Кіріспе

Кейбір христиан дінтеріндегі рухани лауазым

LDS шіркеуіндегі лауазым. Төраға епископ – кейбір христиан дінтеріндегі рухани лауазым.

Америкадағы евангелистік лютеран шіркеуі

Америка Евангелистік лютеран шіркеуінің (ЕЛҚА) бас епископы – шіркеудің бас экуменикалық лауазым иесі, сондай-ақ синодтар епископтарының жетекшісі және олардың қамқоршысы. Бас епископ екі жылда бір рет өткізілетін бүкіл шіркеу жиынына төрағалық етеді және жиынның, шіркеу кеңесі мен оның атқару комитетінің, епископтар конференциясының және басшылар кабинетінің күн тәртібін дайындауды қамтамасыз етеді. ЕЛҚА-ның бас епископы алты жылдық мерзімге сайланады, қайта сайлануға құқығы бар және оған саясатты қадағалау, стратегияны әзірлеу және бүкіл шіркеудің басқаруын ұйымдастыру міндеті жүктеледі. Бас епископ сонымен қатар шіркеудің беделін көрсетеді және бүкіл шіркеу атынан сөйлейді. ЕЛҚА-ның үшінші бас епископы Марк Хансон 2001 жылдан 2013 жылға дейін екі алты жылдық мерзімге қызмет етті. 2013 жылдың тамызында Элизабет Итон төртінші (және бірінші әйел) бас епископ болып сайланды.

Солтүстік Германиядағы евангелистік лютеран шіркеуі

Солтүстік Германиядағы Евангелиялық-лютеран шіркеуінің (Nordkirche) бас епископы – Германиядағы Евангелиялық шіркеудің (Evangelische Kirche in Deutschland) құрамындағы Landeskirche (жергілікті шіркеу) – Nordkirche-нің аға (метрополиттік) епископы және басшысы. Неміс тілінде Nordkirche Landesbischof (сөзбе-сөз: штат епископы) аталымын қолданады. Оның тағайындалу орны Шверин қаласы. Ол үш епископтың (Sprengel) арасындағы біріншісі (primus inter pares) болып табылады. Ол Епископтар кеңесінің (Bischofsrat) және Шіркеу атқарушы кеңесінің (Kirchenleitung) төрағасы. Алғашқы бас епископ Герхард Ульрих болды. Ол 2019 жылдың көктемінде зейнетке шықты. Оның орнын Кристина Кюнбаум-Шмидт иеленді.

Басқа лютеран шіркеулері

Канададағы Евангелистік лютеран шіркеуі (ЕЛКИ), АҚШ-тың ЕЛКА-ға ұқсас негізгі лютерандық ұйым, осыған ұқсас лауазымға "ұлттық епископ" терминін қолданады. Солтүстік Америкадағы көптеген басқа лютеран шіркеулері, әсіресе конфессионалды лютерандық ұйымдар, қауымдық құрылымды қолданады және өздерінің ұлттық басшыларын "президент" деп атайды. Швеция, Финляндия, Эстония, Латвия және Нигерияның лютеран шіркеулерінің барлығы "архиепископ" терминін қолданады.

Англикандық

Англикан қауымында (Англия шіркеуі дәстүрін ұстанатын тәуелсіз шіркеулердің бүкіләлемдік отбасы) бірнеше шіркеулердің басшылары Президент-епископ деп аталады. Олардың қатарында Бразилияның Англикан епископтық шіркеуі, Оңтүстік Американың Англикан шіркеуі және АҚШ-тың Епископтық шіркеуі бар; Иерусалим және Таяу Шығыс Епископтық шіркеуінің басшысы "президент-епископ" деп аталады.

