Кіріспе

Голландиялық футболшы (1976 жылы туған)

Будевийн Зенден (; 15 тамыз 1976 жылы туған), сонымен қатар "Боло" лақап атымен танымал, сол қанатта немесе шабуылдаушы жартылай қорғаушы ретінде ойнаған голландиялық бұрынғы футболшы. 1997 жылы "Голландияның жыл үздік жас футболшысы" атанған Зенден Англия Премьер-лигасында төрт командада 180 ойын өткізіп, 19 гол соқты. Ол сондай-ақ Нидерланды, Испания және Францияның жоғары лигаларында PSV, "Барселона" және "Марсель" клубтарында ойнады. Халықаралық аренада Зенден Нидерланды құрамасы сапында 54 матч өткізіп, 7 гол соқты, екі Еуропа чемпионатына және 1998 жылғы ФИФА Әлем чемпионатына қатысты.

Ерте өмір

Зенден Маастрихт қаласында, Лимбург провинциясында дүниеге келген. Зенден футбол ойнаған, сонымен қатар бала кезінде дзюдомен де айналысқан. 1985 жылы голландтық "MVV Maastricht" клубы Зенденді "Леонидас" әуесқой клубында ойнағанын көргеннен кейін шарт жасасты. Екі жыл өткен соң ол "PSV" жастар академиясына қабылданды. Зенден 14 жасында дзюдодан қара белбеу алды және туған Лимбург провинциясының үш дүркін дзюдо чемпионы атанды. Зенден 19 жасынан бері қатаң вегетариандық диета ұстанады.

PSV

Карьерасы PSV-де дамыған сайын Зенден сол қанатты өзіне бекітіп, Питер Хоекстраны ығыстырып шығарды және голландиялық құрама ойыншысы Ян Вутерс кеткеннен кейін негізгі құрамның тұрақты мүшесіне айналды. Зенден 1996–97 жылдары Эредивизи чемпионатын жеңген PSV командасының маңызды бөлігі болды, сондай-ақ ол 1997 жылы «Голландияның жыл жас ойыншысы» сыйлығын алды. Зенден «Барселонаның» 1998–99 жылғы Ла Лига чемпионатын жеңіп алуына көмектесті, ал 1999–2000 маусымында клуб сапындағы үш голын соқты. Алайда, 2000 жылы Ван Гаал баптық қызметтен кеткеннен кейін Зенденнің негізгі құрамға шығуы сиреп кетті. 2000–01 маусымының соңында ағылшын клубы «Челси» оны 7,5 миллион фунт стерлингке сатып алды.

Мидлзборо

Зенден 2003-04 маусымда Миддлсброға жалға берілді. Ол мұнда ойындық табысқа қол жеткізді, өйткені 2004 жылғы Лига кубогының финалында Болтон Уондерерс клубына қарсы соққан голы Миддлсброға клуб тарихындағы тұңғыш маңызды трофейді жеңіп әкелді. 2004 жылдың жазында «Челси» клубымен келісімшарты аяқталғаннан кейін ол тегін трансфермен Миддлсброға көшті және 2004-2005 маусымға бір жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол орталық жартылай қорғаушы позициясында ойнады, лигадағы 38 ойынның 36-сында алаңға шығып, 5 гол соқты және Миддлсброу жанкүйерлерінің 2005 жылғы үздік ойыншысы деп танылды. Дегенмен, ол үшін Миддлсбродағы соңғы маусым болды, себебі 2005 жылдың жазында келісімшарты бітіп, клубтан кетіп қалды.

Ливерпуль

Зенден 2005 жылдың 4 шілдесінде жаңадан УЕФА Чемпиондар лигасының жеңімпазы атанған «Ливерпуль» клубына қосылды. «Ливерпульдегі» карьерасын ол сол жақтан шабуылдаушы жартылай қорғаушы ретінде тұрақты түрде пайдалана бастады және 2005 жылы «Ливерпуль» УЕФА Суперкубогын жеңген кезде негізгі құрамда ойнады. Алайда, 2005 жылдың желтоқсан айында оң тізесінде ауыр круциалдық байланыс жарақаты алды, бұл оны маусымның қалған бөлігінде алаңнан шығарды. Зенден 2006 жылдың 25 қарашасында «Манчестер Ситиге» қарсы өткен ойында тағы да тізе жарақатына ұшырады, оған түзету операциясы жасалды. Зенден «Ливерпульдің» Чемпиондар лигасының жартылай финалының екі ойынында бұрынғы клубы «Челсиге» қарсы ойнады, екінші ойынның соңында пенальти сериясында «Ливерпульдің» алғашқы голын соқты, нәтижесінде «Ливерпуль» 4:1 есебімен жеңіске жетті. Ол финалда да ойнады, бірақ «Ливерпуль» «Миланнан» жеңілді. Зенден «Ливерпуль» сапында Премьер-лигада «Вест Хэм Юнайтед» және «Портсмут» клубтарына қарсы екі гол соқты.

