Амукта жанартауы – Алясканың Four Mountains аралдарының батысындағы серке су астындағы жанартау. Диаметрі 7.7 км, кратері 0.4 км. Геологиялық құрылымы сипатталады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Амукта вулканының зерттелмеген стратовулканы, шамамен 7,7 км ені бар Амукта аралының (Алеут тілінде Амукстакс) көп бөлігін құрайды. Бұл Төрт Тау тізбегіндегі ең батыс арал. Негізгі диаметрі шамамен 5,8 км, ал шыңы 0,4 км енді кратермен, синтетикалық апертуралық радар суреттерінде 300 метрден биік, шығыс-батыс бағытындағы иісті қырқаның үстінде салынған сияқты көрінеді. Аралдың оңтүстік-батыс және шығыс жағындағы осы қырқаның кеңейтімдері шамамен 6 км диаметріндегі және оңтүстік жағынан теңізге ашылатын ежелгі кальдераны көрсетеді. Амуктада ыстық су бұлақтары мен фумарольдар тіркелген жоқ. Sekora (1973, 29-бет) аралдың солтүстік-шығыс жағалауында күл конусы бар екенін хабарлайды.
The undissected stratovolcano of Amukta volcano makes up most of nearly circular, 7.7 km wide Amukta Island (Amuux̂tax̂ in Aleut). It is the westernmost of the Islands of Four Mountains chain. The cone, about 5.8 km in basal diameter and topped by a 0.4 km wide summit crater, appears on synthetic aperture radar imagery to be built upon a 300+ meter high, east west trending arcuate ridge. Extensions of that ridge on the southwest and east sides of the island indicate an older caldera approximately 6 km in diameter and open to the sea on the south side. No hot springs or fumaroles have been reported from Amukta. Sekora (1973, p. 29) reports the presence of a cinder cone near the northeastern shore of the island.
Жанартау қызметі
Амукта вулканының тарихи жазбалары аз; 1786 жылдан 1791 жылға дейін және 1876 жылы белсенділік байқалған (Коутс, 1950). Петроф (1884, Гревингк, 1850-ді сілтеме ретінде келтіре отырып) 1770 жылы Амухтондағы белсенділікті тізімдейді, бұл, болжам бойынша, сол жанартау болған; керісінше, Далл (1870, Гревингк, 1850-ді сілтеме ретінде келтіре отырып) 1770 жылы Амуктадағы белсенділіктің тоқтағанын сипаттайды. 1963 жылдың 13 ақпанында орталық кратер және бір немесе бірнеше қосалқы кратерлерді қамтыған жарылыс болды; күл мен лава да бөлінді (Anchorage Times, 11 ақпан 1963; Декер, 1967). Ұзаққа созылған төменгі бұлттар лаваның нақты көзін жасырды, бірақ лава ағыны конустың батыс жағынан оңтүстік-батысқа қарай, Traders Cove шығанағына дейін созылғаны байқалды (Вулкандық жарылыстар туралы бюллетень, 1963). 1987 жылдың тамыз айының соңы мен қыркүйек айының басында коммерциялық ұшқыш Амукта аралының жанындағы бұлттардың үстінен 10.5 км биіктікке көтерілген жарылыс бұлттарын байқады. 4 қыркүйекте тағы бір ұшқыш Амукта шыңынан қара күлдің кішкентай бұлттары шығып тұрғанын көрді (Смитсондар институты, 1987). 18 қыркүйекте тағы бір ұшқыш 300 метр биіктіктегі күл бұлттарын байқағанын хабарлады. 1996 жылдың шілде айының басында өтетін кеме 1 км биіктіктегі "күл мен түтін" бұлттарын байқады (Нил мен МакГимси, 1997). 28 тамызда Mt. Кливленд, солтүстік-шығысқа қарай 100 км қашықтықта да белсенді болды, және жел Амуктаға қарай соқты.
Well documented reports of historical Amukta volcanism are sparse; activity was noted from 1786 to 1791, and again in 1876 (Coats, 1950). Petroff (1884, citing Grewingk, 1850) lists activity at Amukhton in 1770, presumably the same volcano; conversely, Dall (1870, citing Grewingk, 1850) describes a cessation of activity at Amukta in 1770. On February 13, 1963 an eruption occurred involving the central crater and one or more parasitic vents; both ash and lava were produced (Anchorage Times, February 11, 1963; Decker, 1967). Persistent low clouds obscured the exact source of the lava, but the flow was seen to extend from the west side of the cone southwest into the sea at Traders Cove (Bulletin of Volcanic Eruptions, 1963). In late August and early September, 1987, a commercial pilot observed a 10.5 km high eruption plume rising through cloud cover near Amukta Island. On September 4, another pilot observed a small dark ash plume issuing from the summit of Amukta (Smithsonian Institution, 1987). On Sept. 18, yet another pilot reported a 300m high ash plume. In early July 1996, a passing ship reported a 1 km high plume of "ash and smoke" (Neal and McGimsey, 1997). On August 28 Mt. Cleveland, 100 km to the northeast, was also active and winds were blowing towards Amukta.
Құрамы
Бұл жанартаудан пайда болған магмалық жыныстар граниттен монзонитке дейін өзгереді, алайда Амукта тауының маңында ең көп кездесетін жыныс – базальт.
Igneous rocks produced by this volcano range from granite to monzonite, however the most common rock found in/around Mt. Amukta is basalt.