Кіріспе

Американдық футболшы және жаттықтырушы (1924–2002)
Сонымен қатар осы атқа ие басқа адамдар бар

Дэниел Джон Девайн (23 желтоқсан 1924 – 9 мамыр 2002) – американдық футболшы және жаттықтырушы. Ол 1955 жылдан 1957 жылға дейін Аризона мемлекеттік университетінің, 1958 жылдан 1970 жылға дейін Миссури университетінің және 1975 жылдан 1980 жылға дейін Нотр-Дам университетінің бас футбол жаттықтырушысы қызметін атқарды, мансабында колледж футболында 173 жеңіс, 56 жеңіліс және 9 тең нәтижеге қол жеткізді. Девайн 1971 жылдан 1974 жылға дейін Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Грин-Бэй Пэккерс» командасының бас жаттықтырушысы болды, ол 25 жеңіс, 27 жеңіліс және 4 тең нәтижеге ие болды. Оның 1977 жылғы Нотр-Дам командасы «Cotton Bowl» да Техас командасын жеңгеннен кейін ұлттық чемпионатты жеңіп алды. Девайн 1985 жылы жаттықтырушы ретінде Колледж футболының Даңқ залына енгізілді.

Ерте өмір және әскери қызмет

1924 жылғы 23 желтоқсанда Висконсин штатының Аугуста қаласында дүниеге келген Девин кейіннен Миннесота штатының Проктор қаласындағы әпкесі мен ағасымен бірге тұруға көшті. Проктор орта мектебінде Девин бірінші курста квотербек ретінде ойнай бастады, ал кейіннен досы Лют Олсон оған "Проктор Флэш" деген лақап ат қойды. Оқу бітірген төрт жыл ішінде Девин басқа да үш спорт түрінде қатысты және 1942 жылы мектепті бітірді. Содан кейін Девин Дулут мемлекеттік мұғалімдер колледжіне (қазіргі Миннесота университеті Дулут) оқуға түсті, баскетбол және футбол командаларының капитаны болды, 77 кг салмақты (170 фунт) квотербек ретінде өнер көрсетті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Армия Әуе корпусына қатысу үшін оқуын тоқтатты, онда Девин B-29 ұшқыш офицері болды. 1948 жылы тарих мамандығы бойынша жоғары білім алды.

Тренерлік алғашқы жылдары және Мичиган штаты

Девин өзінің алғашқы жаттықтырушылық жұмысын Мичиган штатындағы Шығыс Джордан орта мектебінде бас жаттықтырушы ретінде бастады, оған автобуспен саяхаттау және автостоп арқылы қол жеткізді. Мектепте екі жеңіліссіз маусым өткен соң, Девайн 1950 жылы Мичиган мемлекеттік университетінде бас жаттықтырушы Кларенс Мунннің көмекшісі лауазымына қабылданды. Келесі бес маусым бойы Девайн «Спартан» командасының жетістікке жетуіне көмектесті, оның ішінде 1952 жылы ұлттық чемпионатты жеңіп алды.

Аризона штаты

1955 жылдың 5 ақпанында Девин Аризона штатының Темпе қаласындағы Аризона мемлекеттік колледжінің (қазіргі Аризона мемлекеттік университеті) бас жаттықтырушы лауазымына қабылданды. Оған көмекші ретінде Франк Куш қосылды, ол Девин кеткеннен кейін осы мектепте одан да үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Sun Devils командасындағы үш жылдық қызметі барысында Девин 27–3–1 (.887) есебін көрсетті, оның ішінде соңғы маусымында 10–0 нәтижеге қол жеткізді. Девиннің командасы соңғы маусымында жалпы шабуыл мен ұпай жинауда ел бойынша көш бастады, соңғы көрсеткіште орташа есеппен ойын сайын 40 ұпайға жуық жинады.

