Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстың басындағы айлар, оның ішінде тікелей соғыс әрекеттері шектеулі болды. «Жалған соғыс» (Sitzkrieg) – Екінші дүниежүзілік соғыстың бастапқы сегіз айлық кезеңі. Осы кезеңде Батыс майданында француз әскерлері Германияның Саар аймағына жасаған шабуылдан басқа, ірі әскери операциялар болған жоқ. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде нацистік Германия Польшаға шабуыл жасады, ал «Жалған соғыс» екі күннен кейін Ұлыбритания мен Францияның Германияға соғыс жариялауымен басталды. Бұдан кейін, іс жүзінде соғыс болған жоқ, және 1940 жылдың 10 мамырында Германияның Франция мен Бенлюкс елдеріне шабуылымен аяқталды. Ұлыбритания мен Франция кең ауқымды әскери операциялар жүргізбесе де, экономикалық соғыс бастады, әсіресе теңіздік блокада ұйымдастырып, неміс су үстілік шабуылдаушыларын тоқтатты. Германияның соғыс күшін әлсіретуге бағытталған көптеген ірі операциялардың жоспарларын жасады. Олар Балқанда ағылшын-француз майданын ашу, Германияның темір кенінің басты көзі Норвегияны басып алу, сондай-ақ Германияны мұнаймен қамтамасыз ететін КСРО-ға қарсы эмбарго салуды көздеді. 1940 жылдың сәуір айына қарай, Норвегия жоспарының жалғыз іске асырылуы неміс шабуылын тоқтатуға жеткіліксіз деп танылды. «Жалған соғыстың» тыныштығы одақтастардың бірнеше әрекеттерімен бұзылды. Қыркүйектегі Саар операциясында француздар Польшаға көмек көрсету мақсатымен Германияға шабуыл жасады, бірақ ол бірнеше күн ішінде сәтсіз аяқталып, олар қайтарылды. Қарашада кеңес әскерлері Финляндияға қарсы «Қысқы соғысты» бастады, бұл Франция мен Ұлыбританияда Финляндияға көмек көрсету туралы көптеген пікірталастарға әкелді. Бірақ осы науқанға жиналған күштер наурыз айына дейін кешіктірілді. Германия Скандинавиядағы науқан туралы одақтастардың талқылауларынан алаңдады, нәтижесінде сәуір айында Дания мен Норвегия басып алынды, ал Финляндияға жиналған одақтас әскерлері Норвегияға қайта бағытталды. Ондағы шайқас маусымға дейін жалғасты, содан кейін одақтастар Германияға Норвегияны беріп, Францияға қарсы соғысқа кірісті. Осі державалары тарапынан немістер күзде және қыста британдық әскери кемелерге, әсіресе ұшақ тасымалдаушылар мен эсминецтерге қарсы теңіз шабуылдарын жүргізіп, бірнешеуін батырды, соның ішінде бір ұшақ тасымалдаушыны, оның салдарынан 519 адам қаза тапты. Әуедегі әрекеттер 1939 жылдың 16 қазанында Люфтваффе британдық әскери кемелеріне әуе шабуылын жасаған кезде басталды. Екі тараптан да шағын бомбалау және барлау рейстері жасалды. Фашистік Италия «Жалған соғыс» кезеңінде қатыспады, тек Франция шайқасы басталғаннан кейін ғана соғысқа қосылды.
