Кіріспе

Гүлді өсімдіктер туысы

Leucanthemum – астер тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер туысы. Ол негізінен Оңтүстік және Орталық Еуропада кеңінен таралған. Кейбір түрлері басқа құрлықтарға әкелініп, енгізілген түрлер ретінде танымал, ал кейбіреулері әсемдік үшін өсіріледі. Leucanthemum атауы грек тіліндегі λευκός – leukos ("ақ") және ἄνθεμον – anthemon ("гүл") сөздерінен шыққан. Leucanthemum түрлерінің көптеген жалпы атауларында "бақша гүлі" (мысалы, өгізкөз бақша гүлі, Шаста бақша гүлі) деген сөз қолданылады, бірақ "бақша гүлі" астер тұқымдасына жататын көптеген басқа да туыстарды білдіре алады.

Сипаттама

Лейкантема түрлері – қызыл ұштармен жабдықталған тамырсабақтардан өсетін көп жылдық өсімдіктер. Өсімдік әдетте 40-130 сантиметрге жететін, бірақ кейде 2 метрден асып кететін бір тік сабаққа ие. Сабағы тармақты немесе тармақсыз, түкті немесе түксіз болуы мүмкін. Кейбір түрлердің жапырақтары негізінен түбірлік, ал кейбіреулерінде сабақ бойында да жапырақтары болады. Кейбір жапырақтары сабақшалы, ал басқалары сабаққа тікелей бекітілген. Олар пішін жағынан әртүрлі, кейбіреулері тілімделген немесе тісті жиекті. Гүлшоғыры жеке, жұп немесе сабақта үштен топтасқан гүлдерден тұрады. Гүлшоғырының негізінде 60 немесе одан да көп қабатталған, қалың қырлы филлярлар орналасқан. Лейкантема гүлшоғырында әртүрлі ендегі 13-34 сәулелі гүлдер болады, кейде одан да көп, бірақ сирек жағдайда жоқ. Сәулелі гүлдер әрқашан ақ түсті, бірақ жасымен бірге қызғылт түске өтеді. Гүлшоғырының ортасында 100-ден астам сары дискілі гүлдер орналасқан. Жемісі – қабырғалы, түксіз ципсела.

Экология

Leucanthemum түрлері кейбір Lepidoptera түрлерінің дернәсілдері үшін тағам ретінде қолданылады, соның ішінде Bucculatrix argentisignella, B. leucanthemella және B. nigricomella – олар тек Leucanthemum vulgare-мен ғана қоректенеді.

Гибридті

Leucanthemum × superbum (= L. lacustre × L. maximum) – Шаста маргариткасы