Ганс Германн фон Катте: Фридрих II-нің серігі, тәрбиешісі және болу мүмкін болған жақыны. Қашқындық жоспарында айыпталып, Фридрих Вильгельм I-нің бұйрығымен өлім жазасына кесілді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фридрих Ұлының мүмкін болған жақыны (1704–1730)
Possible lover of Frederick the Great (1704–1730)
Ханс Герман фон Катте (28 ақпан 1704 – 6 қараша 1730) – Пруссия армиясының лейтенанты, болашақ Пруссия королі Фридрих II-нің досы, тәрбиешісі және мүмкін жақыны, ол сол кезде тәж мұрагері болған. Катте Фридрихтің әкесі, Пруссия королі Фридрих Вильгельм I, Фридрихтің Пруссиядан Ұлыбританияға қашуды жоспарлаған кезде өлім жазасына кесті. Фридрихтің Ұлыбритания королі Георг II-нің (анасының інісі) қызметіне өтуге және мүмкін, әкесін тақтан түсіру үшін Пруссияға қайта оралуға ниеттенгені мүмкін еді.
Hans Hermann von Katte (28 February 1704 – 6 November 1730) was a Lieutenant of the Prussian Army, and a friend, tutor and possible lover of the future King Frederick II of Prussia, who was at the time the Crown Prince. Katte was executed by Frederick's father, the Prussian King Frederick William I, when Frederick plotted to escape from Prussia to Britain. It was possible that Frederick intended to defect to the service of the British King George II (his maternal uncle) and possibly return to Prussia to depose his father.
Өмір
Пруссияның астанасы Берлинде туған Катте, әскери аристократтардың ұзын тізімінен шыққан асыл текті адам еді. Оның ата-бабалары Альтмарк аймағындағы Вюсттен иелері болған. Әкесі, Ханс Генрих Граф фон Катте, Фридрих Вильгельм I-нің ең беделді курасиерлерінің бірі болды. Каттенің анасы, Доротея София фон Вартенслебен, тәжірибелі және құрметке ие фельдмаршал граф Леопольд Александр фон Вартенслебеннің қызы еді. Ханс Герман Кенигсберг пен Утрехтте оқыды, француз тілі мен құқыққа баса назар аударды. Оқуын аяқтаған соң Пруссия армиясына қосылды. Фридрих II мен Катте алғаш рет қашан кездескені белгісіз. Алайда, 1729 жылы екеуі де жеке математика және механика сабақтарына қатысқанда бір-бірімен жақын танысты. Фридрих, Каттеден сегіз жас кіші болғандықтан, оның космополиттік көзқарасына қызықты. Екеуі де поэзиямен және флейта ойнаумен айналысты. Олардың қарым-қатынасы тығыз болды, және Фридрихтің өмір бойы гомосексуалды екендігі туралы кең таралған пікір кейбір тарихшыларды олардың қарым-қатынасы романтикалық және/немесе сексуалды болуы мүмкін деген болжамға әкелді. 1730 жылдың маусым айында бір күні король күткеннен бұрын үйге келді. Фон Катте мен келген композитор Иоганн Йоахим Кванц бір сағатқа шатырдың артындағы кішкентай бөлмеде жасырынды. Әкесі оның кітаптар мен киімдерден құралған жасырын жинағын тауып, отқа лақтырып жіберді. Оның кітаптары сатылып немесе аукционға қойылды. Біраз уақыттан кейін Фридрих Каттеге қатал және деспотты әкесінен қашу үшін Ұлыбританияға баруды жоспарлап отырғанын айтты. Бастапқыда Катте Фридрихті тоқтатуға тырысты, бірақ соңында оның қашу жоспарына қолдау көрсетті. 1730 жылдың 5 тамызында корольдік процессия Мангеймге жақын, Пфальц курфюрсттығында болғанда Фридрих өз бөлмесінен қашуға тырысты. Осы сәтте Катте Потсдамда қалды. Компроматтаушы хат Каттенің де қатысқандығын көрсетті; Фридрих пен Катте кейін тұтқындалып, Кустринде қамауға алынды. Олар Пруссиядан Англияға қашуға тырысқан әскер офицерлері болғандықтан, Фридрих Вильгельм I оларды мемлекетке опасыздық жасады деп айыптады. Әскери сот Каттенің дезертирлік жасағанын мойындап, патшаның өліміне дейін жалғасатын өмір бойына түрмеге жабуға үкім шығарды, бірақ Фридрих Вильгельм үкімді бас кесуге өзгертті, "Катте өлгені әділдіктің жоғалуынан жақсы" деп мәлімдеді. Катте патша гвардиясының офицері болғандықтан, Фридрих Вильгельм Катте жеңіл жазаланса, патша гвардиясына енді сенуге болмайды деп мәлімдеді. Каттеге мейірімділік көрсету туралы барлық өтініштер, Фридрихтен келгені де қарастырылмады. Катте Кустрин бекінісінде басы кесілді, онда король Фридрихті осы жазаны көруге мәжбүр етті. Оны өлімге алып келгенде Фридрих француз тілінде Каттеге: "Veuillez pardonner mon cher Katte, au nom de Dieu, pardonne moi!" ("Маған кешірім ет, жанымдағы Катте, Құдай атынан кешір мені!") деп айғайлады. Катте сол тілде: "Кешірудің қажеті жоқ, мен сен үшін жүрегімде қуанышпен өлемін!" деп жауап берді. Содан кейін Фридрих есінен танып жерге құлады. Бұл Каттенің соңғы сөзі болды, бірақ соңғы қоштасуы емес. Көп ұзамай Катте өлім алдында әкесіне қоштасу хаты жазғаны анықталды.