The Phoney War (; Sitzkrieg) was an eight month period at the start of World War II during which there was only one limited military land operation on the Western Front, when French troops invaded Germany's Saar district. Nazi Germany carried out the invasion of Poland on 1 September 1939, and the Phoney period began two days later with the declaration of war by the United Kingdom and France against Germany, after which little actual warfare occurred, and ended with the German invasion of France and the Low Countries on 10 May 1940. Although there was no large scale military action by Britain and France, they did begin some economic warfare, especially with the naval blockade and shut down German surface raiders. They created elaborate plans for numerous large scale operations designed to cripple the German war effort. These included opening an Anglo French front in the Balkans, invading Norway to seize control of Germany's main source of iron ore, and an embargo against the Soviet Union, which supplied Germany's main source of oil. By April 1940, the lone execution of the Norway plan was considered inadequate to stop the German offensive. The quiet of the Phoney War was punctuated by a few Allied actions. In the Saar Offensive in September, the French attacked Germany with the intention of assisting Poland, but it fizzled out within days and they withdrew. In November, the Soviets attacked Finland in the Winter War, resulting in much debate in France and Britain about an offensive to help Finland, but the forces finally assembled for this campaign were delayed until it ended in March. The Allied discussions about a Scandinavian campaign caused concern in Germany and resulted in the German invasion of Denmark and Norway in April, and the Allied troops previously assembled for Finland were redirected to Norway instead. Fighting there continued until June, when the Allies evacuated, ceding Norway to Germany in response to the German invasion of France. On the Axis side, the Germans launched attacks at sea in the autumn and winter against British aircraft carriers and destroyers, sinking several, including the carrier , with the loss of 519 lives. Action in the air began on 16 October 1939, when the Luftwaffe launched air raids on British warships. There were various minor bombing raids and reconnaissance flights on both sides. Fascist Italy was not involved during the Phoney period, only until the Battle of France.
Терминология
Бұл кезеңді британдықтар бастапқыда "Борьер соғысы" деп атаған. Бұл, әлдебір төрт он жыл бұрын болған Бур соғысына жасалған тіл білгіштік болуы мүмкін, бірақ ақырында Атлантиканың екі жағында да американдық "жалған соғыс" атауы басымдық алды, мүмкін (әсіресе Британ империясы мен Достастықта) жоғарыда аталған ертеректегі қақтығыспен шатасуды болдырмау үшін. "Жалған соғыс" термині әдетте Солтүстік Америкада да британдық жазуын (phoney) қолданады, американдық (phony) емес, бірақ кейбір американдық дереккөздер бұл үлгіге сәйкес келмейді. Терминнің басылымда алғаш рет қолданылуы 1939 жылдың қыркүйегінде АҚШ газетінде болды, онда британдық "phoney" жазуы қолданылған, ол сол жердегі жалғыз қабылданатын жазу еді. "Жалған соғыс" сондай-ақ "Сумерек соғысы" (Уинстон Черчилль айтқан) және "Сицкриг" ("отырған соғыс": британдық баспасөз блицкриг сөзімен жасаған тіл білгіштік) деп те аталды. Француз тілінде бұл соғыс "drôle de guerre" ("күлкілі" немесе "ерекше") соғысы деп аталады. "Жалған соғыс" терминін, бәлкім, АҚШ сенаторы Уильям Бора жасаған, ол 1939 жылдың қыркүйегінде Батыс майданындағы жағдайға тоқталып, "Бұл соғыста бірдеңе дұрыс емес" деген.
Белсенділік
