Кіріспе

Австралиядағы Виктория таулары

Виктория Альптері, жергілікті жерде Биік Жер деп те аталады, Австралияның оңтүстік-шығысындағы Виктория штатында орналасқан ірі тау жүйесі. Викторияның шығыс бөлігінің көп бөлігін алып жатыр, ол Австралия Альптерінің оңтүстік-батыс жартысы (ал екінші жартысы – Қарлы таулар), және Ұлы Бөлу жотасының ең биік бөлігі болып табылады. Ярра және Данденонг таулары, екеуі де өзендердің бастауы және Мельбурн қаласының (Викторияның астанасы, ең ірі қаласы және штат халқының үштен бірін құрайтын мекені) ауыз су көздері, Виктория Альптерінің тармақтары есебінде қарастырылады. 1800 жылдардың ортасында алтынға деген үміт, Виктория алтын асыру кезеңінде, осы аймаққа еуропалықтардың қоныстануына себеп болды. Аймақтың бай табиғи ресурстары екінші толқындағы ауыл шаруашылығы қоныс жайлаушыларын әкелді; қазір Виктория Альптерінің төңірегіндегі алқаптарда ірі аграрлық сектор дамыған, мал шаруашылығымен айналысатын станциялар жақында отыз миллион доллардан астамға сатылды. Виктория Альптері – Мюррей және Ярра өзендері, сондай-ақ Гиппсленд көлдері сияқты Викторияның көптеген су арналарының бастауы. Австралия Альптері – шамамен Австралияның уақытша биогеографиялық аймақтануының бір бөлігі, және Гиппсленд және Хьюм аймақтарымен шектесетін Викторияның әкімшілік бөлімшесі.

Жергілікті мұра

Виктория Альптері Оңтүстік-Шығыс Австралияның түкпір-түкпірінен келген көптеген жергілікті тайпалардың маңызды жиналатын орны болды.

Еуропалық барлау және қоныстану

Барон Фердинанд фон Мюллер, Ангус Макмиллан және Альфред Хоуит 1850-ші жылдардың басында Виктория Альпын зерттеген алғашқы Викториялық қоныс жайлаушылардың бірі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін халық санының артуы Виктория Альпынан ағашқа деген сұранысты күшейтті. Викторияға қар спортын таныстыру 1910 жылдары басталды, бұл үкімет қаржыландырған Маунт-Баффало шалесінің салынуымен жүзеге асты. 1960 жылдардың басында шаңғы спорты дами бастады, шаңғы трассалары сүйреу арқандарын орнатуға кірісті, ал Австриядан келген иммигранттар, Ханс Гримус Маунт-Булерде және Питер Зиркнискер Маунт-Хотамда шаңғы жалдау қызметтерін және өз тауларында пансионаттар ашты.

Орналасуы және ерекшеліктері

Богонг биік жазықтары, Боуэн жотасы, Кафедралы жотасы, Коберрас жотасы және көптеген басқа кішігірім жоталардан тұратын Виктория Альпі таулары Альпілік ауданының, Шығыс Гиппсленд ауданының бір бөлігін және Мансфилд ауданының жергілікті басқару аймақтарының бөліктерін қамтиды. Альпі тауларын кейде Биік жазықтар немесе Биік жер деп те атайды. 2016 жылғы Австралия Статистика бюросының халық санағы Альпілік ауданда 12 337 тұрақты тұрғыны бар екенін көрсетті, олардың 49,2% ер адамдар және 50,8% әйелдер, ал орташа жасы 49 жас. Бұл жотаның ең биік нүктесі – Богонг тауы, АХД биіктігінде орналасқан, және ол Викторияның ең биік шыңы болып табылады. Аймақтағы басқа да маңызды шыңдар: Федертоп тауы (АХД биіктігінде), Хотем тауы (АХД биіктігінде) және Буффало тауы (АХД биіктігінде).

