Кіріспе

Америкалық блюз гитарисі және әнші (1932–1993)

Альберт Джин Коллинз (1 қазан 1932 – 24 қараша 1993) – американдық электр блюз гитарисі және әнші, ерекше гитара стилімен ерекшеленген. Ол күшті ойнау өнерімен, өзгертілген құбылмалар мен капо қолдануымен танымал болды. Fender Telecaster-мен ұзақ қарым-қатынасы оны "Telecaster-дің шебері" деген атаққа ие етті.

Ерте өмір

Коллинз 1932 жылдың 1 қазанында Техас штатының Леона қаласында дүниеге келді. Ол гитарамен ерте жасында туысы Лайтнинг Хопкинс таныстырды, ол да Леонада тұрған және отбасылық жиындарда ойнайтын. Коллинз отбасы 1938 жылы Маркеске, Техасқа, ал 1941 жылы Хьюстонға көшті, онда ол Джек Йейтс орта мектебінде оқыды. Коллинз жас кезінде фортепиано сабақтарын алды, бірақ фортепиано мұғалімі болмағанда, туысы Уиллоу Янг Альбертке гитарасын беретін және оған өмірі бойы қолданған өзгертілген құбылысын үйретті. Он алты жасында Джон Ли Хукердің "Boogie Chillen" әнін естігеннен кейін гитараны үйренуге шешім қабылдады.

Мансап

18 жасында Коллинз өзінің «Ритм-Рокерс» тобын құрып, өнерін жетілдірді. Осы кезеңде ол төрт жыл бойы Техас штатының Нормангидегі ранчода жұмыс істеді, содан кейін 12 жыл бойы әртүрлі компанияларда жүк көлігінің жүргізушісі болып жұмыс істеді. 1990 жылы. 1954 жылы 22 жастағы, әлі бірде-бір жазбасы шықпаған Коллинздің «Ритм-Рокерс» тобына 17 жастағы Джонни Копленд қосылды, ол жақында Хьюстон блюз музыканты Джо «Гитара» Хьюзбен бірге құрған «Ритм герцогтары» тобынан шыққан еді. Коллинз Хьюстонда, әсіресе Шейдидің ойын үйінде жиі ойнай бастады, онда Джеймс «Уайдмут» Браун (Гейтмут Браунның інісі) және басқа да танымал Хьюстон блюз музыканттары «Көк дүйсенбі» джем-сессияларына жиналатын. 1950 жылдардың ортасына қарай ол өңірлік деңгейде танымал гитарист ретінде беделді болды және Бесінші ауданның «Уолтердің лаунжы» клубында «Big Tiny and the Thunderbirds» тобымен бірге үнемі өнер көрсете бастады. Саксофоншы және музыка мұғалімі Генри Хейс Коллинз туралы Джо «Гитара» Хьюзден естіді. Оның тікелей өнерлеуін көргеннен кейін Хейс Коллинзді өзінің досы М. Л. Янгпен бірге құрған «Kangaroo Records» лейблінде сингл жазуға ынталандырды. Коллинз 1958 жылдың көктемінде Хьюстондағы «Gold Star Studios» студиясында Хейс саксофонда орындаған «Freeze» әнін «Collins Shuffle» әнімен бірге дебюттік синглы ретінде жазды. Сол кездегі Техас блюз топтарында мүйізді аспаптар секциясы болды, ал Коллинз кейіннен Хейс оған мүйізді аспаптарды қалай үйлестіруді үйреткенін айтты. Оның 1965 жылы «TCF Hall» лейблінде шыққан «The Cool Sound of Albert Collins» атты тұңғыш альбомында «Thaw Out», «Sno Cone» және «Don't Lose Your Cool» сияқты бұрын жарық көрген инструменталды әндер жинақталған. 1968 жылдың 19 маусымында «Canned Heat» тобы Хьюстондағы «Music Hall» концерт залында өнер көрсетіп жатқанда, олардың бір досы Коллинздің «Ponderosa Club» клубында ойнап жатқанын айтты, олар да сол клубқа барды. Коллинз өнерлеуін аяқтағаннан кейін олар өзін таныстырды және оған агент табуға, сондай-ақ Калифорниядағы «Imperial Records» лейблімен байланыс жасауға көмектесуді ұсынды. Жаңа альбомға келісімшарт пен тұрақты концерттік жұмыс мүмкіндігін пайдаланып, Коллинз 1968 жылдың шілдесінде Канзас-Ситиге көшіп, онда клавишник Лоуренс Райттың орган триосында ойнады, ал қарашада Калифорнияның Пало-Альто қаласына көшіп барды. Калифорнияға көшу дұрыс шешім болды, Коллинз өзін Батыс жағалауындағы концерттерде жиі ойнайтын музыкант ретінде таныстырды, «Fillmore West» және «Whisky a Go Go» клубтарында өнер көрсетті. 1969 жылдың желтоқсан айында оның тұңғыш альбомы «The Cool Sound of Albert Collins» «Blue Thumb» лейблінде «Truckin' with Albert Collins» деген атаумен қайта жарық көрді.

