Кіріспе
Солтүстік Африка музыка жанры – алжирлік музыка түрі. Andalusī nūbah (نوبة أندلسيّة), сондай-ақ nūba, nūbā немесе nouba (көпше түрі nūbāt), немесе классикалық араб тілінде nawba, nawbah немесе nōbah – Магрибтің Солтүстік Африка мемлекеттерінде, яғни Марокко, Алжир, Тунис және Ливияда кездесетін музыка жанры. Аты айтқандай, оның бастауы Андалусия музыкасына қайнар көз. Бұл атау бұрын қолданылған «саут» терминін ығыстырып, музыканттың саттар (перде сақшысы) немесе перде артында өз кезегін күтуінен туындаған. Солтүстік Африка қалалары Гранаданың ерекше Андалусия музыкалық стилін мұра еткен. Мароккодағы «гарнати» (Гранадалық) термині Кордоба мен Валенсиядан бастау алған «Тараб Аль Ала» музыкалық стилін көрсетеді, деп жазған авторлар Рашид Аус және Мохаммед Хабиб Самраканди «Алжир музыкасы» кітабында.
the Algerian musical form
Andalusī nūbah (نوبة أندلسيّة), also transliterated nūba, nūbā, or nouba (pl. nūbāt), or in its classical Arabic form, nawba, nawbah, or nōbah, is a music genre found in the North African Maghrib states of Morocco, Algeria, Tunisia, and Libya but, as the name indicates, it has its origins in Andalusi music. The name replaced the older use of sawt and originated from the musician waiting behind a curtain to be told it was his turn or nawbah by the sattar or curtain man. The North African cities have inherited a particularly Andalusian musical style of Granada. The term gharnati (Granadan) in Morocco designates a distinct musical style from "Tarab Al Ala" originating in Córdoba and Valencia, according to the authors Rachid Aous and Mohammed Habib Samrakandi in the latter's book Musiques d'Algérie.
Тунисі
Тунисте 13 набаның дәстүрлі түрде 18 ғасырда өмір сүрген, 1759 жылы қайтыс болған аристократ-әуесқой Мұхаммед әл-Рашид Бей жіктеліп, ұйымдастырылғаны айтылады. Ол 27 аспаптық пьесаның (т.б.) авторы немесе тапсырыс берушісі деп есептеледі, олар наба циклындағы негізгі вокалдық шығармаларды кірістіріп, бөліп көрсетеді. Бұл жүйеде 13 наба жалпы біртұтас цикл ретінде қарастырылады, олар идеалды жағдайда белгілі бір ретпен орындалуы тиіс.
Марокко
Марокконың нубаттарын 18 ғасырдың соңында тетуандық музыкант Аль Хайк жинап, жіктеген. Алжир мен Тунис нубаттарынан өзгеше, марокколық нубаттар ұзақ болғандықтан, марокколық нубаның толық нұсқасымен ойналуы сирек кездеседі.
Дискография
Антология Ал-Ала: Марокконың андалуси музыкасы. 12 томдық. 1-том: Нуба Гарибат әл-Хусейн, толық нұсқасы. Orchestre al Brihi de Fès; Хадж Абделькрим әл-Раис, дирижер. 6 дискіден тұратын жинақ. Auvidis W 260010 [Рабат]: Wizarat al Thaqafah al Maghribiyah = Royaume du Maroc Ministère de la Culture; Париж: Maison du cultures du monde / INEDIT, 1989 жыл. 2-том: Нуба әл-Ушшақ, толық нұсқасы. Рабаттың Мулай Ахмет Лукили оркестрі; Хадж Мохаммед Туд, дирижер. 6 дискіден тұратын жинақ. Auvidis W 260014 [Рабат]: Wizarat al Thaqafah al Maghribiyah = Royaume du Maroc Ministère de la Culture; Париж: Maison du cultures du monde / INEDIT, 1990 жыл. 3-том: Нуба әл-Исбихан, толық нұсқасы. Тетуан консерваториясының оркестрі; Мохаммед Ларби Темасамини, дирижер. 6 дискіден тұратын жинақ. Auvidis W 260024 [Рабат]: Wizarat al Thaqafah al Maghribiyah = Royaume du Maroc Ministère de la Culture; Париж: Maison du cultures du monde / INEDIT, 1993 жыл. 4-том: Нуба ар-Расд, толық нұсқасы. Танжер оркестрі; Ахмед Зайтуни Сахрауи, дирижер. 6 дискіден тұратын жинақ. Auvidis W 260027 [Рабат]: Wizarat al Thaqafah al Maghribiyah = Royaume du Maroc Ministère de la Culture; Париж: Maison du cultures du monde / INEDIT, 1995 жыл. 5-том: Нуба әл-Истихлал, толық нұсқасы / ұзақтығы 7 сағат 40 минут. Orchestre al Brihi de Fès; Хадж Абделькрим әл-Раис, дирижер. 