Миссури

Аризона штатында Девиннің жетістігі Миссури университетінен ұсыныс алуына әкелді, ол оны 1957 жылдың 18 желтоқсанында қабылдады. Бастапқыда Девин лауазымды қабылдауға тартынды; Миссуриге барар жолдағы ұшақтың қозғалтқышында ақау пайда болды. Сонымен қатар, ұшақ кешігіп, алты сағаттан кейін жеткен кезде стюардесса оған ыстық шоколад төгіп жіберді. Келесі 13 жылда Девин бұрынғыда тоқырап қалған бағдарламаны тұрақты түрде бәсекеге қабілетті мектепке айналдырды, ол тоғыз рет үздік 20-лыққа кірді. Оның 93–37–7 (.704) көрсеткіші төрт турнирде жеңіске жетті, ал жеңіс пайызы алдыңғы бапкер Дон Фауроттан асып түсті. Девин Миссури университетінің тарихында Фауроттан кейін екінші ең көп жеңіс тіркеген бапкер ретінде кетті. 2013 жылы Гэри Пинкель одан озып кеткенге дейін Девин үшінші орында болды. 1958 жылы алғашқы жылында 5–4–1 нәтиже көрсеткеннен кейін, келісімшартының екі жылы қалған Девин, Миссури университетінің түлектері оған Тигрлердің бас бапкері қызметін атқаратын болғанша, 150 000 долларлық өмірлік сақтандыру полисін қаржылағаннан кейін жұмындық қауіпсіздікке ие болды. Бұл инвестиция өте табысты болды, себебі келесі он жылда Миссури үш ойыннан артық жеңіліске ұшырамады. 1960 жылы «Тигрлер» маусымды рейтингсіз бастады, бірақ маусымның ашылу ойынында SMU-ды 20–0 есебімен жеңгеннен кейін 16-шы орынға көтеріліп, апталық рейтингте жоғарылай берді. Осы жеңістен кейін сегіз ойынның барлығында жеңіске жеткен Миссури, Оклахомадан 41–19 есебімен жеңгеннен кейін елдегі ең жоғары рейтингтегі командаға айналды. Ұлттық чемпионатты жеңіп алу үшін Канзасқа қарсы жеңіске жеткені жеткілікті болды, бірақ «Тигрлер» (тачдаунға ие болған) 23–7 есебімен күтпеген жеңіліске ұшырады. 1961 жылдың 1 қаңтарында «Оранж Боулда» «Мэри» командасын жеңгеннен кейін Миссури маусымды бесінші орында аяқтады, онда төрт команда ұлттық титулдың бір бөлігіне ие болды. Кейіннен Канзас Big 8 мектептерінің дауыс беруімен екі ойынды (3–5) жоғалтты, өйткені «Jayhawks» командасының ойыншысы Берт Коан Канзас жақтасынан колледждің барлық жұлдызды ойынына билет алған және осылайша Конференция тарапынан қабілетсіз деп танылды. Big 8 ойын ортасында бұл мәселе бойынша дауыс беруден бас тартты, бірақ бұл ойынға дейін белгілі болған. Миссури 1960 жылғы ойынды жеңіліс арқылы жеңіске жеткен деп санайды, осылайша 1960 жыл мектеп тарихындағы жеңіліссіз және теңсіз маусым болды. Миссури ешқашан сол деңгейге жетпегенімен, 1960 жылдары өзінің күшін сақтап қалды, Девин 1967 жылы Фаурот осы қызметтен кеткеннен кейін спорттық директордың қосымша міндеттерін атқарды. Соңғы үш жылда Девин Норм Стюартты мектептің ерлер баскетбол командасының басшысы етіп таңдап, маңызды тағайындама жасады. 1969 жылы 9–1 нәтиже көрсеткеннен кейін, маусым Канзасқа қарсы 69–21 есебімен жеңіспен аяқталды, онда «Jayhawk» командасының бапкері Пеппер Роджерс ойын соңында Девинге бейбітшілік белгісін көрсетті, ал Девин оған «жартысын қайтарды», Миссури 1970 жылғы «Оранж Боулда» Пенн Стейтке қарсы шықты. «Nittany Lions» командасы ойынға 28 ойындық жеңіс тізбегімен кіріп, 10–3 есебімен қорғаныс шайқасында жеті «Тигрлер» командасының өтуін ұстап, тізбекті ұзартты.

