Одален Норвегиядағы аймақ: Стурсьёен көлі мен Гломма өзені арасында орналасқан. Солтүстік және Оңтүстік Одаль муниципалитеттерін қамтиды. Норвегия географиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Одал немесе Одален – Норвегияның Иннландет округіндегі аңғар және дәстүрлі аудан. Бұл ауданның географиялық шектері солтүстіктегі Сторсйен көлі және оңтүстіктегі Глама өзені маңындағы аймақтарды қамтиды. Қазіргі таңда аудан екі муниципалитетке – Солтүстік Одал (Nord Odal) және Оңтүстік Одал (Sør Odal) – бөлінген. Одален ауданынан шыққан адамдарды одолинг деп атайды.
Odal or Odalen is a valley and traditional district in Innlandet county, Norway. The district encompasses the area around the lake Storsjøen in the north and to the areas around the river Glåma in the south. The district is currently divided between the two municipalities of Sør Odal and Nord Odal. A person from Odalen is commonly called an odøling.
География
Гломмадал (немесе Гломдален) аңғары – Норвегиядағы ең ұзын және ең үлкен өзен Гломма (немесе Гломма) өзенінің құрамында пайда болған аңғарды белгілейтін атау. Солтүстіктегі Аурсунд көлінен оңтүстікке қарай Эльверумға дейін бұл аңғар Østerdalen деп аталады. Одан әрі оңтүстікке қарай Конгсвингерге дейін ол Солор деп белгіленеді. Конгсвингерден батысқа бұрылып, Нес муниципалитетінің шекарасына дейін созылған аңғар Одален деп аталады (Нес Ромерике аймағының бір бөлігі). Бұл атаулар – жергілікті халықтың тарихи түрде өз аңғарларын атау үшін қолданған дәстүрлі аймақтарды көрсетеді.
The Glommadal (or Glåmdalen) valley is a designation for the valley formed by the river Glomma (or Glåma), which is the longest and largest river in Norway. From the lake Aursund in the north on southwards to Elverum, the valley is called the Østerdalen. From that point and further south until Kongsvinger, the valley is referred to as Solør. As the river turns and heads west from Kongsvinger all the way to the border with Nes Municipality, the valley is called the Odalen (Nes is part of the district of Romerike). These designations are traditional districts, reflecting the designations that the locals have historically used for their valleys.
Тарих
Одален атауы көне норвеж тіліндегі Ódalr атауынан шыққан. Атаудың бірінші бөлігі – «өзен» деген мағына беретін Ó немесе À ескі норвеж сөзінен (бұл жерде Гломма өзеніне сілтеме жасалған). Соңғы элементі – dalr, яғни «долина» немесе «арқалық» дегенді білдіреді. Атау 1386 жылдан бері қолданылып келе жатыр. Солтүстік қола дәуірінде, яғни б.з.д. 1500-500 жылдар аралығында адам қоныстанған жерлердің іздері табылды. Алғашқы шаруашылықтар, шамамен б.з.д. 500 жылы, ерте темір дәуірінде көлге жақын жерлерде пайда болған болуы мүмкін. Көл төңірінде және ішкі аймақтарда қоныстану біртіндеп тарады. 800 жылға қарай, бұл аймақта 50-ге жуық шаруашылық болған болуы мүмкін. Викинг дәуірінде қоныстану қарқыны артты, шаруашылықтардың саны шамамен еселеген. Норвегия халқының ұялылығының артуы Одалендегі қоғамның сипатын өзгерткен болуы мүмкін, сонымен қатар аймақ Эйдсволлдағы Тингтің басқаруында болғанына куәліктер бар. 1030 жылы аймақ христиан дініне өткен кезде, Оппстад, Стрём, Ульлерен, Мо және Тройфтскоген сияқты жерлерде бірнеше шіркеулер салынды. Бұл аймақ саяси тұрғыдан көбірек тәуелсіздікке ие болды. Қара өлім мен одан кейінгі жұқпалы ауруларға дейін, аймақта халық тым көп болып кеткен болуы мүмкін, сол кезде халықтың үлкен бөлігі қайтыс болды. Осы кезеңде шаруашылықтар тасталып, біріктірілді, ал халық саны бұрынғы деңгейге жете алуына кем дегенде 200 жыл уақыт кетті. 17 ғасырда Одален салық салу және жалпы экономикалық төмендеу салдарынан экономикалық қиындықтарға тап болды. Орман шаруашылығы ауыл шаруашылығына қосымша табыс көзі ретінде дамыды. Барлық мәліметтерге сәйкес, 18 ғасырдан бері ауыл шаруашылығы секторы аймақта айтарлықтай өсім көрсеткен жоқ. Траутгрува темір кен оқиғасы 1830 жылға дейін жұмыс істеді.
The name Odalen is derived from the Old Norse name Ódalr. The first part of the name comes from the Old Norse word Ó or À, which means 'river' (here referring to the Glomma river). The last element is dalr, which means 'valley' or 'dale'. The name can be documented to have been in use since 1386. Traces of human habitation dating back to the Nordic Bronze Age, between 1500 and 500 BCE. The first farms were probably cleared close to the lake about 500 BCE, in the early Iron Age. Settlement spread slowly around the lake and inland, and by the year 800, there may have been as many as 50 farms in the area. Settlement accelerated in the Viking Age, increasing the number of farms by as much as an order of magnitude. Increased mobility in the Norwegian population likely changed the character of the society in Odalen, and there is evidence the area was under the administration of the Thing in Eidsvoll. When the region was Christianized around 1030, several churches were built, including locations at Oppstad, Strøm, Ulleren, Mo and Trøftskogen. The area became politically more autonomous. The valley may have become overpopulated until the Black Death and following plagues, when a huge proportion of the population died. Farms were abandoned and consolidated during this time, and it took at least 200 years for the population to reach its previous levels. During the 17th century, Odalen suffered economic setbacks as a result of taxation and general economic downturns. Forestry rose as a complementary source of income to agriculture. By all accounts, the agricultural sector has not grown appreciably in the area since the 18th century. Trautgruva iron ore mine was operated until 1830.