Born in the Prussian capital of Berlin, Katte was a nobleman by birth, coming from a long line of aristocratic military men. His ancestors were squires of Wust in the Altmark. His father, Hans Heinrich Graf von Katte, was one of Frederick William I's most regarded cuirassiers. Katte's mother, Dorothee Sophia von Wartensleben, was the daughter of a seasoned and revered field marshal, Graf Leopold Alexander von Wartensleben. Hans Hermann studied in Königsberg and Utrecht, focusing on French and law. After completing his studies he joined the Prussian Army. It is not known when Frederick II and Katte met for the first time. However, when they both attended private mathematics and mechanics lessons in 1729, they became acquainted rapidly. Frederick, eight years younger than Katte, admired Katte for his cosmopolitan attitude. Both were interested in poetry and playing the flute. The pair had an intimate relationship, and due to the long standing perception (even during his own lifetime) of Frederick as homosexual, has led some historians to speculate that their relationship may have been romantic and/or sexual. One day in June 1730, the King came home earlier than expected. For one hour Von Katte and visiting composer Johann Joachim Quantz hid in a small room behind the fireplace. His father discovered his secret collection of books and clothes, which he threw in the fire. His books had to be sold or auctioned. Not long after, Frederick revealed to Katte that he had a plan to flee to Great Britain as a way to leave his harsh and despotic father. At first Katte tried to hold Frederick back, but at the end supported Frederick's plan to escape. On 5 August 1730, while the royal retinue was near Mannheim in the Electorate of the Palatinate, Frederick tried to escape from his quarters. At that point Katte stayed in Potsdam. A compromising letter unmasked Katte as an accomplice; Frederick and Katte were subsequently arrested and imprisoned in Küstrin. Because they were army officers who had tried to flee Prussia for England, Frederick William I leveled an accusation of treason against the pair. A court martial found Katte guilty of desertion and sentenced him to life imprisonment, which would last until the King himself died, but Frederick Wilhelm ordered the sentence changed to beheading, declaring that "it would be better that Katte came to death than the justice out of the world." As Katte was an officer of the King's Guard, Frederick William argued that if Katte were let off lightly, the King's Guard could never be trusted again. All petitions of mercy for Katte, including one from Frederick, were ignored. Katte was beheaded at the fortress of Küstrin, where the king forced Frederick to watch the execution. However, when he was brought up to be executed, Frederick shouted in French to Katte, "Veuillez pardonner mon cher Katte, au nom de Dieu, pardonne moi!" ("Please forgive me dear Katte, in God's name, forgive me.") Katte called back in the same language, "There is nothing to forgive, I die for you with joy in my heart!" Frederick then fell to the floor in a dead faint. These were Katte's last words, yet not his last farewell. Soon it was discovered that Katte had written a farewell letter to his father before his execution which stated:
Оның өлімін көрген Фридрих үш күн бойы терең қайғыға батты. Содан кейін ол Катте туралы ешқашан сөз қозғаған жоқ және оның қабіріне де бармады. Каттенің денесі Вуст шіркеуінің жер астындағы қабіршілігінде жатыр.
Upon witnessing his death, Frederick was plunged into deep despair for three days. After that, he never spoke of Katte again nor ever visited his grave. Katte's remains rest in the crypt of the church in Wust.