Марсель қаласы

2007 жылдың 24 мамырында «Ливерпульдің» бас жаттықтырушысы Рафаэль Бенитес Зенденнің шарты жаңартылмағанын және оған басқа клубтармен келісімдерге отыруға рұқсат берілгенін хабарлады. 2007 жылдың 6 шілдесінде Зенден «Марсель» клубымен екі жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол «Марсель» сапындағы тұңғыш ресми ойынын 2007 жылдың 11 тамызында «Реннмен» 0:0 есебімен тең түскен матчта бастады, кейін алаңнан шығарылды. «Марсельде» Зенден тұрақты ойындық уақытқа қол жеткізе алмады. 2008–09 жылғы Лига 1 маусымында ол 13 рет алаңға шықты (көбінесе қосалқы құрамда) және үш гол соқты. Босатылғаннан кейін Зенден мансабын Англияда аяқтағысы келетінін, «Блэкберн Роверс» және «Портсмут» клубтарының оған қызығушылық танытқанын мәлімдеді. 2009 жылдың қазан айында ол «Сандерлендке» тағылымдамаға барды. «Сандерлендтің» бас жаттықтырушысы Стив Брюстің назарына ілігіп, клубпен келісімге келді.

Сандерленд

2009 жылдың қазан айында Зенден Сандерленд клубымен 2009–2010 маусымының соңына дейін келісімшартқа қол қойды. Зенден бұрынғы клубы «Ливерпульге» қарсы дебюттік ойын өткізуге үлкерді және жарақат алған Ли Кэттермолдың орнына алаңға шығып, «Сандерлендтің» бір голдық есебін сақтап қалуға көмектесті. «Сандерлендтегі» карьерасында ол көбінесе қосалқы құрамда ойнады, ешбір ойынды бастамады, сондай-ақ жарақат алды. Бірақ жазылғаннан кейін 2010 жылдың 16 қаңтарында «Стэмфорд Бриджде» өзінің бұрынғы клубы «Челсиге» қарсы матчқа шақырылды. Екінші таймда қосалқы құрамға шыққаннан кейін он минуттан аз уақыт өткен соң, клуб үшін алғашқы голын соқты – әдемі сергітумен есепті 5–1-ге дейін қысқартып, ал бірінші таймда есеп 4–0 болған еді. «Қара мысықтар» ақырында 7–2 есебімен жеңіліске ұшырады. 2010 жылдың 3 сәуірінде Зенден «Сандерленд» үшін екінші голын соқты, ол «Стадиум оф Лайтта» «Тоттенхэм Хотспурға» қарсы өткен матчта 3–1 есебімен жеңіске жеткен кезде сол аяқпен соққан доп болатын. 2010 жылдың 17 мамырында Зенден клубпен жаңа бір жылдық келісімшартқа қол қойды. Маусымның алғашқы ойыны «Манчестер Юнайтедпен» 0–0 есебімен тең аяқталды, онда Зенден қамытқа тиді. Зенден «Ютубта» Асамоа Гьянмен бірге «Челсиде» 3–0 есебімен жеңіске жеткен голды тойлағаннан кейін танымал болды. 7 мамырда Зенден «Болтонға» қарсы өткен сыртқы матчта 2–1 есебімен жеңіске жетіп, маусымның алғашқы голын соқты және оны ауырған әкесіне арнады. Матчтан кейін бас жаттықтырушы Стив Брюс Зенденге клубта жаңа келісімшарт ұсынылатынын растады. Алайда Зенден мансабын ұзарту үшін маусым соңында клубтан кететінін мәлімдеді. 2011 жылдың 22 мамырында, «Сандерленд» үшін өткізген соңғы матчында, ол 2010–11 жылғы Премьер-лиганың соңғы турында жауапкер «Вест Хэмге» қарсы өткен матчта 3–0 есебімен жеңіске жетіп, алғашқы голды соқты.

Халықаралық мансап

Зенден 1997 жылғы 30 сәуірде Сан-Мариноға қарсы 1998 жылғы Әлем чемпионатының іріктеу матчында Нидерланд құрамасы сапында дебют жасады. Ол негізгі құрамға қосылып, матчтың барлық уақытын ойнады, ал Нидерланд 6:0 есебімен жеңіске жетті. Зенден Францияда өткен 1998 жылғы Әлем чемпионатының финалына Нидерланд құрамасының құрамына шақырылды. Ол екі рет қосымша ойыншы ретінде алаңға шықты, ал жартылай финалда Бразилияға есе жіберген кезде негізгі құрамда ойнады. Ол үшінші орын үшін Хорватияға қарсы өткен матчқа да шақырылды, онда ол жеке шабуылдан кейін, алыс қашықтықтан берген күшті соққысынан соң гол соқты. Гол соққаннан кейін, ол акробатикалық элементпен қуанбақ болды, бірақ сәтті болмады, басымен жерге құлады.