1970 жылдар

1971 жылдың қараша айында Ларри Рэй мен Билл Шимчик жаңадан құрған «Tumbleweed Records» лейблі Коллинстің «There’s Gotta Be a Change» альбомын шығарды; бұл лейблдің алғашқы ресми шығарылымы болды. «Get Your Business Straight» синглы «Frog Jumpin» әнімен бірге 1972 жылдың ақпанында «Tumbleweed» лейблі арқылы жарық көрді. 1973 жылы «Tumbleweed» қаржылық қиындықтарға байланысты жабылып, Коллинс рекорд лейблісіз қалды. 1978 жылы ол Сиэтлде танысқан Дик Шурманның ұсынысымен «Alligator Records» иесі Брюс Иглауэрмен келісімшарт жасады.

1980 жылдар

Коллинз 1983 жылы "Alligator" лейбелінен шыққан "Don't Lose Your Cool" альбомы үшін "W. C. Handy" сыйлығын "Үздік заманауи блюз альбомы" номинациясында жеңіп алды. 1984 жылы Коллинз Арлен Рот пен оның "Hot Licks" компаниясы үшін екі кассеттік оқу сабағын жазды. 1985 жылдың 13 шілдесінде Коллинз Live Aid-те Джордж Торугуд пен "The Destroyers" тобымен бірге "Madison Blues" әнін орындап, қонақ солисі болды; қайырымдылық концертінің АҚШ бөлігі Филадельфиядағы JFK стадионында өтті және бірнеше елде бір уақытта көрсетілгенімен, оны 1,5 миллиардтан астам адам тамашалады. 1986 жылдың желтоқсанында Коллинз Лос-Анджелестегі Уилтерн театрында Этта Джеймс пен Джо Уолшпен бірге концертте өнер көрсетті; концерттің видеожазбасы "Jazzvisions: Jump the Blues Away" деген атпен шығарылды. Концертте Рик Розас (бас-гитара), Майкл Хьюи (добыл), Эд Санфорд (Hammond B3 орган), Кип Нобл (фортепиано) және Джош Склар (гитара) музыканттары орындады. Сондай-ақ 1986 жылы Коллинз Роберт Крей мен Джонни Коплендпен бірге "Showdown!" альбомы үшін "Грэмми" сыйлығын жеңіп алды. Коллинз бұл альбомды өзі үшін аса маңызды деп атады, себебі ол 1966 жылы Миссури штатының Канзас-Сити қаласында бірге ойнаған, өзінің музыкалық кумирі Джимми МакГриффтің қатысуымен жазылған еді. Ол сол жылы "Бала күтіміне саяхат" комедиялық фильмінде эпизодтық рөлде пайда болды.

1990 жылдар

Коллинз 1991 жылы Virgin Records компаниясының еншілес компаниясы Point Blank Records-пен келісімшарт жасасты және сол жылы Iceman альбомын шығарды. Alligator Records компаниясының Брюс Иглауэр Коллинстің кетуіне өкініш білдірді, бірақ ол Коллинзбен альбомдық негізде келісімшарт жасасқанын мойындады. 1991 жылдың 15 қарашасында Коллинз Роберт Крей, Стив Кроппер және Дейв Эдмундспен бірге Севильяда өткен Guitar Legends іс-шарасында өнер көрсетті, бұл алдағы Севилья Экспо '92 көрмесін насихаттау мақсатындағы бес концерттен тұратын серия болды. Алдыңғы айда, 28 қазанда, Коллинз телеарна үшін концерттік бағдарламасын түсірді; Austin City Limits бағдарламасы 1992 жылдың 21 ақпанында эфирге шықты және 2008 жылдың сәуір айында Albert Collins: Live From Austin, TX DVD форматында жарық көрді. 1993 жылы Коллинз 17 наурыздан 27 наурызға дейін Лондонда өткен Point Blank Borderline Blues Festival-де өнер көрсетті; бұл Ұлыбританиядағы оның соңғы өнер көрсетуі болды. 1993 жылдың шілдесінде Коллинз Швейцарияның Ньон қаласындағы Paléo Festival-де өнер көрсетіп жүргенде ауырып қалды. Тамыздың ортасында оған өкпе рагы диагнозы қойылды, ол бауырына метастаз берген еді, және оның өмір сүру мерзімі шамамен төрт ай деп болжалды. Оның соңғы альбомы Live '92/'93-тің жазбалары сол қыркүйекте концерттерде жасалды. Коллинз 1993 жылдың 24 қарашасында 61 жасында дүние салды. Оның соңғы альбомы Live '92/'93 1996 жылғы 38-ші Грэмми сыйлығында «Үздік заманауи блюз альбомы» номинациясына ие болды.