1939 жылдың наурыз айында Ұлыбритания мен Франция Германияға қарсы соғыс жүргізу жоспарларын ресми бекітті. Жаудың жақсы дайындығы мен құрлықта және әуеде басымдыққа ие болу мүмкіндігін ескере отырып, стратегия жаудың шабуылын тойтару және экономикалық және теңіз күштерінің әскери ресурстарды дамытуына уақыт беру болды. Осы мақсатта Ұлыбритания бастапқыда Францияға екі дивизия жіберді, ал одан кейін 11 айдан соң тағы екі дивизия жіберуге міндеттенді. Алайда, Польша армиясының қорғаныс жоспары – «Батыс жоспары» одақтастардың Батыс майданындағы шабуылы Шығыстағы Польша майданына маңызды көмек көрсетеді деп есептеді. Неміс армиясының көп бөлігі Польшада болғандықтан, Зигфрид сызығы – Франция шекарасындағы нығайтылған қорғаныс желісін әлдеқайда аз неміс күштері қорғады. 7 қыркүйекте француздар Саар шабуылын бастады, бірақ неміс қорғанысын бұзуға артиллерияларының мүмкіндігі болмағандықтан кері шегінуге мәжбүр болды. 20 қыркүйекте тағы бір шабуыл жоспарланған, бірақ 17 қыркүйекте КСРО Польшаға басып кіргеннен кейін шабуыл тоқтатылды. Әуеде 4 қыркүйекте Корольдік әуе күштері Вильгельмсхавенге бомбалау шабуылын жүргізді, бірақ ол қымбатқа түсті. Тәуекелдеуші ұшақтар арасында жекпе-жек болды. Корольдік әуе күштері Германияға үгіт насихат парақшаларын таратты, алғашқы канадалық әскерлер Ұлыбританияға келді, ал алғашқы BEF дивизиялары Францияға жеткізілді, ал Батыс Еуропа жеті ай бойы алаңдатушы тыныштықта болды. Ұлыбританиядағы азаматтардың неміс жауына деген көзқарасы Блитцтен кейін болатын сияқты қатаң болған жоқ. 1940 жылдың 30 сәуірінде неміс Heinkel He 111 бомбалаушысы Эссекстегі Клэктон-он-Сиде құлап, экипажы қаза тауып, 160 адам жарақат алды. Экипаж Корольдік әуе күштерінің көмегімен жергілікті зиратқа жерленді. Қабірлерге көңіл айту хаттары жазылған гүлдестелер қойылды. Британ ұшқыштары Зигфрид сызығын картаға түсірді, ал неміс әскерлері оларға қол салды. Леопольд Амери Кингсли Вудқа Болатты оқ-дәрі қоймаларын өртеп жіберу үшін Болатты орманын өрт сөндіруші бомбалармен бомбалауды ұсынғанда, Әуе күштерінің мемлекеттік хатшысы Вуд парламент мүшесін орманның «жеке меншік» екенін және оны бомбалауға болмайтынын айтып таң қалдырды; немістер де солай істей алатындықтан қару-жарақ зауыттарына да шабуыл жасауға болмайды. 1939 жылы Франциядағы британдық офицерлер түлкі және бигльтерден тұратын аң аулау тобын әкелді, бірақ француз билігі тірі түлкілерді әкелуге тырысқанда олардың әрекеттерін тоқтатып қойды. Қару-жарақтарды қайта жарақтандыруға асыққан Ұлыбритания мен Франция соғыс басталғанда АҚШ-тағы өндірушілерден көп мөлшерде қару-жарақ сатып алып, өз өндірісін толықтырды. Соғысқа қатыспаған АҚШ батыс одақтастарына жеңілдікпен сату арқылы көмектесті. Құрлықтағы салыстырмалы тыныштыққа қарамастан, теңізде соғыс өте қызыл болды. Соғыс жарияланғаннан кейін бірнеше сағаттан соң британдық лайнер Гебрид аралдарының жанында торпедаланып, 112 адам қаза болды, бұл Атлант соғысының басталғанын білдірді. 4 қыркүйекте одақтастар Германияның азық-түлік пен шикізат импорттауына жол бермеу үшін блокада жариялады. Немістер дереу қарсы блокада жариялады, ал Кеңес Одағы Германияға блокаданы айналып өтіп, көмек көлігін жеткізді. RAF Бомбалау командованиесі, Ұлыбританияның басты шабуылдық күші, де белсенді түрде қатысты, бірақ күндізгі бомбалау аз зиян келтіріп, қабылдауға келмейтін шығындарға әкелді (мысалы, 18 желтоқсан 1939 жылы Вильгельмсхавен әскери базасының үстіндегі әуе шайқасында 22 Веллингтон бомбалаушысының 12-сі атып түсірілді). Нюрнберг процесінде неміс әскери қолбасшысы Альфред Йодль «Егер біз 1939 жылы құлап кетпесек, онда бұл Польша кампаниясы кезінде Батыстағы шамамен 110 француз және британдық дивизия 23 неміс дивизиясына қарсы толыққанды әрекет етпегендіктен ғана болды» деді. Генерал Зигфрид Вестфаль француздар 1939 жылдың қыркүйегінде күшпен шабуыл жасағанда неміс армиясы «бір-екі апта ғана тұра алатынын» мәлімдеді.
