Кіріспе
1940–2010 жылдары өмір сүрген американдық футболшы, комментатор және актер.
Мерлин Джей Олсен (Merlin Jay Olsen; 15 қыркүйек 1940 – 11 наурыз 2010) – американдық футболшы, комментатор және актер. Ол 15 жылдық кәсіби футбол карьерасының бойында Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Лос-Анджелес Рамс» командасында қорғаныс шебушісі болып ойнады. Ол 14 рет Pro Bowl-ға қатысты – соңғы жылын қоспағанда әр жыл сайын. Осы көрсеткішті теңеген немесе одан асып түскен тағы бірнеше футболшы бар: бұрынғы шабуылдаушы Брюс Мэтьюс, бұрынғы тығыз ұшталған Тони Гонсалес, бұрынғы квотербек Пейтон Мэннинг және бұрынғы квотербек Том Брейди. Том Брейди 15 рет қатысып, Pro Bowl-да ең көп ойын өткізген НФЛ ойыншысы атанды. 1961 жылы Олсен колледж футболындағы жылдың үздік желігеріне берілетін Outland Trophy сыйлығын жеңіп алды. Ол Профутбол Даңқы залының және Колледж футболы Даңқы залының мүшесі. Актер ретінде ол «Даланың кішкентай үйінде» Джонатан Гарви фермерінің рөлін сомдады. Ол осы сериалдан кеткеннен кейін NBC телеарнасындағы «Әке Мерфи» атты жеке драмалық сериалда бас рөлде ойнады.
Ерте өмір
Мерлин Олсен Юта штатының Логан қаласында дүниеге келді, онда оның ата-анасы Мерл Баррус пен Линн Джей Олсен Юта мемлекеттік университетін (USU) бітіріп, мансаптарын бастады. Оның әкесі университетте профессор болса, анасы бастауыш білім беру мамандығын бітірген. Мерлин тоғыз бауырластың екіншісі және тұңғыш ұлы еді. Отбасы үйлерін көршілерге есік ашып, оларды қонаққа шақырып, тамақтандырып, ұйықтатып, сабақ беріп көмектесетін. Қыс айларында Мерл жергілікті парктен конькимен келгендерге үйге кіруге ыңғайлы болу үшін үйдің кіреберісіне ағаш тіреп қоятын. Мерлин орта мектепте спортпен айналысты, бірақ 9-сыныпта баскетбол командасынан алынып тасталды, жаттықтырушы оған спорттың қолайлы еместігін және өнермен айналысу керектігін айтты. Кейін Олсен Стэнфорд университетінен футболға берілген стипендиядан бас тартып, USU үшін ойнауды жөн көрді. Оның сыныптасы Росс Петерсон оны "табиғи, алып, күшті лидер ретінде сипаттады, ол кез келген саланың қандай болса да табысқа жете алатын еді". Оның інілері Фил мен Оррин де футбол ойнаған.
Білім
Олсен Юта штатының мемлекеттік университетінде оқыды, онда ол Сигма Чи студенттік бауырластығының мүшесі болды және қорғаныс шебуші ретінде футболдан үш жыл бойы үздік оқушы атанды. Ол 1962 жылы USU Бизнес және әлеуметтік ғылымдар колледжін қаржы мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен, ал 1971 жылы экономика мамандығы бойынша магистр дәрежесімен бітірді. Кейін ол Хантсман мектебінен бизнес саласының құрметті докторлық дәрежесін алды. Олсеннің аға курсындағы қорғанысы орта есеппен 50,8 ярд жүгіруге (бұл көрсеткіш бойынша елде бірінші орынды иеленді), 88,6 ярд допты пас беруге және 139,4 ярд жалпы есепке жол берді. Бұл көрсеткіштер әлі күнге дейін университеттегі қорғаныс бойынша рекордтық көрсеткіштер болып саналады. 1961 жылғы «Агги» қорғанысы ойын барысында орташа есеппен 7,8 ұпай жіберді, бұл Олсеннің 1960 жылғы командасынан кейін команда тарихында екінші орынды иеленді, ол ойынға 6,5 ұпай ғана жіберген. Сонымен қатар, «Агги» қорғанысы төрт қарсыласын 100 ярдтан кем ұстады. Олардың бірі – Айдахо университеті, оларға қарсы өткен ойында жалпы есеп бойынша мектеп рекордтық 23 ярд көрсетілді, ал «Аггистер» 69:0 есебімен жеңіске жетті. Ұлттық деңгейде күшті команда ретінде танылмаған «Аггистер» командасы AP және UPI маусым соңындағы рейтингтерде 10-шы орынды иеленді, бұл университет тарихындағы бірінші және жалғыз оқиға. Олсеннің жаттықтырушысы Джон Ралстон басшылығымен өткен жас және аға курстарында «Аггистер» командасының жалпы көрсеткіші 18-3-1 болды, сондай-ақ ол екі маусымда да конференция чемпионы атанды. Ол Юта штаты университетінің Сигма Чи студенттік бауырластығының мүшесі болды, және оның құрметіне жыл сайын Мерлин Олсеннің қызмет күні өткізіледі, онда бауырластар өздерінің қоғамдарына көмектесуге шақырылады.
