campus Vassorum ("Вассалдардың жері") деп атады, ол кейіннен Кампобассо атанды. Феодалдық билеушілер шіркеудің есебінен күш алды. 860 жылы құрылған Капуа княздығына Венефро, Ларино, Тривенто, Божано, Изерния, Кампомарино және Термоли графтықтары кірді. Молизе графы, Божано герцогы Хью I де Молизе және нормандық феодал Мюльхаус (оның атынан Молизе аты шықты) 1053 жылы Саннио аймақтарының ескі шекараларын қалпына келтіру саясатын жүзеге асырды, ал соңында оның мұрагері Хью II де Молизе арқасында Молизе 1128 жылы тәуелсіздік алды. Неаполь Республикасының құрылуымен жаңа әкімшілік ұйым құрылды, ол кантоннан тұратын департаменттерге бөлінді. Сангро департаменті 16 кантонға бөлінді: Ланчано, Ортана, Палена, Атесса, Пескокостанцо, Кастель-ди-Сангро, Аньоне, Баранелло, Кампобассо, Ла-Ричча, Тривенто, Ларино, Термоли, Серра-Каприола, Драгонара және Васто. 1806 жылдың 27 қыркүйегінде француздық оккупациядан кейін Молизе Кампобассо және Изерния округтерінен тұратын автономды провинцияға айналды, оған Ларино және Аньоне округтері қосылды. Басқа да маңызды өзендер: Таммаро (78 км), Сакчоне (33 км), Синарка (26 км) және Сассинора (7 км). Бәрі Адриатика теңізіне құяды, Таммародан басқа. Орталық Биферно аңғары Кастельмауроның шығысында орналасқан Гвардиальфиера көлін қамтиды. Тағы бір маңызды көл – Сант-Элия-а-Пьянисидің оңтүстік-шығысында орналасқан Лаго-ди-Очито. Кампобассо провинциясының орталығы провинцияның оңтүстігінде, Молизе аймағындағы үш негізгі тау жүйесінің бірі – Матезе тауларының солтүстігінде орналасқан. 2014 жылдың 1 қаңтарына сәйкес, провинциядағы ең көп халқы бар коммуналар (қалалар): Кампобассо (49 392), Термоли (33 478), Божано (8 125), Кампомарино (7 723), Ларино (6 910), Монтенеро-ди-Бисачча (6 798), Гуглионези (5 422), Ричча (5 332), Сан-Мартино-ин-Пенсилис (4 827) және Тривенто (4 788). Acquaviva Collecroce, 714 тұрғынымен, провинциядағы хорват текті тұрғындары бар үш муниципалитеттен ең ірісі. Олардың 15 ғасырдың соңында Босния және Герцеговинадан және Хорватиядан келгені белгілі. Олар итальян тілімен қатар хорват диалектінде де сөйлейді. Хорват текті тұрғындары бар басқа екі муниципалитет – Сан-Феличе-дель-Молизе және Монтемитро. Үш муниципалитет те Кампобассо қаласының солтүстігінде орналасқан. 2014 жылдың 1 қаңтарына сәйкес, Сан-Феличеде 664 тұрғын, ал Монтемитрода 420 тұрғын тұрады.

Көрнекі орындар мен жерлер

Кампобассо қаласында Манфорте қамалы (1450), собор және Сан-Бартоломео, Кампомарино, Ларино (б.з.д. 5 ғасырынан бері қоныстанған) сияқты бірнеше ескерткіштер бар, сондай-ақ Монте Вайрано, Gildone, Duronia және Terravecchia di Sepino бекіністері, римдік Саэпинум қаласы, оның форумы, базиликасы, мойнақтары және театры да бар. Аймақта Гамбатеза, Кастропиньяно, Civitacampomarano және Термолидегілер сияқты көптеген ірі қамалдар орналасқан, ал Тривенто соборы, Ларино соборы (1319) және 12 ғасырдағы Санта-Мария шіркеуі сияқты ерекше діни ғимараттар көп. Термоли қаласы Адриатика теңізіндегі аймақтық жағажай курорты болып табылады.