Кіріспе

Шотланд актері (1916–1992)

Энтони Дуглас Джиллон Доусон (18 қазан 1916 – 8 қаңтар 1992) – шотланд актері, ең көп танымал Альфред Хичкоктың «Телефонмен қылмыс» (1954) және «Түн ортасындағы тігізгіш» (1960) фильмдеріндегі жаман рөлдермен, сондай-ақ «Др. Но» (1962) Джеймс Бонд фильміндегі профессор Дент рөлімен. Ол «Орыстан келген сүйіспеншілік» (1963) және «Көктемгі найзағай» (1965) фильмдерінде Эрнст Ставро Блофельд рөлін де ойнады.

Өмір

Доусон Эдинбург қаласында Ида Вайолет (Киттель) және Эрик Фрэнсис Доусонның ұлы ретінде дүниеге келді.

Мансап

Патшалық драмалық өнер академиясында оқығаннан және Екінші дүниежүзілік соғыста қызметтен кейін ол 1943 жылы «Қараңғыда кездескендер» фильмінде киноға дебют жасады. Одан кейін ол «Жұлдыздарға жол» (1945), «Пика королевасы» (1948) және «Ағаш жылқы» (1950) сияқты классикалық британ фильмдерінде ойнады, содан кейін 1950-ші жылдардың басында Америкаға көшті. Дәл сол кезде ол Бродвейдегі пьесада, содан кейін Альфред Хичкоктың «Қатқа қоңырау шалыңыз» (1954) фильмінде С. А. Суонн/Капитан Лесгейт рөлінде ойнады. Фильмде ол Тони Вендис (Рэй Милланд) тарапынан әйелі Маргоны (Грейс Келли) өлтіруге мәжбүр етіледі. Доусон өзінің жарияланбаған естеліктері «Еске түсетін ойлар» кітабында осы рөлді алу туралы естеліктермен бөлісті:

Ұлыбританияға оралғаннан кейін оның тағы екі есте қаларлық рөлі болды, оның ішінде Хаммердің «Құбыжыққа қарғыс» (1961) фильміндегі зұлым Маркиз Синиэстро және алғашқы Джеймс Бонд фильміндегі профессор Дент (1962). Ол өзінің мансабы бойы режиссер Теренс Янгтың фильмдерінде жиі кездеседі, оның ішінде жоғарыда аталған «Доктор Но», «Бөлінбегендер» (1950), «Бүркіттер алқабы» (1951), «Молл Фландрдың махаббат оқиғалары» (1965), «Үштік айқындық» (1966), «Қызыл күн» (1971), «Инчон» (1982) және «Жігітпелі адам» (1983). Янг оны «Ресейден сүйіспеншілікпен» (1963) және «Көктемгі дауыл» (1965) фильмдерінде Эрнст Ставро Блофельдтің физикалық бейнесі ретінде таңдады, ол әдеттегі ақ мысықты сипап отыратын. Алайда оның жүзі ешқашан көрсетілмеді, ал Блофельдтің дауысын Эрик Польман берді. Доусон бондтың басқа да ардагерлері Адольфо Сели, Лоис Максвелл және Бернард Лимен бірге итальяндық бонд пародисі «О. К. Коннери» фильмінде ойнады. 1960-шы жылдардың басынан бастап оның рөлдері бірте-бірте кішірейді, бірақ ол өмірінің соңына дейін актерлік қызметін жалғастырды.

Өлім

1992 жылғы қаңтарда 75 жасында Шығыс Сассексте рактан қайтыс болды.