Кіріспе
АҚШ-тың C класты су асты кемесі USS C 4 (SS 15) – 20 ғасырдың басында АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған бес C класты су асты кемесінің бірі.
USS C 4 (SS 15) one of five C class submarines built for the United States Navy in the first decade of the 20th century.
Сипаттама
C класты су асты кемелері – бұрынғы B класының үлкейтілген нұсқасы, екі пропеллер білігіне ие болған алғашқы американдық су асты кемелері. Олардың жалқы ұзындығы 32 метр, ені 4 метр, ал орташа суға бату тереңдігі 3 метрді құрады. Жер бетіндегі ығысы және су астындағы ығысы белгілі болды. C класты кемелердің экипажы 1 офицер және 14 сарбазды құрады. Олардың суға бату тереңдігі 61 метрге дейін жетеді. Жер бетінде жүзу үшін олар екі «Крейг» бензин қозғалтқышымен жабдықталған, әрқайсысы бір пропеллер білігін қозғалтады. Су астында әр пропеллер электрмотормен айналдырылады. Олар жер бетінде және су астында тиісті жылдамдыққа жете алады. Жер бетінде кемелердің қашықтығы белгілі болды, ал су астында қашықтығы белгілі болды.
Құрылыс және мансап
C 4 кемесі Массачусетс штатының Куинси қаласындағы Fore River Shipbuilding Company компаниясы арқылы Electric Boat Company компаниясының қосалқы келісімшарты бойынша Bonita деп аталды. Ол 1909 жылдың 17 маусымында Ж. К. Таунсендтің демеушілігімен суға түсіріліп, 1909 жылдың 23 қарашасында қолданысқа берілді. 1910 жылдың 11 шілдесінде ол USS Castine су асты кемесімен соқтығысып, Массачусетс штатының Солтүстік Труро қаласының жанында жағаға тірелді. Кейін Castine кемесі қайтадан суға шығарылып, жөндеуден өтіп, қайтадан қолданысқа берілді. 1911 жылдың 17 қарашасында C 4 деп қайта аталды. Алдымен Атлантикалық торпедалық флотқа, кейін Атлантикалық су асты кемелерінің флотилиясына бекітілген Bonita 1913 жылдың мамырына дейін шығыс жағалау суларында жүрді, содан кейін Норфолк, Вирджиниядан Кубадағы Гуантанамо шығанағына бағыт алды. Тактикалық жаттығулары мен дамыту операциялары осы жерде және Панама каналы аймағындағы Кристобальден жалғасты, ол 1913 жылдың 12 желтоқсанында бұл жерге есеп берді. 1917 жылдың тамызында тағы екі су асты кемесімен бірге Панама порттарының алдыңғы су асты кемелерінің базалары ретінде қолданылу мүмкіндігін зерттеді. 1918 жылдың 12 қарашасынан бастап Коко-Соло каналы аймағында тұрған C 4 1919 жылдың 15 тамызында қызметтен шығарылып, 1920 жылдың 13 сәуірінде сатылды.