Кіріспе
Салемдегі сиқыршылық сотының судьясы, Массачусетс колониялық лауазым иесі Уильям Стоутон (1631 – 7 шілде 1701) – Жаңа Англия пуританы, Массачусетс шығанағы провинциясының судьясы және әкімшісі. Ол Салемдегі сиқыршылық соттары деп белгілі болған істерге басшылық етті, 1692 жылы Ойер және Терминер арнайы сотының бас судьясы, ал 1693 жылы – Жоғары сот төрелігінің бас судьясы болып қызмет етті. Ол осы соттарда спектралдық дәлелдерді (демондық көріністерге негізделген) даулы түрде қабылдады. Басқа судьялардың айырмашылығы, ол мұндай дәлелдерді қабылдауының қате болу мүмкіндігін мойындаған жоқ. 1650 жылы Гарвард колледжін бітіргеннен кейін Англияда діни білімін жалғастырды, сонымен қатар уағыз айтты. 1662 жылы Массачусетске оралғаннан кейін, діни қызмет емес, саясатқа қатысуды жөн көрді. Шебер саясаткер болған ол Массачусетстегі 1684 жылы бірінші жарғының күшін жою және 1692 жылы екінші жарғының енгізілуі сияқты алабұрлы кезеңдегі барлық үкіметтерде қызмет етті, соның ішінде 1680-ші жылдардың соңында сэр Эдмунд Андростың танымал емес билігі де осы кезеңге жатты. 1692 жылдан 1701 жылы қайтыс болғанға дейін провинцияның вице-губернаторы болып қызмет етті, тағайындалған губернатор болмаған кезде шамамен алты жыл губернатор міндетін атқарды. Ол провинцияның ірі жер иелерінің бірі болды, Джозеф Дадли және басқа да ықпалды тұлғалармен бірлесіп жер сатып алды, және Массачусетс штатындағы Стоутон қаласы оның құрметіне аталды.
William Stoughton (1631 – July 7, 1701) was a New England Puritan magistrate and administrator in the Province of Massachusetts Bay. He was in charge of what have come to be known as the Salem Witch Trials, first as the Chief Justice of the Special Court of Oyer and Terminer in 1692, and then as the Chief Justice of the Superior Court of Judicature in 1693. In these trials he controversially accepted spectral evidence (based on supposed demonic visions). Unlike some of the other magistrates, he never admitted to the possibility that his acceptance of such evidence was in error. After graduating from Harvard College in 1650, he continued religious studies in England, where he also preached. Returning to Massachusetts in 1662, he chose to enter politics instead of the ministry. An adept politician, he served in virtually every government through the period of turmoil in Massachusetts that encompassed the revocation of its first charter in 1684 and the introduction of its second charter in 1692, including the unpopular rule of Sir Edmund Andros in the late 1680s. He served as lieutenant governor of the province from 1692 until his death in 1701, acting as governor (in the absence of an appointed governor) for about six years. He was one of the province's major landowners, partnering with Joseph Dudley and other powerful figures in land purchases, and it was for him that the town of Stoughton, Massachusetts was named.
Ерте өмір
Уильям Стоутон 1631 жылы Израиль Стоутон мен Элизабет Найт Стоутонның ұлы ретінде дүниеге келді. Оның туған жері нақты белгісіз, себебі оның тууы немесе крещение алуы туралы ешқандай жазба жоқ, сондай-ақ оның ата-анасы Англиядан Массачусетс шығанағына қандай уақытта көшіп келгені де дәл белгісіз. Бір белгілі нәрсе – 1632 жылға қарай Стоутон отбасы колонияда болған, және олар Массачусетс штатының Дорчестер қаласын алғашқы қоныстандырушылардың бірі болған. Стоутон 1650 жылы Гарвард колледжін теология мамандығы бойынша бітірген. Ол пуритан дінінің пасторы болуды ниеттеніп, Англияға сапар шегіп, Оксфордтағы Нью-колледжде оқуын жалғастырды. 1653 жылы ол теология магистрі дәрежесін алды. Сол кезде Англия пуритандық басқаруда болды, бірақ 1653 жылы Оливер Кромвель Парламентті таратып, Протекторатты бастады. Стоутон Сассексте уағыз айтқан, ал 1660 жылы II Карл таққа отырғаннан кейін, діни қарсыластарға қарсы күрес барысында ол лауазымынан айырылды. Ол Дорчестер мен Кембриджде бірнеше рет уағыз айтты, бірақ тұрақты пасторлық қызметтерден бас тартты. Оның орнына ол саясатқа және жерді дамытуға қатысты. 