Чарли Уатт: Канадалық саяхатшы және Инуит құқықтарының қозғалысының көшбасшысы

Кіріспе

Канадалық саясаткер, The Rolling Stones тобының барабаншысы Чарли Уотт (Charlie Watt; 1944 жылдың 29 маусымында туған) – Квебек провинциясының Нунавик аймағынан бұрынғы Канада сенаторы. Уотт кәсібі бойынша аңшы және кәсіпкер, ол инуит және 1969 жылдан 1979 жылға дейін Үндістер және Солтүстік істер департаментінде солтүстік офицері болып қызмет етті. Ол Канададағы Түпкі халықтар құқықтары қозғалысының ерте көшбасшыларының бірі болды және Джеймс шығанағы және Солтүстік Квебек келісіміне әкелген келіссөздерде Квебек инуиттерін өкілдік етті. 1984 жылы ол Канада Сенатына тағайындалды және бұл лауазымға ие болған екінші инуит болды. 1994 жылы ол Квебектің Ұлттық орденінің офицері атанды. 2018 жылы ол 34 жыл бойы Жоғарғы палатада инуиттерді өкілдік еткеннен кейін Канада Сенатынан отставкаға кетті. Ол бұл шешімді Makivik Corporation президенті болып сайланғаннан кейін қабылдады. Бұл оның осы лауазымға үшінші рет сайлануы болды және ол дауыстардың 54% -ын алып жеңіске жетті. 2018 жылдың 16 наурызында Makivik-тегі міндеттеріне толыққанды көңіл бөлу үшін Сенаттан отставкаға кетті. Ол белсенді және жазушы Шила Уотт Клаутьедің ағасы.

Джеймс шығанағы мен Солтүстік Квебек келісімдері (1975)

1971 жылы сәуірде Инукжуакта өткен Солтүстік Квебек инуит қауымдастықтары өкілдерінің мәжілісінде Чарли Уатт 1972 жылғы 8 маусымда тіркелген Солтүстік Квебек инуит қауымдастығының (қазіргі Makivik Corporation) алты негіздеуші директорының бірі болып сайланды. Болашақ Квебек премьер-министрі Роберт Бурасса 1969 жылғы 16 желтоқсанда сол кездегі Hydro Québec президенті Роланд Жирумен өткен алғашқы кездесуінен бастап, инуиттер мен крилердің дәстүрлі жерлеріндегі ауқымды су электр стансасы жобасының мүмкіндігіне және экономикалық маңыздылығына көз жеткізсе де, Бурасса 1970 жылғы 29 сәуірде Квебек премьер-министрі болғаннан кейін ғана жоба 1971 жылғы наурызда провинциялық кабинетте ресми түрде ұсынылып, 1971 жылғы 30 сәуірде халыққа жарияланды. Джеймс шығанағының су электр стансасын салу жобасы Джеймс шығанағының солтүстігінде және Солтүстік Квебекте тұратын инуиттер мен крилердің құқықтарын ескермеді. 1972 жылы Солтүстік Квебек инуит қауымдастығы (NQIA) және Квебек үндістер қауымдастығы Квебек жоғары сотына «ғасыр жобасы» деп аталатын су электр стансасын салуды тоқтату туралы шара қолдануға өтініш білдірді. Олардың пайдасына шығарылған бастапқы шешім күшін жойғанмен, 1975 жылға қарай олар «Канаданың солтүстігіндегі жер дауының алғашқы кең ауқымды келісімін» қабылдап, аборигендердің жер дауында жаңа дәуірді ашты. 1975 жылғы қарашада қол қойылған Джеймс шығанағы және Солтүстік Квебек келісімі (JBNQA) Канададағы алғашқы халықтардың құқықтарын танудағы маңызды өзгерістерді әкелген үш маңызды сот шешімінің бірі болды. Ол Makivik Corporation, Air Inuit, Seaku Fisheries, Uttuulik Leasing және Kigaq Travel сияқты бірқатар аборигендік кәсіпорындармен де белсенді жұмыс істеді. Уатт 1979 жылдан 1984 жылға дейін Инуиттердің ұлттық мәселелер жөніндегі комитетінің тең төрағасы болды және Нунавик конституциялық комитеті мен Канаданың Инуит Тапирисатында да қызмет етті. Сенатор Уатт Сырколярлық сауда палатасының кеңесінде де қызмет етті, ол оның алғашқы директорларының бірі болды. Квебек Ұлттық орденінің офицері (1994), Уатт 1997 жылы Ұлттық аборигендік жетістіктер сыйлығының (қазіргі Indspire Awards) иегері атанды.

