Кіріспе

Американдық ұшқыш

Бертран Бланшар Акоста (1 қаңтар 1895 – 1 қыркүйек 1954) – рекордтарды жаңартқан ұшқыш және сынақ пилоты. Ол және Кларенс Д. Чемберлин 51 сағат, 11 минут және 25 секунд бойы ауада төзімділік рекордын орнатты. Кейіннен ол испандық азамат соғысында «Янки эскадрильясы» құрамында ұшты. Ол «әуедегі жаман бала» деп танылды. Ол көптеген айыппұлдар мен ұшуға тыйым салынды, себебі ол көпірлердің астынан немесе ғимараттарға тым жақыннан ұшып өтетін тәжірибелер жасады. Ол 1912 жылдан 1914 жылға дейін Калифорния штатының Пасадена қаласындағы Труп политехникалық институтында оқыды. 1910 жылдың тамызында ол өзіне-өзі ұшуды үйреніп, 1912 жылға дейін эксперименталдық ұшақтар құрастырды. 1915 жылы ол ұшқыштарды оқытушы болып жұмыс істеді. Ол Канадаға барып, Торонтодағы Корольдік ұшу корпусы мен Корольдік әскери-теңіз әуе күштері үшін оқытушы болып жұмыс істеді. 1917 жылы ол АҚШ-тың Лонг-Айлендтегі Хейзелхерст әуежайындағы Авиация бөлімінің бас оқытушысы болып тағайындалды, онда ол Нью-Йорк үстінен қатты суықта Континенталь КБ 1 сияқты ашық кабиналы ұшақтарды сынақтан өткізді. Акоста 1918 жылы Мэри Луиза Брамлиге (1886–1962) үйленді, бірақ 1920 жылы олар ажырасты. Ол 1921 жылы Пулитцер жүлдесін жеңіп алды және сол жылы сағатына 176,9 миль жылдамдықпен ұшу рекордын орнатты. 1922 жылы ол Stout Batwing Limousine ұшағының сынақ пилоты болды, бұл Stout компаниясының Ford Trimotor алдындағы моделі еді. 1925 жылы ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінде лейтенант болды және Коннектикут штатының Наугатук қаласындағы 1 Уинслоу Корт мекенжайында тұрды. Ол 1921 жылдың 3 тамызында Хелен Белмонт Пирсоллға үйленді. Олар ажыраспай, бірақ бөлек өмір сүрді.

Шыдамдылық рекорды

1927 жылдың сәуірінде ол Кларенс Чемберлинмен бірге 51 сағат, 11 минут, 25 секунд бойы әуеде ұшу рекордын орнатты. 1927 жылғы 25 сәуірде Time журналы хабарлағандай, «Колумбия әуе кемелері» корпорациясының инженері Джузеппе М. Белланка бір «Wright» қозғалтқышы бар, ескі сары қанатты монопланды дайындап, ұшқыштар іздеді. Әлемді шарлаған лейтенант Лей Уэйд шақырудан бас тартты, себебі мистер Белланканың жоспары ғылыми емес, көбінесе тәнтілікке ұқсайды деді. Белланка мырза өз кемесінің төзімділігін сынау үшін пилоттар Кларенс Дункан Чемберлин мен бұрынғы автожарыс шебері, денелі Берт Акостаны шақырды. Олар Митчелл Филдтен (Лонг-Айленд) 385 галлон этилденген (жоғары қуатты) бензинмен көтерілді. Күні бойы олар қала шетінде айналып ұшты, «Вулворт» ғимаратының үстінен шеңбер салды, Нью-Джерсидегі «Хэдли Филд» үстінде айналып, Митчелл Филдке хабарламалар тастады. Жұлдызды түні бойы олар аспанда баяу айналып, келесі күні де, келесі түні де, ылғалды, бұлтты ауа райында ұшты. Жаңалықтарды жинаушылар мегафон арқылы түсініксіз нәрселерді айқайлап, олардың қасына ұшып келді. Акоста мен Чемберлин мырзалар шаршаған және майға мазаланған көрінді. Олар сорпа мен бутербродтар жеп, отын багіндегі матрацта қысқа ұйқыға жығылды, ал олар уақытқа қарсы ұшқандықтан, аздап жалқауланып (сағатына шамамен 80 миль) біркелкі ұшып жатты. 51 сағат, 11 минут, 25 секунд өткен соң, олар жерге қонды, АҚШ және әлемдік ұзаққа созылған ұшу рекордын жаңартты. Осы уақытта жағдайлар қолайлы болғанда, олар Манхэттеннен Венаға ұшып баруы мүмкін еді. Олар 4100 мильді басып өтті. Манхэттеннен Парижге дейінгі қашықтық – 3600 миль. Қуанышты инженер Белланканың жұмыс берушілері Парижге жарысқа қатысушыларға үш сағаттық басымдық берді. «Белланка» монопланының қалыпты круиздік жылдамдығы сағатына 110 мильді құрайды. Егер ол осы уақытқа дейін ұша алса, Парижге жету үшін оған шамамен 35 сағат қажет болар еді.

