Кіріспе
Норвегиялық науқан, 9 сәуірден 10 маусымға дейін жалғасып, Екінші дүниежүзілік соғыста одақтас елдердің – Ұлыбритания мен Францияның – нацистік Германиямен алғашқы тікелей құрлықтағы қақтығысына әкеп соқты.
The Norwegian Campaign, lasting from 9 April to 10 June 1940, led to the first direct land confrontation between the military forces of the Allies—the United Kingdom and France— against Nazi Germany in World War II.
1940 жылдың қаңтары
27: Неміс жоспарлаушылары операцияға «Weserübung» кодын тағайындайды.
1940 жылдың ақпаны
5: Финляндияға көмек көрсетуді желеу етіп, одақтастардың Жоғарғы соғыс кеңесі Норвегияға араласу туралы шешім қабылдайды. Бастапқы жоспарлар Нарвиктің түбіне десант түсіруге бағытталған, ал сәттілік Норвегия мен Швецияның келісіміне байланысты болар еді. Бұл жоспардың басты себебі Германияға темір кенін жеткізуді тоқтату екені анық. 16: Британдық эсминец бейтарап Норвегия суларында неміс танкері Altmark-ты тоқтатып, 303 британдық тұтқынға алынған теңізшіні (сауда кемелерінен ұсталғандар) босатады және 8 неміс теңізшісін қаза қылды. Altmark оқиғасы одақтастардың Норвегияға араласуға қатысты ұстанымын жария етті және неміс жоспарлаушыларын өз жоспарларын жеделдетуге итермелейді. 21: Генерал Николаус фон Фалькенхорст Норвегияға басып кіруді басқаруға тағайындалады. Ол 1944 жылға дейін Норвегиядағы неміс күштеріне басшылық етеді.
1940 жылдың сәуір айы
1: Гитлер Норвегия мен Данияға шабуыл жасаудың соңғы жоспарларын бекітті. 2: Германия Weserübung операциясының күні ретінде 1940 жылғы 9 сәуірді белгіледі. 3: Уинстон Черчилль Британдық Министрлік Қорғаныс комитетінің төрағасы болады. Оның алғашқы қадамдарының бірі – Норвегияның теңіз суларында мина қою операцияларына келісім алу. 5: Франция мен Ұлыбритания Норвегияға Германияның Норвегия ресурстарына қол жеткізуіне қарсылық таныту құқығы бар екенін хабарлайды. 6: Британдық Әскери-теңіз министрлігі Копенгагеннен он неміс эсминцінің Нарвикке бет алғанын хабарлады, бірақ мұндай оқиғаның болу мүмкіндігін күмәнді санады. 7: Неміс кемелері Weserübung операциясы үшін теңізге шыға бастады, кейбіреулерін RAF барлаушылары көріп, кейін бомбалаушылар тиімсіз шабуыл жасады. Жеке флот қарсыласты іздеу үшін солтүстік-шығысқа қарай жылжыды, оларға 2-ші крейсерлік эскадрилья қосылды. 8: Бернд фон Арним эсминцін қуғаннан кейін неміс крейсері «Адмирал Хиппер» батты. Польшаның «ORP Orzeł» су асты кемесі Норвегияның оңтүстік жағалауында неміс көлігін батырды. 9: Данияны генерал Каупич басқаратын неміс 170-ші және 198-ші жаяу әскер дивизиялары басып алды. Норвегияға десант түсіру басталды. Эгерсунд қарсылық көрсетпей, Арендал сияқты жаулап алынды. Неміс ауыр крейсері «Блюхер» Ослофьордтағы жағалау батареяларының шабуылынан батты, ал әскерлер жоспарланғаннан оңтүстікке түсті. Неміс әуе десантшылары Осло әуежайына қонды және басып алды. Ауа райы баяулатылғанмен, Кристиансандта сәтті десант түсірілді, ал Ставангерде күтпеген десантшылар әуежайды тез бақылауға алды. Берген мен Тронхейм тез жаулап алынды. Нарвикке десант түсірген күштер ағылшын теңіз күштерінен және фьордтағы норвегиялық кемелерден қашып, жеңіске жетті. 10: Нарвиктің бірінші шайқасы британдық бес эсминецтің Офотфьордқа кірген кезде болды. Неміс тарапында 10 эсминец болды, екі тарап та екі кемеден жоғалтты, неміс күштері басқа кемелерге қарағанда ауыр зардап шекті. Бергенде әуе шабуылынан неміс крейсері «Кёнигсберг» батты. Ослода Норвегия үкіметі кетіп, Видкун Квислинг жаңа үкімет басшысы болды. 11: Люфтваффе бомбалаушылары 17:00-де Нибергсунд қаласына шабуыл жасап, азаматтық ғимараттарды қиратты. Сондай-ақ, Эльверум қаласын бомбалады, қала орталығын қиратып, 41 адамды қаза қылды. 12: Конгсберг неміс әскерлеріне қарсылықсыз берілді. 13: Екінші Нарвик шайқасы британдық күштердің тоғыз эсминеці мен соғыс кемесі Офотфьордқа кірген кезде және барлық сегіз неміс эсминцін жойған кезде болды. 