Саар шабуылдары
Саар шабуылы — неміс 1-ші армиясы қорғаған Саар аймағына жасалған француз шабуылы. Оның мақсаты Польшаға көмек көрсету болды. Шабуыл бірнеше километрден кейін тоқтатылып, француз әскерлері кері шегінді. Франко-поляк әскери келісіміне сәйкес, француз армиясы жұмылдыру басталғаннан кейін үш күннен соң ірі шабуылға дайындық жұмыстарын бастауы тиіс еді. Француз күштері француз-неміс шекарасы арасындағы аумақты тиімді бақылауға алып, неміс қорғанысын тексеруі керек еді. Жұмылдырудың 15-ші күні (яғни 16 қыркүйекте) француз армиясы Германияға толыққанды шабуыл жасауға көшпелі еді. Францияда алдын ала жұмылдыру 26 тамызда басталды, ал 1 қыркүйекте толық жұмылдыру жарияланды. Рейн өзені бойындағы шабуыл 7 қыркүйекте, Франция Германияға соғыс жариялағаннан кейін төрт күн өткен соң басталды. Вермахт Польшаға шабуыл жасап жатқандықтан, француз әскерлері Германиямен шекарада басым артықшылыққа ие болды. Он бір француз дивизиясы Германияның нашар қарсылығына қарсы Саарбрюкен маңындағы бағытта жылжыды. Шабуыл неміс әскерлерін қайта орналастыруға әкелген жоқ. Толыққанды шабуылды шамамен 40 дивизия, оның ішінде бір тандық, үш механикаландырылған дивизия, 78 артиллериялық полк және 40 танк батальоны жүргізуге тиіс еді. Француз армиясы неміс әскері эвакуациялаған 20-ға жуық ауылды қарсылықсыз басып алды және шамамен белгілі бір тереңдікке жетті. Франция Варндт орманды, немістердің көптеп миналанған аймағын басып алғаннан кейін, әлсіз шабуыл тоқтатылды. 12 қыркүйекте ағылшын-француз Жоғары соғыс кеңесі алғаш рет Аббевиллде бас қосты. Француздар қорғаныс соғысын таңдағандықтан, барлық шабуылдық әрекеттер дереу тоқтатылуы керек деп шешім қабылданды, бұл немістерді оларға келуге мәжбүр етеді. Генерал Морис Гамелин әскерлеріне Зигфрид желісі бойындағы неміс позицияларынан жақын жерде тоқтамауға бұйрық берді. Польшаға бұл шешім туралы хабарланбады. Оның орнына Гамелин маршал Эдвард Рыдз-Смиглыға өзінің дивизияларының жартысы жаумен қақтығыста екенін және француз әскерлерінің ілгерілеуі Вермахтты Польшадан кем дегенде алты дивизияны қайтаруға мәжбүр еткенін хабарлады. Келесі күні Польшадағы француз әскери миссиясының басшысы генерал Луи Форий Польша штабының бастығы генерал Вацлав Стахевичке 17-20 қыркүйек аралығында жоспарланған батыс майданындағы ірі шабуыл кейінге шегерілуі керектігін хабарлады. Сонымен қатар, француз дивизияларына Мажино желісі бойындағы казармаларына қайта оралуға бұйрық берілді, осылай шала соғыс басталып кетті.
Қысқы соғыс
Фейк соғысы кезіндегі ерекше оқиға – Қысқы соғыс, ол 1939 жылғы 30 қарашада Кеңес Одағының Финляндияға шабуыл жасауымен басталды. Қоғамдық пікір, әсіресе Франция мен Ұлыбританияда, Финляндияны қолдауды оңай деп санады және үкіметтерінен "батыл финдерді" қолдау үшін тиімді шаралар қабылдауды талап етті. Кеңес Одағының шабуылы салдарынан ол Ұлттар Лигасынан шығарылды, сондай-ақ Солтүстік Скандинавияға франко-британдық экспедиция ұйымдастыру туралы көп пікір айтылды. Финляндияға көмек көрсету үшін жиналған британдық күштер Қысқы соғыс аяқталғанша жіберілмеді, бірақ олар Норвегия науқанында Норвегияға көмекке жіберілді. 20 наурызда, Қысқы соғыс аяқталғаннан кейін, Эдуард Даладье Франция премьер-министрі лауазымынан кетті, бұл оның Финляндияның қорғанысына көмектесе алмауының салдарынан болды.