АҚШ-тағы епископтық шіркеу

Америка Құрама Штаттарының Епископтық шіркеуінде Президенттік епископ – ұлттық шіркеудің және оның тоғыз шіркеулік провинциясының бас пасторы және приматы. Президенттік епископқа саясатты және стратегияны бастау, дамыту және айқындау, ұлттық шіркеу қызметкерлерінің басқаруын қадағалау және шіркеуді мазалаған және қызығушылық тудырған мәселелер бойынша сөйлеу жауапкершілігі жүктеледі. Президенттік епископтың дұрыс діни атауы – «Ең Құрметті». Осы лауазымның рөлі мен маңызы уақыт өте келе артты. Бастапқыда Президенттік епископ – Епископтар палатасына төрағалық ететін ең тәжірибелі епархиялық епископ болған. 1919 жылы бұл лауазым сайлау арқылы іске асырылатын болды, ал 1940 жылдары Президенттік епископтың өзінің пасторалдық жауапкершілігі бар басқа да юрисдикциялардан бас тартуы керек деген шешім қабылданды. Осы тұрғыдан алғанда, бұл лауазым Англикан қауымының басқа шіркеулеріндегі көптеген архиепископтардан ерекшеленеді, олар ұлттық шіркеутің басқаруымен қатар епархиялық жауапкершілікке де ие. 1970 жылдары Президенттік епископқа діни-аспандық және уағыз айту қызметі үшін, епископтармен кеңесу және осыған байланысты мақсаттармен епархияларға кіруге құқық берілді. 1982 жылы Президенттік епископқа примат атағы берілді. Қазіргі таңда бұл лауазымды Майкл Брюс Карри атқарып тұр. 2015 жылы сайланған ол бұл лауазымға тағайындалған алғашқы афроамерикандық.

Америка Конфедеративтік Штаттарының протестанттық епископальдық шіркеуі

Стивен Эллиотт, Грузияның алғашқы епископы, Америка Конфедерациясы штаттарындағы Протестанттық епископтық шіркеудің жалғыз төраға епискобы болды.

Реформацияланған епископтық шіркеу

Қазіргі уақытта Рэй Р. Саттон - бас епископ. Бұл шіркеу 19 ғасырда АҚШ Епископальдық шіркеуінен шығып кеткен Джордж Д. Камминс арқылы апостольдық тізбектілікті сақтайтынын мәлімдейді. Ескерту: Реформаланған епископальдық шіркеу Англикан қауымдастығымен толық бірлікте емес.

Солтүстік Америка Біріккен Епископтық шіркеуі

Солтүстік Американың Біріккен Епископтық шіркеуінің Конституциясында аға епископқа Президенттік епископ деп аталады, бірақ шіркеу ішінде ол бейресми түрде Архиепископ деп аталады – бұл UECNA Конституциясы мен Канондарының 1981/4 жылғы нұсқасынан қалған әдет. Президенттік епископ Епископтар үйінің төрағасы және Ұлттық Кеңестің төрағасы ретінде, сондай-ақ primus inter pares, яғни «теңдердің арасында бірінші» болып табылады. 1992 жылы Конституция мен Канондарға өзгеріс енгізілді (1996 жылы бекітілді), аға епископтың атағы «Президенттік епископ» деп қайта жаңартылды. Дегенмен, атаудың өзгеруі толыққанды қабылданып, орнықпады. 2011 жылғы UECNA Бас жиналысы аға епископты «Архиепископ» деп атаудың кең таралған әдетін заңдастырды, осы мақсатта Президенттік епископқа қатысты 3-канонды өзгертіп бекітті. Алайда, ресми атағы «Президенттік епископ» болып қалады және ресми құжаттарда қолданылады. UECNA өзінің тарихи епископатын Альберт А. Чемберс және Англикандық Католик шіркеуі арқылы Епископтық шіркеуден, сондай-ақ Филиппин Тәуелсіз Католик шіркеуінен, осы шіркеудің Америкадағы Англикандық рәсімдер бойынша бұрынғы юрисдикциясы арқылы алады. Епископтық шіркеуден өзгеше, Біріккен Епископтық шіркеуінің Президенттік епископы сайлаудан кейін өзінің епархиясын сақтап қалуға құқылы және белгілі бір мерзімге сайланбайды, бірақ Бас жиналыста оның орнын басатын адам сайланғаннан кейін, 72 жасқа толуына дейін отставкаға кетеді деп күтіледі. Егер күтпеген бос орын туындаса, құлшылық ету күніне қарай билік құзыретіндегі аға епископ сайлау өткізілгенге дейін Президенттік епископ міндетін атқарады. Қазіргі кезде бұл лауазымды Питер Д. Робинсон атқарып тұр.

