Кіріспе

Американдық футболшы (1933 жылы туған)

Леонард Эдвард Мур (25 қараша 1933 жылы туған) – 1956 жылдан 1967 жылға дейін Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Балтимор Колтс» командасында ойнаған американдық футболшы, бұрынғы шабуылшы және қанат шегі. Ол университет футболында «Пенсильвания штатының Ниттани Лайнз» командасы үшін ойнады. 1956 жылы NFL-дің «Жыл жаңашылы» атанды және жеті рет Pro Bowl-ға шақырылды. Мур 1975 жылы Профутбол даңқы залына енгізілді.

Алғашқы жылдар

Мур Пенсильвания штатының Рединг қаласында дүниеге келді және ерекше спорттық қабілетке ие болды. Ол Рединг орта мектебінде оқыды, онда алаңдағы шапшаңдығы үшін оған "The Reading Rocket", "The Reading Rambler", "Lightning Lenny" (оның теңдесі жоқ жылдамдығы үшін) және "Spats" (оның биік кроссовкаларын таспамен байлап, оларды төменгі кроссовкалар сияқты көрсеткені үшін, сондай-ақ кроссовкалардың сыртындағы таспаларды бірінші болып көрсеткендердің бірі) деген лақап аттар берілді.

Колледж

Мурдың жылдамдығы мен атлетикалық қабілеті оған Пенсильвания штаты университетінен футболға оқуға стипендия алуға мүмкіндік берді; ол 1952 жылдың күзінде оқуға түскенде, отбасының алғашқы жоғары білім алған мүшесі болды. Жаңа түскен студенттерге ойындарда қатысуға рұқсат берілмеген және «қызыл жейде» статусы болмаған дәуірде, ол «Nittany Lions» командасының негізгі құрамында үш маусым бойы үлкен жетістіктерге жетіп, 27 ойында 24 тачдаун соқты. Мур Пенсильвания штаты тарихында 100 ярдтан астам жүгіріп өткен ойындар (12), жүгіріп өткен жалпы саны (2,380), барлық мақсаттағы ярдтар (3,543) және бір маусымдағы барлық мақсаттағы ярдтар (1954 жылы 1,486) бойынша рекордты бірінші орында сақтап тұрды.

NFL

Мурдың Пенсильвания штатындағы жетістіктері НФЛ скауттарының назарынан тыс қалмады, ол 1956 жылғы драфта «Колтс» командасымен тоғызыншы нөмірмен таңдалды. Мур – еңбекқор жүгіруші де, қабылдаушы да болды, жартылай қорғаушы ретінде шабуыл шебінде тұрып, ал фланкер ретінде кең жайылып, «Колтс» командасының квотербегі Джонни Юнитас басқарған шабуылда екі позицияда да бірдей қауіпті болды. Мур үш маусым бойы әрбір жүгіріске кемінде жеті ярд орташа көрсеткішпен жете алды, ал мансабындағы орташа көрсеткіші 4,8 ярдты құрады. 1957 жылы ол 687 ярдқа 40 қабылдау және жеті тачдаун жасады, бұл оның 40 немесе одан көп қабылдау жасаған бес жылдың біріншісі болды. Мур НФЛ-де болашақтың жарқын бейнесін көрсетті, шабуыл шебінен жылына 30 рет қабылдау жасады. 1956 жылы жаңадан келген маусымында Мур лигадағы ең жақсы жүгірушілер мен қабылдаушылардың бірі екенін дәлелдеді және «НФЛ жаңашыл ойыншысы» сыйлығын жеңіп алды. 1958 жылы ол мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 50 пасқа 938 ярд және жеті тачдаун жасады, бұл «Колтс» командасының НФЛ чемпионатында жеңіске жеткеніне көмектесті. 1959 жылы Мур 846 ярдқа 47 қабылдау және алты тачдаун жасады, ал «Колтс» командасы чемпиондығын сақтап қалды. 1962 жылы «Форбс Филд» стадионында «Питтсбург Стиллерс» командасына қарсы өткен ойында Мур жартылай қорғаушы ретінде допты жүгіріп бара жатқанда алаңнан шығып кеткен кезде ауыр жарақат алды. Ол 2005 жылы жазған естеліктерінде осы оқиғаны былай деп еске алады: «Мен қатты жерге түстім, ал тізегім Питтсбургте бейсбол маусымында бірінші базаны бекіту үшін қолданылатын ашық тіккенге тиді. Тіккен тізекапты екіге бөліп жіберді. Бастапқыда жарақаттың қаншалықты ауыр екенін түсінбедім. Бірақ мен алаңға қайта жүгіріп, топқа қосылуға тырысқанда, тізегімді бүгуге келмейтініне таң қалдым. Ол тек белгілі бір деңгейге дейін иіліп, содан кейін қатты қатып қалды». 1963 жылы жарақат салдарынан бес ойынға қатыса алмағандықтан, ол команданың қатарынан өткен ойындарда тачдаун соққан рекордты ұстамайды, тек ол қатысқан ойындар бойынша рекордты иеленеді.

Жарыс және футбол

Мур 1950 және 1960 жылдары НФЛ-де афроамерикалық болып өтудің қиын міндетімен бетпе-бет келді. Оның лигада ойнаған кезінде көптеген командалар тізімінде орташа есеппен алты афроамерикалық ойыншыны ұстады. 1968 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін CBS теледидарымен ұзақ мерзімді келісімшарт жасалмағандықтан, оның расы да сұрақ тудырды, бұл CBS телеарнасының алғашқы қара терілі спорт комментаторы болуға жасаған тырысының мәресіне жетпеуіне әкелді. Мур кейде студенттер тобына қара футболшы ретінде өзінің тәжірибесі туралы айтады. Балтимор Сан газетінің спорт жазушысы Рик Мейстің сөздерімен айтқанда, "Мур өз командаластарымен бірге саяхаттауға болатын, бірақ әрқашан бірдей мейрамханада тамақтана алмайтын, әрқашан бірдей қонақүйге орналаса алмайтын, жаттығудан кейін де олармен әрқашан бірдей қарым-қатынаста бола алмайтын." "Балтимор командасындағы футболдан ойнаған жігіттерден маған жақын ешкім болған емес", - деді Мур Sun газетіне. "Біз бір-бірімізге тым жақын болдық. Бірі үшін бәрі, бәрі үшін бірі." Бірақ "олар төрешінің сыбызғысын соққаннан кейін және ойын аяқталғаннан кейін, олар (ақ терілі ойыншылар) өздерінің жолымен кетіп, біз (қара терілі ойыншылар) өз жолымызға кеттік. Біз бөлініп кеттік. Бұл нәсілдік мәселе еді." NFL-дің тағы бір ойыншысы Олли Матсон Мурға кеңес беріп, оған "Сені үлкен 'Н' деп атайды. Оны естімейтін күнің болмайды. Сондықтан ашуланба, себебі бұл осылай болады" деді.