At a meeting of representatives from Northern Quebec Inuit communities, held in Inukjuak in April 1971, Charlie Watt was elected as one of the six founding directors of the Northern Quebec Inuit Association, incorporated on June 8, 1972, (now the Makivik Corporation). Although future Quebec Premier Robert Bourassa was convinced of the viability and economic importance of a massive hydroelectric project on Inuit and Cree traditional lands, since his first meeting on December 16, 1969, with then Hydro Québec president Roland Giroux, it was only when Bourassa became Premier of Quebec on April 29, 1970, that the project was officially introduced in the provincial cabinet in March 1971, and announced to the public on April 30, 1971. The James Bay Hydroelectric Development Project ignored the rights of the Inuit and Cree who lived in northern James Bay and northern Quebec. In 1972 the NQIA and the Quebec Association of Indians applied for an injunction to stop the hydro "project of the century" to the Quebec Superior Court. Although the original ruling in their favour was overturned, by 1975 they had successfully negotiated the "first major comprehensive land claims agreement in northern Canada, heralding in a new era in aboriginal land claims." The James Bay and Northern Quebec Agreement (JBNQA), signed in November 1975, was one of three landmark court decisions that brought about "an important shift in the recognition of the rights of First Nations in Canada." He has also been active with a number of aboriginal businesses including the Makivik Corporation, Air Inuit, Seaku Fisheries, Uttuulik Leasing, and Kigaq Travel. Watt served as co chair of the Inuit Committee on National Issues from 1979 to 1984 and has also served with the Nunavik Constitutional Committee and the Inuit Tapirisat of Canada. Senator Watt also served on the Board of the Circumpolar Chamber of Commerce as one of its first directors. An Officer of the National Order of Quebec (1994), Watt is also the 1997 recipient of the National Aboriginal Achievement Award (now known as the Indspire Awards).

Канада Сенаты (1984-2018)

Уатт 1984 жылғы 16 қаңтарда премьер-министр Пьер Трюдо тарапынан Сенатқа тағайындалды. 39 жасында тағайындалған Уатт, сол кезде Сенатта қызмет еткен екінші жас адам болды (және Канада тарихында жоғарғы палатада қызмет еткен екінші инук). Сенатор Чарли Уотт Квебек провинциясы мен Инкерман сенаттық бөлімшесін өкілдік етті. Ол 1984 жылғы 16 қаңтардан 2018 жылғы 16 наурызға дейін Канада Сенатында қызмет етті. Сол жылдың қыркүйек айында ол S229 заң жобасын ұсынды – Табыс салығы және акциздік салық заңдарына өзгерістер енгізу туралы заң (Нунавик үшін салық жеңілдіктері). Бұл Канаданың солтүстігіндегі өмірдің жоғары құнына назар аудару мақсатында жасалды. Уатт Нунавикті (Квебектің солтүстігі) ҚҚС-сіз аймақ ету туралы заң жобасын енгізді. Заң жобасы Төменгі палатаға жетпесе де, солтүстік халқы Оттаваға олардың ерекше өмірлік жағдайларын және тауарлар мен қызметтердің жоғары бағасын талқылауға мүмкіндік берді. 2011 жылғы желтоқсанда Уатт S207 заң жобасын ұсынды – Түсіндіру туралы заңға өзгерістер енгізу туралы заң (туып өскен халықтар мен шарттар бойынша құқықтарды жоққа шығармау), комитет есебі Сенатта қабылданды, бірақ 2013 жылғы маусымда заң жобасы күн тәртібінен алынды. Канада Сенатындағы соңғы жылы Уатт Арктика жөніндегі арнайы комитетті құрды және ол комитеттің алғашқы төрағасы болды. Олардың жұмысы сенаторлар Паттерсон мен Бовидің басшылығымен жалғасуда.

Уатт мына мектептерде білім алды: Кууджуак (Форт Чимо), Квебек; Йеллоунайф, Солтүстік-Батыс территориялар; Кингстон, Онтарио; Оттава, Онтарио; Монреаль, Квебек; Галифакс, Нова-Шотландия және Брэндон, Манитоба. 1997 жылы ол қоғамдық дамудағы рөлі үшін Баффи Сент-Мариден туып өскен халықтар жетістіктері сыйлығын алды (қазір Indspire сыйлығы деп аталады). Ол Ида (Эпоо) әйеліне үйленген және Дональд, Роберт, Лиза, Билли және Шарлиннің әкесі.