Грин-Бей Пэкерс

1970 жылы алғашқы жеңіліссіз маусымнан кейін Девин 1971 жылдың 14 қаңтарында Миссуриден Грин-Бэй Пакерс клубының бас жаттықтырушысы және бас менеджері болу үшін кетіп, NFL-де жұмыс істеді. Девин лауазымның қысымын мойындады, бірақ ол аңызға айналған жаттықтырушы Винс Ломбардиден кейін бірден келмегендіктен, күмәнді пайдаланды. Бенгстон Ломбардидің екінші Суперкубоктан кейін қысқа ғана уақытқа зейнеткерлікке шыққаннан кейін үш жыл бойына негізсіз үміттерге төтеп берді. Девиннің Грин-Бэйдегі мансабы ауыр басталды, ол маусымның алғашқы ойынында Нью-Йорк Гиантс клубына 42:40 есебімен жеңілгенде, жанындағы соққыдан аяғы сынды. 1971 жылы 4–8–2 нәтижесін көрсеткеннен кейін, Девин 1972 жылы төрт мәрте дивизион чемпионы болған Миннесота Викингс клубын жеңіп, плей-оффқа жолдама алып, "The Pack is Back" деген қайта өрлеуді бастады – бұл Пакерс клубының бес жылдан кейінгі алғашқы постмаусымы болды. Пакерс Рождество қарсаңында RFK стадионында өткен бірінші раундта Вашингтон Редскинс клубына 16:3 есебімен жеңіліп қалды. Пакерс тағы бір он жыл бойы плей-оффқа қатыспады, тек 1982 жылғы маусымдағы 16 командадан тұратын кеңейтілген плей-оффқа қатысты. Грин-Бэй 1993 жылға дейін плей-оффқа қайта оралмады және 1995 жылға дейін тағы бір дивизиондық титулды жеңе алмады. 1972 жылғы табысын қайтара алмаған Девиннің Грин-Бэйдегі соңғы екі маусымы көңіл көншітпеді (1973 жылы 5–7–2, ал 1974 жылы 6–8). 1974 жылы Пакерс клубының бас жаттықтырушысы ретіндегі соңғы маусымының ортасында Девин естен кетпес сауда жасады, онда Грин-Бэй екі бірінші раундты, екі екінші раундты және үшінші раундты Лос-Анджелес Рамс клубынан 34 жастағы квотербек Джон Хэдлге алмастырды. Пакерс клубы 3–3 есебімен ойнап жатқанда, квотербек Джерри Тагге нашар ойын көрсетіп жатқан еді, және Девин тәжірибелі квотербек – жұмбақтың соңғы бөлігі деп сенді. Алайда, Хэдл Пакерс клубында тек екі жыл ғана ойнады, жеті ойын жеңіп, сол кезеңде 29 перехват жасады. Осы уақытта Рамс клубы саудадан алған таңдауларын 1970 жылдары NFC West дивизионында үстемдік етуге көмектесетін ойыншыларды таңдау үшін пайдаланды. Бүгінгі күнге дейін көптеген Пакерс жанкүйерлері Девинге осы сауда үшін кешірім көрсетпеді, оны NFL тарихындағы бастаушы квотербек үшін жасалған ең нашар сауда деп санайды. Маусым ішінде Девиннің әйеліне қатты склероз диагнозы қойылды. Пакерс клубының өнер көрсетуі төмендегенде, Девиннің жанкүйерлермен қарым-қатынасы нашарлап, оның отбасы ойын кезінде сөзді қысымға ұшырады. Бір инцидентте оның иті көршісі тарапынан атып өлтірілді. Девин атыс жасаған адам Пакерс клубының ашулы жанкүйері екенін мәлімдеді, бірақ итті өлтірген фермер оны иттің үнемі өзінің жеріне кіріп тұрғаны үшін жасағанын айтты және ол Девинге бұрын ескерткен еді, егер ол үйіне тағы да жақындаса, оның итіне оқ атып жібереді. Үш ойындық жеңіліс сериясы Пакерс клубын плей-оффтан шығарғаннан кейін, Девин 1974 жылдың 16 желтоқсанында отставкаға кетіп, Нотр-Дам университетінің бас жаттықтырушысы болды. Оның кетуі де дау тудырды, өйткені Пакерс клубының директорлар кеңесі Девиннің келісімшартынан шығу үшін төлем жасауға дайын болды, бірақ Девин оларға 1975 жылы команданы жаттықтыру үшін қайта оралатынын айтты. Девин өзінің соңғы маусымдағы жалақысын алдын ала беруді сұрады, және ол берілгеннен кейін Девин өзінің отставкаға кетуін жариялады.

