Индианаполистің Ақ Өзен мемлекеттік саябағы

Кіріспе

Уайт Ривер штаттық паркі – Индиана штатының Индианаполис қаласының орталығындағы қалалық парк. Парк осы парктің атымен аталған Ақ өзеннің шығыс және батыс жағалауларында орналасқан.

Тарих

Парк үшін алғашқы жоспарлар 1970 жылдардың соңында қалалық басшылар қаладағы әуесқой спорттың экономикалық даму стратегиясын пайдалану мақсатымен жасалды. Осы аймақты қалпына келтіру жұмыстары 1980 жылдардың соңында, халық назары Индиана Орталық каналына ауған кезде басталды. Канал бастапқыда 1830 жылдары Индиана штаты арқылы тауарларды тасымалдау үшін жобаланған, бірақ Индиана Мамонт ішкі жақсарту заңымен басқарылатын жоба банкротқа ұшырады және каналдың Индианаполис бөлігі ғана қазылды. Канал көздеген мақсатында пайдаланылмаса да, соңғы жылдары жүзеге асырылған қалпына келтіру және қайта дамыту жұмыстары осы аймақты қаладағы мәдени орталық ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. 1980 жылы архитектор Сезар Пеллидің Индиана мұнарасы парктің басты назар ошағы ретінде ұсынылды; алайда, 229 метрлік бақылау мұнарасы қаржы мәселелері мен мұнара дизайнына қатысты қоғамдық сынға байланысты ешқашан салынбады. Содан бері бірнеше ұсыныстар қарастырылды, оның ішінде Индиананың афроамерикандық тарих мұражайы, маусымдық коньки тебу алаңы, байланған шармен саяхат, ойын-сауық паркі және қоғамдық жағажай. 1983 жылдан 1994 жылға дейін парк физикалық дайындық және спорт жөніндегі губернатор кеңесімен бірлесіп Уайт Ривер Парк штатының ойындарына демеушілік етті. Ойындардың мақсаты – салауатты өмір салтын насихаттау және Хузиер спортшыларын спортқа қатысуға ынталандыру болды. Парк аумағындағы бірнеше ғимараттар бұзылды. Олардың арасында 1920 жылы Вашингтон және Калифорния көшелерінің бұрышында салынған 5-ші Оскар Маккалок мектебі болды. Парк комиссиясы бұрын ғимаратты қайта пайдалануға келіскен болатын, бірақ ол Американың түпкілікті халықтары мен батыс өнерінің Этельджорг мұражайы және Индиана штатының мұражайының жоспарланған орнында орналасқандықтан, парк комиссарлары 1985 жылдың 14 тамызында сағат 14:00-де мектепті бұзу туралы шешім қабылдады. Бұзу жұмыстары екі сағаттан кейін басталды, ал бұзушылар тобы келесі күні таңертеңге дейін мектеп ғимаратының көп бөлігін алып тастау үшін түнде жұмыс істеуге нұсқау алды. Индиананың тарихи ескерткіштер қоры асбесттің болуын көрсетіп, бұзуды тоқтатуға бұйрық берді. Комиссияның атқарушы директоры Сидни Уидман комиссия мүшелері мектепті сақтап қалуды қалайтын топтар мәселені бірнеше жылға созылып, саябақтың жұмысына кедергі келтіруінен қорқып отырғанын түсіндірді. Комиссияға дұрыс емес асбестті алып тастағаны үшін 2000 доллар айыппұл салынды және жаңа штаты мұражайында пайдалану үшін терракоталық дизайны бар алдыңғы қасбетін сақтауға келісті. Кейбіреулер қасбетті мұражайдың сыртына орнатуды қаласа да, ақырында оны білім беру орталығына кіреберіс ретінде қызмет ететін Үлкен залдың ішіне орнатуға шешім қабылданды. 1992 жылдың 11 қыркүйегінде төрт көрнекті қоғамдық қайраткерлерді – парк директоры Роберт В. Уэлч, Фрэнк МакКинни, Джон Уэливер және Майкл Кэрролл – Колумбус, Огайоға бағыт алған жеке ұшақпен соқтығысқан ұшақ апатқа ұшырады. Төрт ер адам да парктің дамуына үлкен үлес қосты. Оларды еске алу үшін ескерткіш Олд-Вашингтон-стрит көпірінің жанындағы саябақта орнатылды. 2020 жылдың желтоқсанында ресми тұлғалар парк аумағының Индиана штаты, Индианаполис қаласы және Эланко арасындағы 100 миллион долларлық мемлекеттік-жекеменшік серіктестік аясында оңтүстікке қарай орналасқан көршілес General Motors алаңын қайта дамыту мақсатымен кеңейтілетінін хабарлады. Жаңа саябақ өзеннің батыс жағалауын жауып, бұрынғы зауыттың сақталған кран шығанағының бір бөлігін қамтиды, оны өнеркәсіптік архитектор Альберт Кан жобалаған.

Initial plans for the park were conceived by civic leaders in the late 1970s to capitalize on the city's amateur sports economic development strategy. Restoration of this area began in the late 1980s when public attention fell on the Indiana Central Canal. The canal was originally engineered in the 1830s as a way to ship goods through the state of Indiana, but the project, as governed by the Indiana Mammoth Internal Improvement Act, went bankrupt and the Indianapolis section of the canal was the only section that was ever dug. Although the canal was never used for its intended purpose, recent restoration and redevelopment have allowed the area to function as a cultural center within the city. In 1980, architect César Pelli's Indiana Tower was proposed as the park's focal point; however, the 750 feet (229 m) observation tower was never constructed due to funding concerns and public criticism of the tower's design. Since, several proposed attractions have been considered, including an Indiana African American History Museum, seasonal ice skating rink, tethered balloon ride, amusement park, and public beach. From 1983 until 1994, the park co sponsored the White River Park State Games alongside the Governor's Council on Physical Fitness and Sport. The games were intended to promote a healthy lifestyle and encourage Hoosier athletes to participate in sports. A number of existing buildings on the site of the park were demolished. Among them was the Oscar McCulloch School Number 5, which was built at the corner of Washington and California streets in 1920. The park commission had earlier agreed to repurpose the building, but because it stood on the proposed site for the Eiteljorg Museum of American Indians and Western Art and the Indiana State Museum, the park commissioners voted on at 2:00 pm on August 14, 1985, to raze the school. The demolition began two hours later, and the demolition crew later said that they had been instructed to work through the night to remove as much of the school building by the next morning. The Historic Landmarks Foundation of Indiana obtained an injunction to stop the demolition, citing the presence of asbestos. Sidney Weedman, the commission's executive director, explained that the commissioners feared that groups wanting to preserve the school would tie the issue up in court for several years, preventing progress on the park. The commission was fined $2,000 for the improper asbestos removal and agreed to preserve the front façade with its terracotta design work for use in the new state museum. Although some wanted the façade to be placed on the exterior of the museum, it was ultimately decided to erect it inside the Grand Hall, where it serves as the entrance to the education center. On September 11, 1992, a plane carrying four prominent community leaders—park executive director Robert V. Welch, Frank McKinney, John Weliever, and Michael Carroll—collided with a private plane on its way to Columbus, Ohio. All four men were instrumental in the park's development. A memorial honoring their memory was placed in the park near the Old Washington Street Bridge. In December 2020, officials announced that the park's footprint would expand by as part of a $100 million public private partnership between the State of Indiana, City of Indianapolis, and Elanco to redevelop the neighboring General Motors site to the south. The new parkland will hug the west riverbank and incorporate a portion of the former plant's preserved crane bay, designed by industrial architect Albert Kahn.