Германияның Дания мен Норвегияға басып кіруі
Солтүстік Скандинавияға одақтас экспедиция ұйымдастыру туралы ашық пікірсайыстар, тіпті бейтарап скандинавиялық елдердің келісімінсіз, және 16 ақпандағы Альтмарк оқиғасы, «Кригсмарине» мен Германияны темір кенін жеткізуге қауіп тудырып алаңдатты және Германияның Норвегия жағалауын бақылауға алуына күшті себептер берді. «Weserübung» кодолық атымен белгіленген, Дания мен Норвегияға неміс басқыншылығы 9 сәуірде басталды. 14-нен бастап одақтас әскерлері Норвегияға түсірілді, бірақ айдың соңына қарай Норвегияның оңтүстік бөліктері немістердің бақылауына көшті. Солтүстіктегі шайқас маусымның басында Францияға неміс шабуылына жауап ретінде одақтастар эвакуацияланғанша жалғасты. Норвегияның құрлықтағы әскерлері 9 маусымда түнгі сағат 00:00-де қаруларын тастады.
Британ үкіметінің өзгеруі
Норвегиядағы одақтас әскерлерінің науқанының сәтсіз аяқталуы, шындығында Финляндияға көмектесудің іске аспаған жоспарларының салдары болды, бұл британ премьер-министрі Невилл Чемберленге қарсы үнемі шабуылдар жасалған Парламентте (Төменгі палатада) танымал пікірталас тудырды. Оның үкіметіне деген сенімсіздік дауысы номиналды түрде 281-200 есебімен жеңіске жетті, бірақ Чемберленнің көптеген қолдаушылары оған қарсы дауыс берді, ал қалғандары дауыс беруден бас тартты. Чемберлен Ұлттық үкіметті басқаруды немесе өзі жетекшісі болатын жаңа коалициялық үкімет құруды мүмкін емес деп санады. Сондықтан 10 мамырда Чемберлен премьер-министрліктен кетіп, бірақ Консервативтік партия төрағасы қызметін сақтап қалды. Чемберленнің бағыну саясатына қарсы тұрақты түрде оппозициялаған Уинстон Черчилль оның орнына келді. Черчилль консерваторлар, лейбористер және либералдық партия өкілдерінен, сондай-ақ саяси тәжірибесі жоқ бірнеше министрлерді қамтитын жаңа коалициялық үкімет құрды.
Іс-шаралар
Жалған соғыс кезіндегі басқа да маңызды іс-қимылдардың көпшілігі теңізде болды, оның ішінде Атлантиканың екінші шайқасы да осы кезеңде өтті. Олардың арасындағы маңызды оқиғалар: Неміс суасты қайығы SS Athenia кемесін соғыстың бірінші күні батырып, 117 азаматтық жолаушы мен экипаж мүшесінің қаза табуына себеп болды. 1939 жылдың 4 қыркүйегінде Корольдік әуе күштері Хелиголанд шығанағындағы неміс Kriegsmarine кемелеріне күндізгі бомбалау шабуылын жасады, бірақ ол өте қымбатқа түсті. Bristol Blenheim және Vickers Wellington бомбалаушыларының жетісі бірде-бір кемеге тиместен атып түсірілді. 4 қыркүйек 1939 жылы британдық бомбалар Вильгельмшафен портындағы неміс крейсері Emden-нен он бір неміс теңізшісін өлтірді. 14 және 18 желтоқсандағы сол аймақтағы кемелерге қарсы тиімсіз шабуылдар 17 Wellington ұшағының жоғалуына және RAF ауыр бомбалаушыларының күндізгі операциялардан бас тартуына әкелді. 17 қыркүйек 1939 жылы британдық авианосец U 29 суасты қайығымен батырылды, ол 1936 жылы құрылысқа қосылған еді. Кеме 15 минут ішінде теңізге шөгіп, экипажының 519 адамы, оның ішінде капитан да қаза тапты. Бұл соғыста жоғалған алғашқы британдық соғыс кемесі болды. 