Нотр-Дам

Девайн 1964 жылы Нотр-Дамның бас жаттықтырушы лауазымына басты үміткер болған, сол кезде Ара Парсегхиан тағайындалған. Он жылдан кейін Парсегиан отставкаға кеткеннен кейін жұмысқа шақырылғанда, Девин оны дереу қабылдады, бұл тарихтағы ең қысқа жұмыс теңгері болуы мүмкін деп әзілдеді. Нотр-Дамдағы алты маусымда Девин 53–16–1 (.764) көрсеткішін жинады. Оның ең маңызды жетістігі осы кезеңнің ортасында болды, 1977 жылы «Соққылы ирландтар» ұлттық чемпионатты жеңіп алды, оған кіші жартылай қорғаушы Джо Монтана жетекшілік етті. Регулярлық маусымдағы ең жарқын сәт – «Өлім саябағында» Клемсонға қарсы 21–17 есебімен жеңіс болды, онда Девин үй иелерінің ықыласты жанкүйерлеріне ортаңғы саусағымен салют берді. Чемпионат маусымы 1978 жылғы Cotton Bowl Classic-те бұрынғы рейтингте бірінші орында болған Техас штатын 38–10 есебімен жеңіспен аяқталды, бұл ойында Гейсман жүлдесінің иегері Эрл Кэмпбелл жетекшілік етті. Бұл жеңіс «ирландтарды» сауалнамада бесінші орыннан бірінші орынға көтерді. Маусымның басында, 22 қазанда USC-ге қарсы жылдық ойынға дейін Девин команданың үй жейдесін теңіз көк және ақ түстен Келли жасыл және алтын түске өзгертті, ол мектепте болған уақытының қалған бөлігінде сақталды. Девин сондай-ақ Нотр-Дамда басшылыққа келгеннен кейін ойыншылардың жейдесіне есімдерді тұрақты түрде қосты. Бұрын есімдер тек боул ойындарында ғана жазылатын. (Атаусыз, дәстүрлі теңіз көк және ақ жейделер 1980-ші жылдары Лу Холцтың басшылығымен қайта оралды.) Девайн командалары үш боул ойынында жеңіске жетті, оның ішінде екі рет қатарынан Cotton Bowl Classic-те жеңіс оді. 1979 жылғы Cotton Bowl Classic-те «ирландтар» ойынның соңына 7:27 минут қалғанда 34–12 есебімен ұтылып бара жатқан. Олар ауырған аға квотербек Джо Монтананың көмегімен 23 ұпай жинап, Хьюстонды 35–34 есебімен жеңді. Бұл ойын мұзды жаңбыр мен нөсердің күтпеген дауылда өткендіктен, колледж футболының фольклорына енді және «Тауық сорпасы ойыны» деп аталды. Девинге легенданы іздеудің қиын міндеті жүктелгендіктен, ол Нотр-Дамда болған кезде қатаң бақылауда болды және ұлттық чемпионатты жеңіп алғанға қарамастан, Нотр-Дам қауымдастығы оны толыққанды қабылдамады делінді. Бірінші маусымда 5–2 есебімен бастағаннан кейін, оның қабілетсіздігі туралы әңгімелер тарады және Девиннің жұмыстан босатылып, орнына Дон Шула немесе тіпті Ара Парсегиан (ол жаттықтырушылыққа ешқандай жағдайда қайта оралмайтынын айтқан) тағайындалатыны туралы хабарлар тарады. Тіпті 1977 жылғы USC ойыны күні Нотр-Дам стадионының сыртында «Девайнды құлату» деген жазуы бар стикерлер сатылды. Девайн 1978 жылы Саут-Бендте Миссуриге 3–0 есебімен жеңіліп қалды. Девин Нотр-Дамда болған кезде ойынның соңы бүгінгі күнге дейін қолданылып жүрген ережелерді өзгертуге әкелді. 1979 жылдың 15 қыркүйегінде «ирландтар» маусымның ашылу ойынында Мичиган Вулверинспен Анн-Арборда кездесті. Ойынның соңына 6 секунд қалғанда Мичиган жеңіс үшін алаңға шықты. Нотр-Дам қақпашысы Боб Крэбл шабуылдаушы сызықтың ойыншысы Тим Фоули мен қорғаныс шебінің ойыншысы Скотт Зеттектың арқасына секіріп, соққыны бұғаттап, 12–10 есебімен «ирландтардың» жеңісін сақтап қалды. Келесі маусымда бұл тактиканы тыйым салатын жаңа ереже енгізілді. 1980 жылдың 15 тамызында Девин 1980 жылғы маусымның соңында Нотр-Дамнан кететінін жариялады, ол әйелімен көбірек уақыт өткізгісі келетінін айтты. Нотр-Дам университеті 1980 жылдың 24 қарашасында Джерри Фаусты Девайнның ізбасары етіп тағайындады. Ол кезде Девиннің «ирландтары» таңқаларлық сәтті маусымды өткізіп жатқан, 9–0–1 есебімен және сауалнамада екінші орында болды, Грузиядан кейін. Алайда, Фаусттың жалдануы жарияланғаннан кейін, Нотр-Дам өзінің тұрақты маусымның финалында бәсекелес USC-ге 20–3 есебімен жеңіліп, содан кейін Sugar Bowl-да Грузияға 17–10 есебімен жеңіліп, «Булдогтарға» алғашқы ұлттық чемпионатты сыйлады және Девайнның бас футбол жаттықтырушысы ретінде соңғы ойынын бұзды.