Соңғы күндердің қасиеттілері

Бас епископ – соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының бірнеше тармағының шіркеу иерархиясындағы лауазым. Әр бас епископтың екі кеңесшісі болады; олар үш бірге бас епископтық құрайды. Бұл лауазымның бастауы епископ лауазымымен байланысты. Эдвард Партридж 1831 жылдың 4 ақпанында ерте Мәсіх шіркеуінде епископқа бекітілген алғашқы адам болды. Партридж Бірінші епископ ретінде танылды, ал кейіннен Науву кезеңінде (1839–1844) бағынышты епископтар шақырылғанда «Бас епископ» атанды. 1844 жылғы мұрагерлік дағдарысынан кейін, Бас епископтың рөлі қозғалыстың әртүрлі тармақтарында әр түрлі дамыды. Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілердің Қалдық шіркеуінде «Аронның тікелей ұрпағы» (немесе Коханим) деп танылған адам Бірінші Президенттіктің басшылығымен кеңесшілерсіз Бас епископ лауазымын жеке өзі атқара алады. Қазіргі таңда, осы шарттар бойынша Бас епископ атағын иеленген жалғыз адам – У. Кевин Ромер.

Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуі

Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінде, Соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының ең ірі деноминациясы ретінде, Президенттік Епископ шіркеудің Һарондық діни қызметкерлері арасындағы ең жоғары басшылық лауазым болып табылады. Президенттік Епископтықтың үш мүшесі шіркеудің жалпы басшылары ретінде қызмет етеді және дүниелік істерін (ғимараттар, мүлік, коммерциялық мекемелер және т.б.) бүкіл әлем бойынша басқарады. Бірінші Президенттік пен Он екі Апостолдың Кворумымен бірге Президенттік Епископтық ондықтан бөлінетін қаражатты басқару жөніндегі Кеңестің құрамына кіреді, ол барлық ондық қаражаттың жұмсалуын қадағалайды және бекітеді. Президенттік Епископтық сонымен қатар шіркеудің Һарондық діни қызметкерлерін бақылауға жауапты, бірақ осы саланың көп бөлігі Жас Ерлер Бас Төрағалығына жүктеледі. 2015 жылдың қазан айынан бері шіркеудің Президенттік Епископы – Жеральд Коусе.

Мәсіхтің қауымы

Мәсіх қауымының президенттік епископтық қауымы, екінші ірі конфессия, – шіркеудің басты қаржы қызметкерлері және мүлік сенімділері. Осы ретте, олар жергілікті қауымдардың ғимараттарын қоса алғанда, барлық шіркеу мүлігіне сенімділікпен қарайтын сенімгерлер болып табылады. Олар бүкіл шіркеутің материалдық істерін басқарады. Олар епископтар орденіне қауымдар мен миссиялық орталықтардың қаржы қызметкерлеріне қолдау көрсету және оларды баптау бойынша жетекшілік етеді. Президенттік епископтық сонымен қатар Аарондық діни қызметтің төрағасы болып табылады және Аарондық қызметкерлерді қолдау, оқыту және олардың мүмкіндіктерін арттыруда епископтар орденін басқарады. Олар шіркеутің мүлікті басқару білімін арттыру жұмыстарын жүргізеді және ірі демеушілермен қаржылық даму шараларын ұйымдастырады. Президенттік епископтық Бірінші Төрағалық және Он екі елшілер кеңесімен бірге Дүниежүзілік шіркеу басшылық кеңесінің құрамына кіреді. Олар сондай-ақ Дүниежүзілік конференцияға бекітуге бюджет ұсыныстарын дайындайтын Дүниежүзілік шіркеу қаржы кеңесінің мүшелері болып табылады. Қазіргі уақытта шіркеудің президенттік епископы – Рональд Д. Хармон-младший, ал оның кеңесшілері – Вим ван Клинкин және Карла К. Лонг.

Мәсіхтегі Құдайдың шіркеуі

Қазіргі уақытта Құдай Мәсіх шіркеуінің бас епископы – Мичиган штатының Детройт қаласында орналасқан "Үлкен Еммануил институционалды Құдай Мәсіх шіркеуінің" пасторы, епископ Дж. Дрю Ширд. Бас епископ COGIC Бас Ассамблеясы және Епископтар кеңесі тарапынан төрт жыл сайын, сондай-ақ діни, азаматтық және экономикалық ережелерді, сонымен қатар деноминацияның қызметтерін іске асыру және бақылауды жүзеге асыратын басқа он бір епископпен бірге сайланады. Олар Бас Ассамблея мен Епископтар кеңесінің делегаттарымен бірлесіп деноминацияның басқаруын қамтамасыз етеді. 2020 жылғы COVID-19 жаһандық пандемиясының салдарынан төртжылдық сайлау (әдетте шіркеудің қасиетті жиынынан бұрын өтетін) 2021 жылға дейін кейінге шегерілді, сол сайлауда Ширд сайланды.