14 қазан 1939 жылы британдық линкор Скапа-Флоу (Оркни, Шотландияның солтүстігіндегі британдық флоттың негізгі базасы) U 47 суасты қайығымен батырылды, ол 1938 жылы құрылысқа қосылған еді. Қаза болғандардың саны 833 адамды құрады, оның ішінде 2-ші линкор дивизиясының командирі вице-адмирал Генри Благров та бар еді. Люфтваффе әуе шабуылдары 1939 жылдың 16 қазанында басталды, онда Junkers Ju 88 ұшақтары Форт теңізіндегі Розит қаласындағы британдық әскери кемелерге шабуыл жасады. 602 және 603 эскадрильяларының штурмандар ұшақтары екі Ju 88 және Heinkel He 111 ұшағын атып түсірді. Келесі күні Скапа-Флоуға жасалған шабуыл кезінде Ju 88 ұшағы зениттік оққа түсіп, Хой аралына құлады. Британдық құрлықта атып түсірілген алғашқы Люфтваффе ұшағы 28 қазанда Хаддингтон (Шығыс Лотиан) қаласының үстінде He 111 болды, бұл жеңіске 602 және 603 эскадрильялары қол жеткізді. 602 эскадрильясының Арчи МакКеллар су үстіндегі және британдық топырақтағы алғашқы неміс шабуылшысын жоюға қатысқан басты ұшқыш болды. МакКеллар (1940 жылдың 1 қарашасында қаза тапты) Ұлыбритания шайқасында 20 ұшақты атып түсірді, сондай-ақ бес Bf 109 ұшағын атып түсіру арқылы "бір күндік ас" мәртебесіне ие болды; мұндай жетістікке соғыс бойына RAF-тің 24 ұшқышы ғана қол жеткізді. 1939 жылдың желтоқсан айында Германияның Deutschland класындағы крейсері Admiral Graf Spee-ге Корольдік теңіз күштерінің крейсерлері шабуыл жасады. Admiral Graf Spee Монтевидео портына зақымды жөндеу үшін қашып кетті. Кейіннен ол Kriegsmarine дұрыс емес пікірде болған үлкен британдық флот күтіп тұр деп ойлап, суға батырылды. Admiral Graf Spee-ді қолдауға арналған кеме, неміс танкері Altmark 1940 жылдың ақпанында Норвегияның оңтүстігінде Корольдік теңіз күштерімен басып алынды. (Нарвик шайқастары, Альтмарк оқиғасы туралы көріңіз.) 1940 жылдың 19 ақпанында Kriegsmarine эсминецтер флотилиясы "Викингер" операциясын бастады, ол Солтүстік теңізге британдық балық аулау және су асты кемелерінің қызметін бұзуға бағытталған шабуыл болды. Жолда екі эсминец миналарға және Люфтваффе достық атысына ұшырады; 600-ге жуық неміс теңізшісі қаза тапты және миссия одақтас күштермен кездеспей тоқтатылды. Британдық соғыс жоспарында RAF-тің қуатты Бомбалау командасымен неміс өнеркәсібіне стратегиялық бомбалау арқылы "нокаут соққысын" беру көзделген. Алайда, неміс жауабына қатысты үлкен алаңдаушылық болды, ал президент Франклин Д. Рузвельт бейбіт азаматтарға қауіп төндіретін бомбалаудан бас тарту туралы келісім ұсынғанда, Ұлыбритания мен Франция дереу келісті, ал Германия екі аптадан кейін келісті. Сондықтан RAF Германия үстінен көптеген барлау және үгіт-насихат парақшаларын таратуды жүргізді. Бұл операциялар британдық баспасөзде "флажок рейдтері" немесе "Конфетти соғысы" деп аталып өтті. 1940 жылдың 10 мамырында, Ұлыбритания мен Франция Германияға соғыс жариялағаннан кейін сегіз ай өткен соң, неміс әскерлері Бельгияға, Нидерландыға және Люксембургке шабуыл жасады, бұл Жалған соғыстың аяқталуын және Франция шайқасының басталуын білдірді. Франция жеңілгеннен кейін аумақтық пайдаға үміттене отырып, Италия 1940 жылдың 10 маусымында соғысқа кірді, бірақ Франциямен шекарадан өткен отыз екі итальяндық дивизия бес француз дивизиясына қарсы аз жетістікке жетті.
