Кіріспе

Маргарет Донго (14 наурыз 1960 жылы туған) – әйелдер құқығын қолдауымен және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресімен танымал зимбабвелік саясатшы. Ол 1970-ші жылдардағы азаттық соғысының қатысушысы, парламентте қызмет етті және Зимбабве демократиялық одағын (ZUD) құруға көмектесті. 1979 жылдың желтоқсан айында Донго оны соңғы рет тірі көрген адамдардың бірі болды, кейін ол: "Біз 18 қыз едік, мерекелік шараға қатысып жатқанбыз, ол осы оқиғаны баталау үшін бірнеше сөз айтты" деп түсіндірді. Атысты тоқтату келісіміне қол қойылғаннан кейін Донго теру курстарын бітіріп, телекс операторы дипломын алды. 1980 жылы ол үкіметтік ZANU PF партиясында түрлі лауазымдарда, содан кейін Мугабенің премьер-министр кеңсесінде жұмыс істеді. Ол тұрмысқа шығып, үш балаға ана болды.

Парламент

1989 жылы ол маргиналды соғыс ардагерлерінің құқықтарын қорғау үшін Ұлттық Азаттық Соғысы Ардагерлері Қауымдастығын (ҰАСАҚ) бірлесіп құрды. 1990 жылы ҰАСАҚ демеушілігімен Доңго Харраре-Ист округінен депутат болды. Парламентте ол Зимбабведе демократияны, адам құқықтарын және маргиналды топтарды қолдады. Оның ZANU PF жетекшілігіне осы мәселелерде көмектеспегенін сезіп, қарсы шығуға дайындығы оны сайлаудан шеттетуге алып келді, ал 1995 жылғы сайлауда оның сайлау округінің шекаралары оның орынды сақтап қалу мүмкіндігіне қарсы бағытталған түрде өзгертілді.

Мугабеге қарсылық

1995 жылы ол ZANU PF партиясының Вивиан Муашитаға қарсы тәуелсіз кандидат ретінде Хараре-Оңтүстік округінен қайта сайлауға түсті. 1000 дауыспен жеңілгені жарияланғаннан кейін, Доңго сайлаудың бұрмаланғанына көз жеткізіп, нәтижені сотқа шағымдады. Соңғы сот отырысы сайлау тізіміндегі ауыр кемшіліктерді, соның ішінде көптеген тұрғын емес сайлаушылардың тіркелгенін көрсетті, бұл тізімдегі есімдердің кем дегенде 41% дұрыс емес екенін аңғартады. 1995 жылғы тамыздағы сот шешімі сайлауды жарамсыз деп таныды. Ол қайта сайлауға тәуелсіз кандидат ретінде Хараре-Оңтүстік округінен қайта қатысты. 1995 жылғы 25 қарашада ол қайта сайлауда 3075 дауысқа қарсы 1630 дауыспен Муашитаны жеңіп, парламентте адам құқықтары мен демократияның жақтаушысы ретінде күресін жалғастырды. Ол оппозициялық үш депутаттың бірі болды. Доңго 1996 жылғы президенттік сайлауда Роберт Мугабеге қарсы тұруды үміттене бірақ, 40 жасқа толу талабына сай келмеді. Ол епископ Абель Музорева мен Ндабанинги Ситхолды сайлаудан бас тартуға шақырды, себебі олардың қатысуы сайлауға заңдылық береді деп есептеді. "Президенттік сайлау тек халықаралық қауымдастық пен демеушілер үшін, қысымға ұшыраған Зимбабве халқы үшін емес" деді ол. Екеуі де кейіннен бас тартты. Зимбабве телерадиокорпорациясының журналистеріне оның қызметін жариялауға тыйым салынды деген ақпарат тарады. 1998 жылғы 19 желтоқсанда Доңго 2000 жылғы сайлауға дайындық мақсатында Зимбабве демократиялық одағын құрды. Алайда, ол Морган Цвангирай мен Демократиялық өзгеріс қозғалысымен келіспеді, себебі бұл партия ZANU PF үстемдігіне қарсы тұру үшін құрылған еді, және ZUD кішкентай болып қалды. Доңго МДК-ны Замбиядағы Көппартиялық демократия қозғалысымен салыстырды, ол оның пайымдауынша, Кеннет Каунданы жеңгеніне қарамастан, өз атына сай келе алмады.

Жер реформасы

2000 жылғы жерді қайта бөлуден кейін ол 2001 жылдың қаңтарында бенефициарларды толық көрсететін парламенттік жазбаша жауап сұрады және алды. 1990 жылдан бері жалға берілген жерлерді есепке алғанда, ірі шаруашылықтардан бастап шағын шаруашылықтарға дейінгі жерлердің тек бірқанағы ғана нағыз шаруаларға берілді. Оның сөзінше, Зимбабве жерді қайта орналастыру бағдарламасы аясында жалға берілген мемлекеттік коммерциялық шаруашылықтардың көп бөлігі жақын байланыстары бар адамдарға берілді, олардың көпшілігі шаруашылық тәжірибесі жоқ, тек қана жер иелері. Жаңа иелердің көпшілігіне 98 жылға арзан бағамен жалға берілді, ал қалғандарының жалға төлемақысы әлі бағаланбады. Ол былай деді: "Мен соғыс ардагерлеріне үндеу жасағым келеді, өздеріңіздің қиындықтарыңызды сіздерге қиындық тудырған өзімшіл және ашкөз саясаткерлердің пайдасына қолданбаңыздар. Бұл соңында сіздерге ешқандай пайда әкелмейді. Әріптестер, сіздер үкіметтің бақылаушысы болуыңыз керек. Әйтпесе, сіздер босқа соғысқан боларсыз."

2000 жылғы сайлау

2000 жылғы сайлауда өзінің мандатын сақтап қалуға тырысқан Донгоның үйіне 60-қа жуық қарсыласы шабуыл жасап, терезелерді таспен лақтырды. Ол сайлауда үлкен есебімен жеңіліп, мандатты МДК партиясы иеленді.

2000 жылғы сайлаудан кейінгі

2000 жылы жеңіліске ұшырағаннан кейін ол Гарвард университетінің Джон Ф. Кеннеди атындағы Үкімет мектебінде оқыды. 2015 жылдың тамызында Донго «Халық үшін бірінші қозғалыс» деген жаңа саяси партия құрылғанын жариялады. Партияны Джойс Мужуру басқарады, ал Донго әйелдер қанатының төрағасы болып табылады.