Кіріспе

Корольдік Викториялық тізбегі – 1902 жылы король Эдуард VII монархтың жеке наградасы ретінде (яғни, ешқандай Достастық елдері үкіметтерінің кеңесімен берілмейтін) құрылған марапаттама. Ол Корольдік Викториялық орденнен жоғары тұрады, олармен көбінесе байланысты болғанымен, ресми түрде байланысты емес. Бастапқыда патшалық отбасының мүшелеріне ғана арналған бұл тізбек, ең жоғары дәрежелі тұлғаларға – соның ішінде шетелдік монархтарға, мемлекет басшыларына және Кантербери архиепискобы сияқты жоғары лауазымды адамдарға берілетін ерекше награда.

Тарих

Корольдік Виктория тізбесі 1902 жылы король Эдуард VII құрды, оның анасы Корольдік Виктория орденін құрғаннан кейін алты жыл өткен соң. Корольдік Виктория тізбесі Корольдік Виктория орденінің барлық наградаларынан жоғары тұрады, бірақ ол ресми түрде орденнің құрамына кірмейді. Эдуард оны анасын құрметтеп, "монархтар, принцтер және басқа да корольдік тұлғалар, сондай-ақ белгілі бір британдық азаматтар үшін жекелеген марапат ретінде" жасады. Бұл жаңа марапат 1902 жылғы тамызда алғаш рет тіркелді, сол кезде Кентербери архиепискобы Фредерик Темпл корольдің тәж кию рәсімінен екі күн өткен соң, Корольдік Виктория тізбесін алу үшін жеке аудиенцияға қабылданды. Алғашқы иегерлерінің қатарында корольдің ұлы, Уэльс принці Джордж (кейіннен V Георг) және корольдің інісі Артур принці болды.

Дизайн

Тізбек алтыннан жасалған, Тюдор раушанының, қызыл гүлдің, үш жапырақты қызыл гүлдің және лотостың гүлдерімен (сәйкесінше Англия, Шотландия, Ирландия және Үндістанды бейнелейтін) әшекейленген, сондай-ақ король Эдуард VII-нің (Edwardus Rex Imperator) тағы шырайланған, қызыл эмальмен жалатылған ERI әріптерінен тұратын мотиві алтын гүл шоғырымен оралып, оған белгі ілінген. Тізбекті ерлер жағаға тағып киеді, ал әйелдер оны сол жақ иығына төрт мотивпен және тізбек буындарымен бекітілген, доға тәрізді лентаға (көк түсті, қызыл-ақ-қызыл жиектері бар) іледі. Дегенмен, патшайымның қарындасы, қайтыс болған Сноудон графинясы, принцесса Маргарет, кейінірек ерлер сияқты тізбегін жағаға тағып киюді жөн көрді. Белгі – алтыннан жасалған, ақ эмальмен жалатылған Мальта кресі; овал пішіндес орталық медальонда Викторияның патшалық және императорлық шифры – VRI (Victoria Regina Imperatrix) қызыл фонға жазылған, ал айналасында Виктория деген сөз жазылған көк сақинамен шеңберленген тақ бейнеленген. Тақ та, Виктория патшайымның шифры да алмазбен әшекейленген.

Құқықтық негіздеме және бөлу

Корольдік Виктория тізбегі иелеріне ешқандай стиль, атақ немесе постноминальды әріптер бермейді, сондай-ақ ол кез келген Достастық құрмет жүйесінде басымдық бермейді. Дегенмен, ол монархтың жоғары құрметі мен сыйлаушылығының жеке нышаны болып табылады. Бұл тізбек кез келген ұлттың ер және әйел азаматтарына табыс етілуі мүмкін. Ол әдетте федералдық кабинет саясаты бойынша титулдық құрмет алуға құқығы жоқ канадалықтар үшін ең жоғары награда ретінде танылған. Бүгінгі күнге дейін тек екі канадалық осы тізбекпен марапатталған: Винсент Масси және Роланд Миченер, екеуі де бұрынғы генерал-губернаторлар. Корольдік Виктория тізбегі Кентербери архиепискобы лауазымын атқарушыларға, көбінесе зейнеткерлікке шыққаннан кейін беріледі. Оның құрылғаннан бері осы марапаттан бас тартып, лауазымда қайтыс болған Уильям Темпл және әлі де лауазымдағы Джастин Уэлби болды. Корольдік Виктория тізбегі иесі қайтыс болған жағдайда қайтарылуға тиіс.