Стиль

Коллинз бейресми және көрермендерді қызықтыратын тікелей эфирдегі өнерлерімен есте қалады. Ол өнер тарта тұрып сахнадан түсіп, көрермендермен араласатын. Гитараның ұзын шнурының арқасында Коллинз клубтан сыртқа, жаяу жүргіншілерге шыға алатын; бір оқиға бойынша, ол клубтан көрермендерімен бірге көрші дүкенге шоколад алу үшін кетіпті, өнерін тоқтатпаған. Ол сондай-ақ әзілге құмар сахналық бейнесімен де есімде сақталады, оны "Adventures in Babysitting" комедиялық фильмінде көруге болады. Бұл "Antones: Austin's Home of the Blues" деректі фильмінде де жақсы көрінеді: Коллинз бір түні Antone's клубында ұзақ соло ойнап, ойнап жатқанда ғимараттан шығып кетіпті. Кейін сахнаға оралып, солосын жалғастырып, көрермендерді тікелей көңіл көтерген. Содан кейін бір ер адам клубқа келіп, Коллинске әлдеқашан тапсырыс берген пиццасын әкеп берді.

Жеке өмір

Алғашқы жылдары Коллинз бояу араластырушы және жүк көлігі жүргізушісі болып жұмыс істеді, күнкөрісін табу үшін. 1971 жылы, 39 жасында, ол музыкасынан лайықты табыс таба алмағандықтан құрылыс саласында жұмыс істеді. Оның құрылыс жұмыстарының бірі Нил Даймонд үшін үйін қайта жаңарту жобасы болды. Ол 1970 жылдардың соңына дейін осы сияқты жұмыстармен айналысты, содан кейін әйелі Гвен оны музыкалық мансабына оралуға көндірді. Үш ай бойы қатерлі ісікпен күрескеннен кейін, Коллинз 1993 жылдың 24 қарашасында Невада штатының Лас-Вегас қаласындағы үйінде дүние салды. Ол 61 жаста болды. Одан кейін әйелі Гвендолин және әкесі Энди Томас қалды. Альберт Коллинз Невада штатының Лас-Вегас қаласындағы Дэвис еске алу паркінде, Гарри Рид халықаралық әуежайының жанындағы зиратта жерленген.

Мұра

Коллинз Техас гитаристерінің бір буынына, оның ішінде Стиви Рэй Вон мен Джимми Вонға үлгі болды. Ол Джонни "Гитара" Уотсон және Джонни Копленд сияқты Техас блюзшілерінің аз тобының ішінде болды, олар T Bone Walker мұрасын қазіргі заманғы блюз үлгісіне айналдырып, көптеген келешек музыканттарға зор ықпал етті. Роберт Крей Guitar World журналымен сұхбатында: "1969 жылы рок-фестивальде Алберт Коллинсті көргенімнен кейін менің ойым түгелдей өзгерді" деді. Екі жыл өткен соң Коллинз Крейдің Вашингтон штатының Такома қаласындағы мектеп бітіру кешінде өнер көрсетті, ал оның ерекше гитараның дыбысы жадында қалды: "Сол сәтте болды", - деп еске алды Крей. "Бұл менің өмірімді түгелдей өзгертіп жіберді. Сол кезден бастап мен блюзді қалысқан жоқ, зерттей бастадым". Rolling Stone журналы Коллинзді 100 ең ұлы гитаристтер тізімінде 56-шы орынға қойды.