Джеймс Хэдли және Генри Хэдли: Америка филологтарының өмірбаяны

Кіріспе

АҚШ классикалық филологы (1821–1872)

Джеймс Хэдли (30 наурыз 1821 – 14 қараша 1872) – Йель колледжінде грек және еврей тілдерін оқытқан американдық филолог.

Өмірбаян

Хэдли Нью-Йорк штатының Фэрфилд қаласында дүниеге келді, ал әкесі Фэрфилд медициналық колледжінде химия профессоры болған. Тоғыз жасында тізесіне жарақат алып, өмір бойы сүйек ауруымен күресті. Хэдли алғашқы білімін Фэрфилд академиясында алды, сондай-ақ әкесінен ғылыми білімдерін кеңейтті. Ол академияда ассистент болып жұмыс істеді, кейін 1842 жылы Йель колледжін бітірді, ал 1840 жылы үшінші курсқа қабылданды. Бітірген соң Хэдли Йельде бір жыл тұрды, одан кейін Йельдің теологиялық семинариясына түсіп, екі жыл оқыды. 1845 жылдың сәуір айынан қыркүйек айына дейін Хэдли Миддлбери колледжінде оқытушы болып қызмет етті. Оқу кезінде Хэдли математика саласындағы қабілетін көрсетті, бірақ Эдвард Элбридж Солсберидің ықпалымен, Хэдли мен Уильям Дуайт Уитни бірге санскритті оқығаннан кейін, тілдерді зерттеуге қызығушылық танытты. Ол грек, латын, санскрит, еврей, араб, армян, бірнеше кельт тілдерін және қазіргі Еуропа тілдерін білді, бірақ көп жариялаған жоқ, ал ғылыми еңбектері колледж лекцияларында кеңінен талқыланбады. Джеймс Хэдлидің інісі Генри Хэмилтон Хэдли (1826 жылдың 19 шілдесінде Фэрфилдте дүниеге келді; 1864 жылдың 1 тамызында Вашингтонда қайтыс болды) белгілі педагог болды. Генри 1845 жылы Йель колледжін бітірді. Одан кейін ол екі жыл оқытушы болып жұмыс істеді, теологияны оқыды және 1853 жылы Андовердегі курсын аяқтады. Содан кейін ол Нью-Йоркте заңгерлік білім алды, бірақ Нью-Хейвенге оралды, онда үш жылдан астам уақыт теологиялық зерттеулермен, әсіресе еврей тілін және Ескі өсиет кітаптарын жүйелі түрде зерттеді. 1858 жылы Генри Нью-Йорктегі Юнион теологиялық семинариясында қасиетті әдебиетті оқытуды бастады, ал 1862 жылы онда еврей тілінің профессоры болды. 1861 жылы ол Йель университетінің теология факультетінде еврей тілінен сабақ берді. Америка Азамат соғысының басында достары Генридің Одақ армиясына қатысуына кедергі келтірді, бірақ екі адамның орнына ақы төледі. 1864 жылдың жазғы демалысында ол өзінің уақытын Америка Құрама Штаттарының санитарлық комиссиясының жұмысына арнады және Вирджиния штатының Сити-Пойнт қаласына жіберілді, онда қайтыс болды. Генри "Американдық теологиялық шолу" журналында мақалалар жариялады.

Hadley was born in Fairfield, New York, where his father was professor of chemistry at Fairfield Medical College. At the age of nine, a knee injury left him lame for life. Hadley received his early instruction at the Fairfield Academy, and also acquired some scientific knowledge from his father. He became assistant at the Academy, and later graduated from Yale College in 1842, having entered the junior class in 1840. Hadley was then a resident graduate at Yale for a year, after which he entered Yale's theological seminary, where he spent two years. From April to September 1845, Hadley was a tutor at Middlebury College. As an undergraduate, Hadley had proven an able mathematician, but the influence of Edward Elbridge Salisbury, under whom Hadley and William Dwight Whitney studied Sanskrit together, turned his attention toward the study of language. He knew Greek, Latin, Sanskrit, Hebrew, Arabic, Armenian, several Celtic languages, and the languages of modern Europe; but he published little, and his scholarship found scant outlet in the college classroom. James Hadley's brother, Henry Hamilton Hadley (born in Fairfield July 19, 1826; died in Washington, D. C., August 1, 1864) was a noted educator. Henry graduated at Yale in 1845. He then held the office of tutor for two years, and studied theology, finally completing his course at Andover in 1853. He then spent some time in New York studying law, but returned to New Haven, and there spent more than three years in theological pursuits, especially in a systematic study of the Hebrew language and the Old Testament scriptures. In 1858, Henry became instructor of sacred literature in Union Theological Seminary, New York, and professor of Hebrew there in 1862. During 1861, he held the professorship of Hebrew in the theological department of Yale. At the beginning of the American Civil War, Henry was prevented by his friends from enlisting in the Union Army, but paid for two substitutes. During the summer vacation of 1864, he offered his time for the work of the United States Sanitary Commission, and was sent to City Point, Virginia, where he died. Henry published articles in the American Theological Review.