Қызылтепе: Ежегипет қаласының тарихы мен қазбалары
Tahpanhes
Тахпанхес – ежелгі Египет қаласы, б.з.д. 664-610 ж. Памметих I қалаға шетелдік әскерлерді орналастырған. Қазіргі Телл-Дефенне, Суэц каналы маңында орналасқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тахпанхес немесе Тефнехес (; תַּחְפַּנְחֵס немесе תְּחַפְנְחֵס) ежелгі гректерде (пелузиялық) Дафна (Δάφναι αἱ Πηλούσιαι) деп, ал Септуагинтада Тафнас (Ταφνας) деп белгілі болған, қазіргі Tell Defenneh – ежелгі Египеттегі қала. Ол Нілдің Танит саласындағы Манзала көлінде, Пелусиден шамамен 26 шақырым қашықтықта орналасқан. Бүгінде бұл жер Суэц каналының орнында.
Tahpanhes or Tehaphnehes (; תַּחְפַּנְחֵס or תְּחַפְנְחֵס) known by the Ancient Greeks as the (Pelusian) Daphnae (Δάφναι αἱ Πηλούσιαι) and Taphnas (Ταφνας) in the Septuagint, now Tell Defenneh, was a city in ancient Egypt. It was located on Lake Manzala on the Tanitic branch of the Nile, about 26 km (16 miles) from Pelusium. The site is now situated on the Suez Canal.
Тарих
Псаметих патшасы (б.з.д. 664–610) Дафнада шетелдік жалдамалы әскерлерден гарнизон құрды, олардың көп бөлігі карийлер мен Иониялық гректер болды (Геродот II. 154). Еврей Киелі кітаптарында айтылғандай, Иерусалим яһудилері Гедалияның қайтысынан кейін осы жерге қашып, біраз уақытқа қоныстанды (Еремия 2:16; 43:7,8,9; 44:1; Езекиел). Иерусалим б.з.д. 586 жылы қиратылғаннан кейін, еврей босқындары, оның ішінде Еремия да, Тахпанхеске келді (Еремия 43–44). Бұл жерде фараон сарайының кіреберісіндегі төсеме деп есептелетін кірпіштен жасалған платформа табылды. Оны тапқан Уильям Флиндэрс Петри: «Осы жерде Еремия сипаттаған рәсім – яғни «кірпіш пеші» (кірпіш төсеме) платформаға жиналған қашқындардың басшыларының алдында өтті, ал осы жерде Навуходоносор II өзінің патшалық шатырын тікті», – дейді. Амасис II (б.з.д. 570–526) Наукратиске грек саудасының монополиясын берген кезде гректер Дафнадан көшіріліп, оның гүлденуі қайта оралмады. Геродот заманында кемежайлар мен ғимараттардың қираған қалдықтары көрінді. Финикиялық папирус хаттарында бұл жерге финикиялықтар қоныстанғаны жазылған. Бұл орынды 1886 жылы сэр Уильям Мэтью Флиндэрс Петри ашты, ол кезде жергілікті тұрғындар оны «Қаср Бинт әл-Жуди» – «Яһуди қызының қамалы» деп атаған. Мұнда үлкен бекініс және қоршау бар. Ең маңызды жаңалық – көптеген қыш ыдыстардың сынықтары, олар ваза суреттерінің хронологиясы үшін өте құнды, себебі олар Псаметих пен Амасис арасындағы кезеңге, яғни б.з.д. VII ғасырдың соңына немесе VI ғасырдың басына жатады. Олар Ион өнерінің ерекшеліктерін көрсетеді, бірақ олардың пішіндері мен басқа да ерекшеліктері олардың жергілікті өндіріс екенін көрсетеді. Египтолог Ноэль Айме Жирон Саққара хаттарына сүйене отырып, Тахпанхесті Баал-зефонның орналасқан жерімен теңестіруді ұсынды.
King Psammetichus (664–610 BC) established a garrison of foreign mercenaries at Daphnae, mostly Carians and Ionian Greeks (Herodotus ii. 154). According to the Hebrew Bible, the Jews from Jerusalem fled to this place after the death of Gedaliah and settled there for a time (Jeremiah 2:16; Jeremiah 43:7,8,9; 44:1; ; Ezekiel ). After Jerusalem was destroyed in 586 BC, the Jewish refugees, including Jeremiah, came to Tahpanhes (Jeremiah 43–44). A platform of brickwork, which has been tentatively described as the pavement at the entry of Pharaoh's palace, has been discovered at this place. "Here," says the discoverer, William Flinders Petrie, "the ceremony described by Jeremiah ; 'brick kiln' (i. e. pavement of brick) took place before the chiefs of the fugitives assembled on the platform, and here Nebuchadnezzar II spread his royal pavilion". When Naucratis was given the monopoly of Greek traffic by Amasis II (570–526 BC), the Greeks were removed from Daphnae and its prosperity never returned; in Herodotus' time the deserted remains of the docks and buildings were visible. According to the Phoenician papyrus letters, Phoenicians settled in the site. The site was discovered by Sir William Matthew Flinders Petrie in 1886; it was then known by natives as Qasr Bint al Yahudi, the "Castle of the Jew's Daughter". There is a massive fort and enclosure; the chief discovery was a large number of fragments of pottery, which are of great importance for the chronology of vase painting, since they must belong to the time between Psammetichus and Amasis, i. e. the end of the 7th or the beginning of the 6th century BC. They show the characteristics of Ionian art, but their shapes and other details testify to their local manufacture. Egyptologist Noël Aimé Giron proposed to identify Tahpanhes with the biblical location of Baal zephon based on the Saqqara letter.