Флора

Бірегей флораның көп бөлігі АХД-да, ағаш шебінен жоғары, эвкалипт орманынан (АХД) жоғары орналасқан аймақта кездеседі. Бірегей флораға Австралиядағы ең кең таралған Tussock шөптері (Poa spp.), шөптесін қызғалдақтар, көздің жасы (Eyebrights) және Carex (ұсақ сағыздар) түрлері кіреді. Биік жазықтарда Tussock шалғындықтары, Альпілік бұталы далалар, Субальпілік ормандар және Биік Альпілік шөптесін алқаптар сияқты көптеген басқа да шағын өсімдік экожүйелері кездеседі. 1960 жылдары Хотам тауында қайта табылатынша жойылған деп есептелген тау пигмейі қазірде түлкі сияқты жаңадан келген жыртқыштардың, ортаның тарылуының және Богонг көбелегінің санының азаюының салдарынан жоғары қауіпті түрлер тізіміне енген. Дегенмен, 2020 жылдың мамыр айында "ұлттық иелік" деп мәлімдеп, Брамбилерді қыруға қарсылық білдіретін бастамалар күш алып, 2020 жылғы маусымдық қыру тоқтатылды. Филип Магуайр бастаған Жоғарғы соттың шешімі осы қыруды тоқтатуға себеп болды, себебі OCEAN LEGAL жетекшілігімен "Change.org" сайтындағы петициялар 100 мыңнан астам қол жинады. Аймаққа енгізілген басқа да түрлерге бұғы, шошқа, ешкі, мысық, форель және ит жатады. Альпілік флораның өсу маусымының қысқа болуы малдың қоршаған ортаға тигізетін әсерін күшейтеді, сондықтан олардың әсерінен кейін қалпына келтіру үшін көп уақыт қажет. Бірақ Кобунгра станциясы альпілік мал жаю дәстүрін сақтап, Хотам тауының етегіндегі 1500 м және 1000 м аралығында орналасқандықтан, ағаш шебінен жоғарыдағы флораға зиян келтірмейді. Кобунгра станциясы Виктория альпі аймағының маңызды бөлігі болып табылады, өйткені ол штаттағы ең ірі вагю шаруашылығымен мақтанады.

Геология

Виктория Альптерінде тау жыныстары бүкіл жота бойында ашыққа шығып жатыр. Ашық тас негізінің болуы геологтарға қазіргі тау жотасының бетіндегі тау жыныстары 530-400 миллион жыл бұрын ежелгі мұхитта қалыптасқанын анықтауға мүмкіндік берді. Бұл бұрынғы теорияларға қайшы келеді, онда таулардың мөлшері жылдар бойындағы эрозияға байланысты деп есептелген. Шындығында, қазір Австралия Альптері салыстырмалы түрде жас таулар екеніне сенімді, олардың қазіргі шыңдары соңғы 10 миллион жылда қалыптасқан. Аймаққа түсетін судың көп көлемі Ярра өзені және Гиппсленд көлдері сияқты су арналарын толықтырады.

Қысқы демалыс

Қыста Виктория Альптерінің басты тартымдылығы – шаңғы трассалары, лифтілер саны бойынша ең ірісі – Булер тауы, ал шаңғы тебуге арналған ауданы бойынша ең ірісі – Хотем тауы. Барлығы алғанда, қар спорты индустриясы 2016/2017 қаржы жылында Виктория экономикасына 911 миллион доллардан астам жалпы мемлекеттік кіріс әкелді. Осы кезеңде аймаққа 762 981 келуші келді, олар шаңғы маусымында шамамен 1,4 миллион түнге тоқтады.

Жазғы демалыс

Жазғы демалыс кезеңінде жылдық келушілер саны төмендейді, мысалы, 2016/2017 жылдары жаз айларында аймаққа 348 366 турист келді, жалпы келуші күндерінің саны 485 722 болды. "Динер-Плэйн-поло" да жыл сайын өткізілетін шара, ол аймаққа келетін туристердің санын арттырады. Виктория Альпісіне келушілерді тартатын басқа жазғы іс-шаралар: тау велосипедімен жүру (Лейк-Маунтин, Бау-Бау тауы, Маунт-Бьюти, Маунт-Буллер, Брайт, Фоллс-Крик, Диннер-Плэйн және тағы да басқалар), тауға шығу (әсіресе Баффало тауында), форель балық аулау және атпен саяхаттау.