7 дискіден тұратын жинақ. Auvidis W 260028 [Рабат]: Wizarat al Thaqafah al Maghribiyah = Royaume du Maroc Ministère de la Culture; Париж: Maison du cultures du monde / INEDIT, 1994 жыл. 6-том: Нуба Расад әл-Дхил, толық нұсқасы / ұзақтығы 6 сағат 10 минут. Рабаттың Мулай Ахмет Лукили оркестрі; Хадж Мохаммед Туд, дирижер. 6 дискіден тұратын жинақ. Auvidis W 260029 [Рабат]: Wizarat al Thaqafah al Maghribiyah = Royaume du Maroc Ministère de la Culture; Париж: Maison du cultures du monde / INEDIT, 1996 жыл. 7-том: Нуба Ирақ әл-Ажам, толық нұсқасы. Танжер оркестрі; Ахмед Зайтуни Сахрауи, дирижер. 7 дискіден тұратын жинақ. Auvidis W 260030 [Рабат]: Wizarat al Thaqafah al Maghribiyah = Royaume du Maroc Ministère de la Culture; Париж: Maison du cultures du monde / INEDIT, 1996 жыл. 8-том: Нуба әл-Хижаз әл-Кабир, толық нұсқасы / ұзақтығы 7 сағат 30 минут. Orchestre al Brihi de Fès; Хадж Абделькрим әл-Раис, дирижер. 7 дискіден тұратын жинақ. Auvidis W 260031 [Рабат]: Wizarat al Thaqafah al Maghribiyah = Royaume du Maroc Ministère de la Culture; Париж: Maison du cultures du monde / INEDIT, 1997 жыл. 9-том: Нуба Рамал әл-Мая, толық нұсқасы. Тетуан консерваториясының оркестрі; Мохаммед Ларби Темасамини, дирижер. 8 дискіден тұратын жинақ. Auvidis W 260032 [Рабат]: Wizarat al Thaqafah al Maghribiyah = Royaume du Maroc Ministère de la Culture; Париж: Maison du cultures du monde / INEDIT, 1997 жыл. 10-том: Нуба әл-Хижаз әл-Мшарки, толық нұсқасы. Orchestre al Brihi de Fès; Хадж Абделькрим әл-Раис, дирижер. 7 дискіден тұратын жинақ. Auvidis W 260033 [Рабат]: Wizarat al Thaqafah al Maghribiyah = Royaume du Maroc Ministère de la Culture; Париж: Maison du cultures du monde / INEDIT, 1998 жыл. 11-том: Нуба әл-Мая, толық нұсқасы. Танжер оркестрі; Ахмед Зайтуни Сахрауи, дирижер. 7 дискіден тұратын жинақ. Auvidis W 260034 [Рабат]: Wizarat al Thaqafah al Maghribiyah = Royaume du Maroc Ministère de la Culture; Париж: Maison du cultures du monde / INEDIT, 1998 жыл. 12-том: Соңғы екі куддам. "Аль-Ала" ансамблі; Мохаммед Бриуэль, дирижер. 2 дискіден тұратын жинақ. Auvidis W 260035 [Рабат]: Wizarat al Thaqafah al Maghribiyah = Royaume du Maroc Ministère de la Culture; Париж: Maison du cultures du monde / INEDIT, 1999 жыл. Марокко: классикалық андалуси музыкасы. Нуба әл-Хижаз әл-Кабир; Нуба әл-Истихлал. Фез оркестрі; Хадж Абделькрим әл-Раис, дирижер. Жинақты Пьер Турель басқарды. 1984 жылдың 29 наурызында Париждегі Radio France 105 студиясында жазылған. 1 диск. Ocora C559016 Париж: Radio France; Harmonia Mundi, 1987 жыл. Música Andalusi, Escuela de Rabat, Orquesta de la Radio Televisión de Marruecos, Mûlây Ahmed Lúkílí, Msháliyya l Kbíra, 1962 жылы жазылған, Btáyhi r Rásd, 1958 жылы жазылған. Мадрид: Pneuma, 1998 жыл. Música Andalusi, Escuela de Tetuán Tánger, Orquesta del Conservatorio de Tetúan, Mohammed Ben Arbi Temsamani, Qá'im Wa Nisf Al Istihlál, 1960 жылы жазылған. Мадрид: Pneuma, 1999 жыл. Música Andalusi, Escuela de Fez, Orquesta Brihi, Haj Abdelkrim al Raïs, Qyddám Al Máya, Cantor Muhammed Jsásí. Мадрид: Pneuma, 2000 жыл. Араб классикалық музыкасы, андалуз музыкасы. Нуба Хиджаз М'Шарқи; Нуба Рамл әл-Мая. Махаммед Аль Муссадир (мелизматикалық ән); Ахмет Чихи (дауыс және ауд); Мустафа Амри (ауд және альт каманжа); Мохаммед Диури (swissèn); Хадж Мохаммед Лахлу (тар); Хадж Устад Мохаммед Масано Тацци (ребаб), дирижер. 1987 жылдың маусым айында Марокконың Фес қаласында жазылған. 1 диск. Le Chant du Monde CMT 274 1007. Париж: Le Chant du Monde, 1995 жыл. Nawba hijaz la msharqi. Франсуаза Атлан (сопрано), Абдельфетта Беннис (тенор), Нуреддин Тахри (тенор); Фес Андалусия оркестрі Абделькрим Раис; Мохаммед Бриуэль, дирижер. 1998 жылдың 18 қазанында Марокконың Фес қаласындағы Мединадағы Мнехби сарайында жазылған. 1 диск. Erato 3984 25499 2. Париж: Erato Disques, S. A., 1999 жыл.