Кіріспе

Атлант мұхитындағы дауыл маусымы

1928 жылғы Атлант мұхитындағы дауыл маусымы – шамамен орташа дауыл маусымы болды, оның барысында жеті тропикалық циклон қалыптасты. Олардың алтауы тропикалық дауылға, ал төртеуі – дауылға күшейді. Бір дауыл ірі дауылға дейін күшейді, яғни қазіргі Саффир-Симпсон шкаласы бойынша 3-ші немесе одан жоғары санатқа жетті. ACE – тропикалық циклон өмірі бойы қолданған энергияны көрсететін өлшем. Сондықтан, ұзаққа созылған дауылдың ACE көрсеткіші жоғары болады. Ол тек алты сағаттық интервалдармен есептеледі, осы кезеңде белгілі бір тропикалық және субтропикалық жүйелер тұрақты жел жылдамдығына жетеді немесе одан асып түседі, бұл тропикалық дауылдың қарқынының шегі болып табылады. Осылайша, тропикалық депрессиялар осы есепке кірмейді.

Бірінші дауыл

Бұл дауыл 3 тамызда Виргин аралдарының солтүстігінде тропикалық толқыннан пайда болды. Жүйе өзінің алғашқы кезеңдерінің көп бөлігінде Үлкен Антиль аралдарымен қатарласып өтті. 6 тамызда тропикалық дауыл Багама аралдарында 1-санаттағы дауылға дейін күшейді. Дауыл одан әрі күшейіп, 2-санаттағы дауыл күшіне жеткен соң, 7 тамыздағы ең жоғары жел жылдамдығына жетті. Содан кейін, 8 тамызда сағат 07:00 UTC-де Флорида штатының Форт-Пирс қаласының жанындағы біршама әлсіз дауыл ретінде құрлыққа шықты. Флорида арқылы өте келе әлсіреп, келесі күні Мексика шығанағына шықты, содан кейін солтүстікке бұрылды. 10 тамызда Флорида Панахендл аймағында тропикалық дауыл ретінде екінші рет құрлыққа шықты. Құрлыққа шыққаннан кейін жүйе әлсіреуін жалғастырды, сол күні тропикалық депрессияға дейін төмендеп, кейіннен экстратропикалық дауылға айналды. Экстратропикалық дауылдың қалдықтары 14 тамызда Атлант мұхитына қарай жылжып, тарап кетті. Дауыл Багама аралдарында кеме қатынасын бұзып, Кубаның жағалауында күшті толқындар тудырды. Форт-Пирске алғашқы құрлыққа шығу кезінде дауыл бірнеше аймақтарда, әсіресе жағалау аймақтарында мүліктік зиян келтірді, көптеген үйлердің шатырларын қиратты. Орталық Флоридадағы цитрус егініне қатты жел мен ауыр жаңбыр кедергі келтірді. Ішкі аймақтардағы инфрақұрылымға келтірілген зиян жағалаудағыдан аз болды, бірақ электр қуатының үзілуі байланыс желісінің кең ауқымда бұзылуына әкелді. Дауылдың екінші құрлыққа шығу кезінде желден келген зиян салыстырмалы түрде аз болды, бірақ орфографиялық көтерілудің әсерінен нөсерлі жаңбырлар Атлант мұхитының орталық штаттарында кең ауқымды су тасқынына әкелді. Жалпы, дауыл 235 000 долларлық зиян келтірді, негізінен Флоридада, және екі адам қаза тапты. Бірнеше ауылдар қирады, шамамен 10 000 адам үйсіз қалды. Зиян 1 миллион долларға жетті және кем дегенде 200 адам қаза тапты. Кубада тек банан ағаштары құлаған. Седар-Киден Флорида Панахендл аралығында бірнеше кеме айналып құлады. Су жолдардың бойында және орманды аймақтарда ағып жатты. Дауыл бұрынғы дауылдың салдарынан басталған су тасқынына себепші болды, жауын-шашынның ең көп мөлшері Оңтүстік Каролина штатының Цезарс-Хед қаласында тіркелді. Су тасқынынан ең көп зардап шеккен Солтүстік Каролинада бірнеше үй қирады. Штат бойынша 6 адам қаза тапты, оның төртеуі су тасқынынан қайтыс болды. Штаттың мүліктік зияны 1 миллион доллардан асты. Жалпы, дауылдан келген зиян кемінде 2 миллион долларды құрады және 210 адам қаза тапты.

Бесінші тропикалық дауыл

8 қыркүйекте Барбадостан солтүстік-шығысқа қарай 835 миль (1344 км) жерде тропикалық дауыл пайда болды. Дауыл солтүстік-батысқа қарай жылдам қозғалды және біртіндеп күшейді. 10 қыркүйекте солтүстікке бұрылғанда, жүйе максималды тұрақты жел жылдамдығымен және жоғары ең төменгі барометриялық қысыммен күшті тропикалық дауыл ретінде ең жоғары қарқындылығына жетті, екеуі де кемелермен өлшенді. Содан кейін ол тропикалық қасиеттерін жоғалта бастады және сол күні Ньюфаундленд пен Лабрадордың Кейп-Рейс мүйісінен оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 700 миль (1127 км) жерде орналасқанда экстратропикалық циклонға айналды. Экстратропикалық қалдықтар экстратропикалық төмен қысыммен жұтылғанға дейін солтүстік-шығысқа қарай жылдам қозғала берді.

Тропикалық депрессия

22 қыркүйекте Бермуда аймағына жақын фронталдық жүйемен байланысты болған төмен қысым аймағы тропикалық депрессияға айналды. Депрессиядағы желдің күші өздігінен сақталды, бірақ одан әрі күшеймеді. 23 қыркүйекте ол экстратропикалық жүйеге өтті.

Алтыншы дауыл

Маусымның соңғы циклоны 10 қазанда Кабо-Верде аралдарының ең шығыс аралдарынан шамамен 740 миль (1191 км) батыс-солтүстік-батысқа қарай пайда болды. Солтүстік-солтүстік-батысқа қарай жылжыған жүйе 11 қазанда қарқындылығын сақтап тұрды, ал 12 қазанда күшею қарқыны арта бастады. Келесі күні таңертең ол 1 санаттағы дауылға дейін күшейді және ең жоғары тұрақты жел жылдамдығына жетті. Солтүстік-шығысқа бұрылғаннан кейін, дауыл 14 қазанда тропикалық дауылға дейін әлсіреді. 15 қазанда сағат 06:00 UTC шамасында циклон Азор аралдарындағы Флорес аралының солтүстік-батысына қарай шамамен 285 миль (459 км) жерде орналасқанда экстратропикалық циклонға айналды.