Марапаттар
Ол 1982 жылы Уолтер Кэмптің "Жыл адамы" және Юта штатының ғасыр спортшысы атанды. 2009 жылдың 5 желтоқсанында Юта штаты университетінің, Олсеннің бітірген орны, және Сент-Мэри арасындағы баскетбол ойынының бірінші кезеңі барысында, Юта штаты университеті университеттің футбол командасының үй стадионы – Ромни стадионындағы ойын алаңының Олсеннің құрметіне Мерлин Олсен алаңы деп аталатынын жариялады. Олсеннің денсаулығының нашарлауына байланысты, Юта штаты 2010 жылғы футбол маусымына дейін салтанатты шараны өткізбеуге шешім қабылдады; ол ойынға қатыса алды, бірақ сөз сөйлемеді. 1979 жылы Олсен Юта спорттық даңқ залының мүшесі болды. 1980 жылы Олсен Ұлттық колледж футболының даңқ залына енгізілді. 1998 жылы Олсен Юта туризмінің даңқ залына енгізілді. Олсен 2010 жылы Билл Уолтон, Дуайт Стоунс және Джим Отто сияқтылармен бірге Калифорния спорттық даңқ залының құрамына сайланды. 1983 жылы Олсен Роза парадының бас жүргіншісі болды.
Жеке өмір
1962 жылы 30 наурызда Олсен USU студенті Сьюзан Уаклиге үйленді. Олардың үш баласы болды: Келли, Джилл және Нейтан. Олсен Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің мүшесі және Калифорния штатының Сан-Марино қаласының тұрғыны болды. Олсенге 2009 жылы перитонеалдық мезотелиома диагнозы қойылды және ол үш рет химиотерапиядан өтті. 2009 жылдың желтоқсанында ол NBC Studios, NBC Universal, 20th Century Fox, Georgia Pacific, Sherwin Williams және Lennox Corp. сияқты 25 компанияға қарсы сотқа шағым түсірді, олардың оны асбестқа ұшыратқанын және бұл асбест оның қатерін тудырғанын айтты. Олсен 2010 жылы 11 наурызда 69 жасында Калифорния штатының Дуарте қаласындағы City of Hope Ұлттық медициналық орталығында қайтыс болды. Олсен Калифорния штатының Сан-Габриэль қаласындағы Сан-Габриэль зиратында жерленген.
Фильм
Жыл Атауы Рөл Ескермелер1969 Жеңілмеген Кішкентай Джордж 1971 Тағы бір пойызды тонауға Эли Джонс Үлкен нәрсе сержант Фитцсимонс 1975 Митчелл Бентон
Теледидар
Жыл Атауы Рөл Ескермелер1970 Petticoat Junction Мерлин Фергус Эпизод: "Осы сақинамен"1973 Kung Fu Перли Скоурин Эпизод: "Тоғыз өмір"1974 Доктор Саймон Локк Мысық Эпизод: "Қатқара"1977–1981 Прейриядағы кішкентай үй Джонатан Гарви 51 эпизод1978 Аспандағы өрт Стен Вебстер Телевизиялық фильм1980 Алтын сәт: Олимпиадалық махаббат очеркі Тодд Симмс Телевизиялық фильм1981 Walking Tall Уэбб Маклейн Эпизод: "Жаңарушы"1981–1983 Әке Мерфи Джон Майкл Мерфи 34 эпизод1982 Нотр-Дамның жонглері Джонас Телевизиялық фильм1984 Уақыт бомбасы Джейк Калахан Телевизиялық фильм1986 Әкелер мен ұлдары Бадди Ландау 4 эпизод1988 Ааронның жолы Аарон Миллер 14 эпизод (соңғы пайда болу)