Кіріспе

20 мм автоканондар ұшақ қарулануы

MG FF – барабанмен оқтандырылатын, кері соққы принципімен жұмыс істейтін, 20 мм ұшақ автоканоны. Ол 1936 жылы Германияның Ikaria Werke Berlin компаниясымен жасалған. Бұл қару швейцариялық Oerlikon FF F зеңбірегінің түпнұсқасы болып табылады (оның FF префиксі швейцариялық түпнұсқадағы Flügel Fest – бекітілген орнату, қанатқа орналастыруды білдіреді), ал Oerlikon FF дизайнының өзі Бірінші дүниежүзілік соғыстағы неміс Becker 20 мм зеңбірегінің жетілдірілген нұсқасы еді. Ол ұшақ қанаттары сияқты тар, бекітілген орналасқан жерлерде қолдануға арналған, бірақ сонымен қатар шабуылдық және қорғаныс қаруы ретінде, бекітілген және икемді түрде де пайдаланылды. Бұл қару Германияның Люфтваффесінде, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыстың басында кеңінен қолданылды. Бірақ 1941 жылдан бастап оны Mauser фирмасының 20 мм MG 151/20 зеңбірегі бірте-бірте ығыстырды, ол жоғары ату жылдамдығы мен оқ түйірінің жылдамдығымен ерекшеленді. MG FF зеңбірегінің басты кемшілігі – оның өте аз оқ-дәрісі болды. Бір зеңбірекке бар болғаны 90 оқ сыйып, олар өте жылдам оқталатын.

Даму

MG FF дегеніміз Maschinengewehr Flügel Fest, яғни «пулемет, қанат, бекітілген» деп аударылады; бұл Luftwaffe тәжірибесінде 20 мм немесе одан кіші калибрлі қарулар «пулеметтер» (maschinengewehr) деп, ал ірі калибрлі «пулемет-зеңбіректер» немесе автокөліктік зеңбіректер «MK» (maschinenkanone) деп белгіленгенін көрсетеді. «Қанат, бекітілген» деген бөлік оның дизайнының басты мақсаты ұшақтардың, әсіресе истребительдердің қанаттарына орнатуға жеңіл және ықшам 20 мм калибрлі қару жасау болғанын көрсетеді. Hispano Suiza HS.404 сияқты қарсыластардың үлгілерімен салыстырғанда – ол үлкен Oerlikon FF S негізінде жасалған – MG FF атыс жылдамдығының және оқ-дәрінің бастапқы жылдамдығының төмендігі, сондай-ақ барабандарындағы оқ-дәрілерді сақтаудың шектеулі болуы сияқты кемшіліктеріне ие болды. Дегенмен, ол әлдеқайда жеңіл және қысқа болды. Ықшам өлшемдеріне қарамастан, Messerschmitt Bf 109 және Focke Wulf Fw 190 истребительдеріне қанатқа орнату оңай болған жоқ, себебі барабанға көп орын қажет болды, нәтижесінде оқ-дәрілер қоймасы бастапқыда барабанға 60 оққа дейін азайтылды. Fw 190 A 5 үшін 90 оқ сыйымдылығы бар оқ-дәрі барабаны жасалды және кейбір бұрынғы нұсқаларға қосылды. Сонымен қатар, лентамен тамақтандыру тәжірибелері де жүргізілді. MG FF жаңа типтегі, жоғары сыйымдылығы бар, жарылғыш «мина оғы» атуға бейімделді, оның снарядындағы қабырғалары жұқа болғандықтан жарылғыш заттың мөлшері артты. Бұл снаряд жеңіл болғандықтан бұрынғы оқтарға қарағанда бастапқы жылдамдығы жоғары болды; сонымен қатар, ол бұрынғы снарядтарға қарағанда кері соққыны азайтып, кері соққы механизмін өзгертуді қажет етті. Бұл өзгеріспен ол жаңа мина оғын атуға болатын, бірақ салмағы ауыр MG FF оқтарын кездейсоқ пайдаланса, қару зақымдануы мүмкін еді. Мұндай қателіктерді болдырмау үшін қару MG FF/M деп қайта аталды. Ол 1940 жылдың жазында Bf 109 E 4 және Bf 110 C 4 ұшақтарымен бірге қолданысқа енгізілді. MG FF 134 г снарядты 600 м/с жылдамдықпен және минутына 530 оқ ату жылдамдығымен атып жіберді. MG FF/M 90 г HE/M (жарылғыш мина оғы) снарядын 700 м/с жылдамдықпен және минутына 540 оқ ату жылдамдығымен атып жіберді. Бронетаран снарядтар, жарылғыш және тұтандырғыш снарядтар да қол жетімді болды (115-117 г снарядтар, 585 м/с, шамамен 520 оқ/мин), себебі мина оғы тұтандырғыш немесе трассирлік бөліктерді ұстай алмады. Сондай-ақ, стандартты Pentrit A (PETN + алюминий) немесе HA 41 (RDX + алюминий ұнтағы) қоспасымен толтырылған мина оғының әртүрлі типтері де болды (соңғысы жарылғыш және тұтандырғыш әсері 40 пайызға жоғары болды).

Операциялық пайдалану

MG FF және FF/M кеңінен қолданылды, мысалы, Bf 109 E 3-F 1, Bf 110 C-F және Fw 190 A 1-A 5 истребительдерінде. Fw 190-ның алғашқы түрлері (A 1-ден A 5-ке дейін) әдетте MG 151-дің ішкі жұбымен және MG FF/M сыртқы жұбымен жабдықталған, бірақ MG FF/M кейде салмақты азайту үшін өрісте алынып тасталған. MG FF/M 60 оқтың барабанымен оқтандырылды, оған қанаттың астындағы кеңею орналасуы қажет болды (A 5-те 90 оқ). A 6-дан бастап MG FF/M 125 оқтық лентадан оқтандырылатын MG 151/20 жұбымен ауыстырылды немесе толығымен алынып тасталды. Бұл зеңбірек сондай-ақ Do 217, Ju 88, He 111, Do 17 сияқты бомбалаушыларға, сондай-ақ көптеген басқа ұшақтарға, әуе қорғанысы үшін немесе көбінесе кемеге қарсы және қорғаныс отын басу үшін орнатылды. MG FF 1941 жылдан бастап 20 мм MG 151/20-мен жиі ауыстырылса да, 1943 жылы Bf 110 (және басқа) түнгі истребительдеріндегі негізгі Schräge Musik зеңбірегі ретінде қайта пайда болды, себебі ол артқы кабинаға өте ыңғайлы сыйып, осы қолдануда оқтандырғыш жылдамдығы маңызды болған жоқ (қолдануға дайын артық зеңбіректер мен оқ-дәрі қоры да болды).