14: Британдық әскерлер Намсос пен Харстадқа десант түсірді, ал ағылшын-француз күштері Тронхейм мен Нарвиктегі неміс күштеріне қарсы операцияларды бастауға дайындалды. 14: Неміс Fallschirmjäger әуе десантшылары Домбасқа шайқаста десант түсіріп, Норвегияның оңтүстігіндегі теміржол және автомобиль желісін бес күнге тоқтатып, 19 сәуірде норвегиялық армия тарапынан жеңіліске ұшырады. 15: Видкун Квислинг отставкаға кетті. Оның орнына Ингольф Кристенсен тағайындалды. Британдық 24-ші гвардиялық бригада Харстадқа десант түсірді. 16: Британдық 146-шы бригада Намсосқа десант түсірді. 17: Британдық әскерлер Андальснеске жетті. 18: Британдық 148-ші бригада Андальснеске, ал француздық 5-ші Альпілік аңшы жартылай бригадасы Намсосқа десант түсірді. 19: Британдық 146-шы бригада неміс күштерінің Штенкьерден ығысуына мәжбүр болды. 20: Неміс әуе шабуылдары Намсос портын десант түсіру үшін жарамсыз етіп қиратты. Ослодан солтүстікке қарай жылжыған неміс әскерлері Лиллехаммерге жетіп, келесі күні қалаға ие болды. 22: Неміс күштері Лиллехаммердің солтүстігінде британдық 148-ші бригадамен шайқасты. 23: Британдық 15-ші бригада Андальснеске десант түсіріп, 148-ші бригаданы алмастыруға бағытталды. 24: Неміс әскерлері Нарвикке қоршауда, гарнизонды капитуляцияға мәжбүр ету үшін десант түсіру жоспарланған. 25: Неміс күштері Лиллехаммердің солтүстігіндегі Гудбранддалда одақтас күштерді сәтті кері итеруді жалғастырды. Норвегия күштері Нарвикке немістерге шабуыл жасады. 27: Одақтас күштер Намсос пен Андальснеснен кетуге шешім қабылдады, Тронхеймдегі неміс күштеріне қарсы күш-жігерді тоқтатты. 28: Француз тау әскерлері Харстадқа жетті. 29: Король Хакон мен Норвегия үкіметі Молдеден эвакуацияланып, Тромсёге келді. Оңтүстіктегі неміс күштері Тронхейм күштерімен байланыс орнатты. 30: Андальснесте одақтастардың эвакуациясы басталды.
1940 жылдың мамыр айы
1: Одақтастар Андалснес қаласынан 4,4 мың әскерді эвакуациялауды аяқтады. 2: Неміс әскерлері Андалснеске кірді. Морисфорс Намсос қаласынан 5,4 мың одақтас әскерін эвакуациялайды. Ағылшын-француз күштері Германияның Нарвикке қарай жылжуын тоқтату үшін Мосьоенге түсті. 3: Морисфорс қалың тұманның кесірінен кешікті. Junkers Ju 87 нысаналық бомбалаушылары Морисфорсқа шабуыл жасап, француздық "Бисон" және британдық "Африди" эсминдерін батырды. 5: Француз Шетелдік Легионы мен поляк күштері Тромсё және Харстадқа жетті. 10: Мосьоенде ұрыс болып өтті, британдық күштер блокаданы нығайту үшін оңтүстікке жіберілді. 13: Норвегия әскерлері генерал Карл Густав Флейшердің басшылығымен Харстадтан Нарвикке қарай шабуылға шықты, бұл шабуылға Бьерквикке түскен одақтас күштер де қолдау көрсетті. 14: 24-ші гвардиялық бригада Нарвиктің оңтүстігіндегі бекіністерге бара жатқанда маңызды жабдықтарын жоғалтты. 17: Британдық крейсер Нарвиктің оңтүстігінде жағаға тіреліп, жайылды. 21: Нарвикке қарай жылжыған одақтас күштер маңызды позицияларды бағындырды. 26: Британдық зениттік крейсер Харстад маңындағы әуе шабуылынан батырылды. 27: Норвегиялық және одақтас күштер Нарвикке шабуыл жасап, қысқаша шайқастан кейін қалаға енді. 27: Неміс Люфтваффе Бодоны қиратты, бірақ тек екі британдық сарбаз қаза тапты. 31: Бододағы британдық күштер эвакуацияланды.
1940 жылдың маусым айы
1: Франция мен Ұлыбритания Норвегияға елден эвакуациялау жоспарлары туралы хабарлайды. 4: Харстадта одақтастардың эвакуациясы басталады. 7: Норвегия үкіметі британдық крейсерде эмиграцияға кетеді. 8: Немец теңіз күштері Нарвик гарнизонына жасалған қысымды жеңілдету үшін «Джуно» операциясын бастайды, бірақ эвакуацияны анықтағаннан кейін, миссияны ұшақ тасымалдағыш пен екі эскортты эсминецті іздеуге және батыруға өзгертеді. Дегенмен, торпедадан зақымданған «Шарнхорст» «Гнейзенаумен» бірге Тронхеймге қайтады, бұл негізгі эвакуацияға жол ашады. 9: Норвегиялық әскери күштерге қарсылықты тоқтату және демобилизациялау бұйырылды. 10: Қарсылық толығымен тоқтатылып, капитуляция аяқталды.