Ортейг сыйлығының сынағы

Колумбия ұшақ корпорациясының президенті Чарльз Левин, Ортейг сыйлығы үшін Wright Bellanca WB 2 Columbia ұшағымен Кларенс Чемберлин немесе Берт Акостаны пилот ретінде, ал Ллойд В. Бертоды екінші пилот ретінде пайдалануды жоспарлаған. Левин Бертоны екінші пилот лауазымынан шеттетуі Ортейгтің рекордтық ұшуына бөгет болды. Чарльз Линдберг 1927 жылдың 5 мамырында келді. Чемберлин тыйымның күшін жоюын күтіп отырғанда, оның қарсыластары, адмирал Бердтің командасы жаттығу барысында құлаған Fokker C 2 Trimotor, "Америка" ұшағын жөндеумен айналысты. 1927 жылдың 20-21 мамырында Линдберг Рузвельт-филдтен ұшып, Атлантика мұхитын кесіп өтті, ал "Колумбия" мен "Атлантик" ұшақтары көршілес Куртисс-филдте қалды.

Атлантиканы аралай ұшу

1927 жылы 29 маусымда Чарльз Линдбергтің Атлантиканы рекордтық түрде ұшып өтуінен 33 күн өткен соң, Акоста Командир Ричард Берд, Лейтенант Джордж О. Новилл және Бернт Балхенмен бірге Лонг-Айлендтегі Рузвельт аэродромынан Францияға ұшты. 29 маусымда «Финофильм» дыбыс жазу технологиясымен Акоста, Берд, Джордж Новилл және Гровер Уэлленнің қоштасу сөздерінен қысқа фильм түсірілді және ол «Американың ұшқыштары» деп аталды. Ұшу барысында (әлде шындыққа жақын емес) Бёрдтің Акостаға ішімдік ішіп, бақылауын жоғалтқандықтан өрт сөндіргіш немесе фонарьмен соққандығы туралы әңгіме тарады.

Жаман жігіт образы

1928 жылы Коннектикут штаты Наугатук қаласындағы Уитмор ескерткіш көпірінің астынан ұшуға тырысқаны үшін оның ұшқыш куәлігін тоқтатты. Жергілікті Наугатук дәстүріне сәйкес, оның ұшағының қанаттарының ұзындығы көпірдің орталық аркасының енінен әлдеқайда басып кеткен. Бұл ұшу жарнамалық тәсіл болуы мүмкін, себебі ұшақ корпусында Splitdorf Spark Plugs жарнамасы орналасқан еді. 1929 жылы ол төмен қалықтап, трюк жасағаны үшін 500 доллар айып төледі. Ол айыпты төлемегендіктен, Сауда департаменті оның ұшқыш куәлігін қайтарып алды. 1930 жылы Коннектикут штатының полиция қызметкерлері оны куәліксіз ұшқаны үшін қамауға алды. 1931 жылы Нью-Йорктегі Рузвельт-филдте жаңа Terle Sportplane сынақтан өтті, бірақ CAA оны лицензияланған ұшақ ретінде тіркемеді. Кейіннен Акоста бұл ұшақты сынақтан өткізді және оны өзіне өте ыңғайлы деп тапты, себебі ол бұрынғы бұзушылықтан кейін лицензияланған ұшақтарды ұшуға тыйым салынған еді. Ұшақпен үлкен көрермендер алдында акробатикалық қимылдар жасағаннан кейін, Акоста мен дизайнер Джозеф Терле оны "Acosterle Wild Cet" деп атап, бірлесіп өндіруді жоспарлады. Ұшақ екі жыл бойы сынақтан өтті, бірақ сертификаттау талаптарына сай келмеді. 1931 жылы ол Гондурас әуе күштерінің капитаны Лисандро Гараймен бірге Bellanca CH 300 ұшағымен Нью-Йорктен Гондурасқа ұшуды жоспарлады. Акоста толық жүктелген "сынақ ұшуы" алдында 360 галлон бензинмен жоғалып кетті. Оның орнына Гарай Флойд Беннетт аэродромынан онысыз ұшып, Солтүстік Каролина штатындағы Кейп-Хатеррасқа жетті, бірақ дауыл салдарынан теңізге қонуға мәжбүр болды.

Өлім

1951 жылдың желтоқсан айында Акоста Нью-Йорк қаласындағы бір барда құлап, туберкулезбен ауруханаға түсті. Ол 1954 жылы Колорадодағы еврейлердің тұтынушыларға көмек қорының санаториясында қайтыс болды. Оның өмірі 59 жылды құрады. Акоста Калифорния штатының Солтүстік Голливуд қаласындағы Вальхалла мемориалдық саябағындағы «Қанаттар қанаттарының есігі» зиратта жерленді.

Мұра

2014 жылы Акоста қаза болғаннан кейін Ұлттық авиация даңқы залына ұшқыш және ғарышкер Джеймс МакДивит, алғашқы әйел әуе компаниясының капитаны Эмили Уорнер, Cirrus компаниясын негіздеушілер және дизайнерлер Дейл мен Алан Клапмайер, сондай-ақ өздігінен құрастырылған ұшақтармен жарысқан және инженер Стив Виттманмен бірге енгізілді.