Кейінгі өмір және өлім

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Девин Аризонаға оралып, Аризона штатының Sun Devil Foundation қорына қайырымдылық жинаушы болды. 1985 жылы ол Колледж футболының Даңқ залына сайланды, ал 1992 жылы Миссуридегі бұрынғы мектебіне спорттық директор болып оралды, мектепті қаржылық қиындықтардан өткізуге көмектесті. Девин 1991 жылы Миннесота университеті Дулуттың Спорттық Даңқ залының тұңғыш құрамына енгізілді. 2000 жылы Девиннің әйелі қайтыс болды. 2001 жылдың ақпан айында оның денсаулығы нашарлай бастады, жүрек операциясынан кейін аортасы жарылды. Он бес ай өткен соң, 2002 жылдың 9 мамырында 77 жасында үйде қайтыс болды.

Танымал мәдениетте

Девинді "Руди" фильмінде актер Челси Росс сомдады. Фильмде Девин Дэниел Руэтигердің Нотр-Дам командасының формасын кию немесе ойынға түсу арманына бөгет жасайтын, жағымсыз кейіпкер ретінде көрсетілген. Девин фильмдегі бейнесіне наразы болғаны хабарланды, ол Рудиге бастапқыда ойнауға рұқсат беруді жоспарлағанын айтты. Девин ешбір ойыншының наразылық ретінде жейделерін үстеліне тастамағанын, егер тастаса, оларды командадан қуатынын мәлімдеді. Фильмнің түзушілері Девинді оның кейіпкеріне "жаман рөл" ойнауға шақырды, арқасында драмалық сюжеттік мүмкіндіктер туады. Девин келіссе де, кейін Росс сомдаған рөл фильмдегідей кескілескен болады деп ойламағанын жазды.

NFL

Команда Жыл Регулярлық маусым Плей-оффЖеңісЖеңілісТең ойынЖеңіс көрсеткішіТоптағы орныЖеңісЖеңілісЖеңіс пайызыНәтижеGB1971 4 8 2 28.6 NFC Central-де 4-орын – – – –GB1972 10 4 0 71.4 NFC Central-де 1-орын 0 1 .000 NFC Дивизиялық ойынында Вашингтон Редскинстерден жеңілдіGB1973 5 7 2 35.7 NFC Central-де 3-орын – – – –GB1974 6 8 0 42.9 NFC Central-де 3-орын – – – –Барлығы 25 27 4 44.6 0 1 .000