A German submarine sank the ship SS Athenia on the first day of the war, killing 117 civilian passengers and crew. 4 September 1939, Royal Air Force daylight bombing raids on major Kriegsmarine warships in the Heligoland Bight proved a costly failure. Seven of the Bristol Blenheim and Vickers Wellington bombers were shot down without any ships being hit. 4 September 1939, British bombs killed eleven German sailors from German cruiser Emden in port Wilhelmshaven. Further ineffective anti shipping raids in the same area on 14 and 18 December led to the loss of 17 Wellingtons and the abandonment of daylight operations by RAF heavy bombers. 17 September 1939, the British aircraft carrier was sunk by U 29 was launched in 1936 She went down in 15 minutes with the loss of 519 of her crew, including her captain. She was the first British warship to be lost in the war. 14 October 1939, the British battleship was sunk in the main British fleet base at Scapa Flow, Orkney (north of mainland Scotland) by U 47 was launched in 1938 The death toll reached 833 men, including Rear Admiral Henry Blagrove, commander of the 2nd Battleship Division. Luftwaffe air raids on Britain began on 16 October 1939 when Junkers Ju 88s attacked British warships at Rosyth on the Firth of Forth. Spitfires of 602 and 603 Squadrons succeeded in shooting down two Ju 88s and a Heinkel He 111 over the firth. In a raid on Scapa Flow the next day, one Ju 88 was hit by anti aircraft fire, crashing on the island of Hoy. The first Luftwaffe plane to be shot down on the British mainland was a He 111 at Haddington, East Lothian, on 28 October, with both 602 and 603 Squadrons claiming this victory. 602 Squadron's Archie McKellar was a principal pilot in both the destruction of the first German attacker over water and over British soil. McKellar (KIA 1 Nov. 1940) went on to be credited with 20 kills during the Battle of Britain, as well as "ace in a day" status by shooting down five Bf 109s; a feat accomplished by only 24 RAF pilots during the entire war. In December 1939, the German Deutschland class cruiser German cruiser Admiral Graf Spee was attacked by the Royal Navy cruisers , and in the Battle of the River Plate. Admiral Graf Spee fled to Montevideo harbour to carry out repairs on the damage sustained during the battle. She was later scuttled rather than face a large British fleet that the Kriegsmarine believed, incorrectly, was awaiting her departure. The support vessel for Admiral Graf Spee, the tanker German tanker Altmark was captured by the Royal Navy in February 1940 in southern Norway. (See: Battles of Narvik, Altmark Incident.) On 19 February 1940, a Kriegsmarine destroyer flotilla embarked on Operation Wikinger, a sortie into the North Sea to disrupt British fishing and submarine activity around the Dogger Bank. En route, two destroyers were lost due to mines and friendly fire from the Luftwaffe; nearly 600 German sailors were killed and the mission was then aborted without ever encountering Allied forces. British war planning had called for a "knockout blow" by strategic bombing of German industry with the RAF's substantial Bomber Command. However, there was considerable apprehension about German retaliation, and when President Franklin D. Roosevelt proposed an agreement not to mount any bombing raids which might endanger civilians, Britain and France agreed immediately and Germany agreed two weeks later. The RAF therefore conducted a large number of combined reconnaissance and propaganda leaflet flights over Germany. These operations were jokingly termed "pamphlet raids" or "Confetti War" in the British press. On 10 May 1940, eight months after Britain and France had declared war on Germany, German troops marched into Belgium, the Netherlands and Luxembourg, marking the end of the Phoney War and the beginning of the Battle of France. Italy, hoping for territorial gains when France was defeated, entered the war on 10 June 1940, although the thirty two Italian divisions which crossed the border with France enjoyed little success against five defending French divisions.