1671 жылдан 1686 жылға дейін ол колонияның кеңесшілер кеңесінде (губернатор кеңесінің алғашқы үлгісі) жыл сайын қызмет етті, ал 1673 жылдан 1677 жылға дейін және 1680 жылдан 1686 жылға дейін Жаңа Англия конфедерациясында колонияны өкілдік етті. 1676 жылы ол Питер Булкелимен бірге Англиядағы колониялық мүдделерді өкілдік ету үшін агент болып тағайындалды. Оларға берілген нұсқаулар өте шектеулі болды. Олар Сер Фердинандо Горджес пен Джон Мейсонның мұрагерлерінен қазіргі Мэн штатындағы Массачусетс жеріне қатысты таластарды шешу үшін жерді сатып алуға уәкілдік алды. Олар бұл жерді 1200 фунт стерлингке сатып алды. Бірақ Стоутон мен Булкелидің миссиясы Лондондағы колониялық шенеуніктерді олардың қатал ұстанымынан кейін наразылыққа ұшыратты. Көп жылдар бойы Стоутон мен Джозеф Дадли достық қарым-қатынаста болды, сонымен қатар саяси және іскерлік серіктестер де болды. Екеуі де саяси жағынан тығыз байланыста жұмыс істеді және бірлесіп жерді дамытумен айналысты. 1680-ші жылдары Стоутон Дадлимен серіктестік құрып, қазіргі Вустер округіндегі Нипмук тайпасынан көп жер сатып алды. Бұл серіктестікке Оксфордты босқындар гугеноттарды қоныстандыру үшін құру да кірді. Дадли мен Стоутон өздерінің саяси лауазымдарын пайдаланып, оларға қызығушылық танытқан жерлерге қатысты құқықтар сот арқылы тексеріліп, бекітілгенін қамтамасыз етті, бұл практика олардың достарына, туыстарына және басқа да іскерлік серіктестеріне де пайдалы болды. Осы практикаға қатысты патшалық агент Эдвард Рэндольф былай деп жазды: «Егер мәселе оның Мажестісінің құқықтарына қатысты болса, сотқа беру мүмкін емес, өйткені судьялардың өзі де тараптар болып табылады». Бұл әсіресе Стоутон мен Дадли Мерримак өзенінің аңғарында 1 миллион акр (404,686 км²) жерді сатып алуға қатысқан кезде айқын болды. 1686 жылдың мамыр айында Дадли кеңесі, онда Стоутон және басқа да инвесторлар отырған, бұл жердің құқығын ресми түрде бекітті. 1686 жылы Дадли Жаңа Англия доминионын уақытша басқаруға тағайындалғанда, Стоутон оның кеңесіне тағайындалды, содан кейін ол кеңес мүшелерімен президенттің орынбасары болып сайланды. Сэр Эдмунд Андростың басқаруы кезінде ол судья және кеңесте қызмет етті. Судья ретінде ол доминион үкіметіне қарсы салық наразылықтарын ұйымдастырған Ипсвич қаласының басшыларына ерекше қатал болды, себебі доминион басқаруы өкілдіксіз жүзеге асырылып, ағылшын халқының құқықтарын бұзады деп мәлімдеді. 1689 жылдың сәуір айында Англиядағы 1688 жылғы Даңқты революциядан шабыттанған қансыз көтерілісте Андрос тұтқындалғанда, Стоутон көтеріліс басшыларының декларациясына қол қойғандардың бірі болды. Халықтық іске қолдау білдіргеніне қарамастан, Андроспен байланысы болғандықтан ол сайлауға қатысудан шеттетілді. Ол саяси жағынан ықпалды Маттер отбасына жүгінді, олармен оның жақсы қарым-қатынасы сақталды. 1692 жылы Инкрийс Мэтэр мен сэр Уильям Фипс Англиядан жаңа Массачусетс шығанағының жарғысын және Фипсті губернатор ретінде тағайындау туралы патшалық жарлықты алып келгенде, олар Стоутонды вице-губернатор ретінде тағайындау туралы жарлықты да алып келді.
Сиқыршылар соттары
Фипс келген кезде, әсіресе Салемде сиқыршылық туралы қауесеттер кеңінен тарады. Фипс дереу Стоутонды сиқыршылыққа байланысты айыптауларды қарау үшін арнайы трибунал төрағасы етіп тағайындады, ал маусым айында оны отарлық соттардың бас судьясы етіп тағайындады, ол өмірінің соңына дейін осы лауазымды иеленді. Салемдегі жақсы белгілі сиқыршылық сот процесінде Стоутон бас судья және прокурор болып қызмет етті. Ол кейбір айыпталушыларға қатысты өте қатал болды, Ребекка Нұрстың ісі бойынша кеңесеткен қазылар алқасын кінәсіз үкімін қайта қарауға жіберді; одан кейін ол кінәлі деп танылды. Стоутон спектрлік дәлелдерді қабылдауының нәтижесінде көптеген айыптаулар жасалды, яғни, шайтанның көрінісі тек шайтанмен келісім жасаған немесе сиқыршылықпен айналысқан адамның кейпін ғана алуы мүмкін деген идея. Коттон Мэтер бұл типтегі дәлелдерді айыптау кезінде қабылдауға болатынын айтса да, кейбір судьялар оны сот процесінде пайдалануға қатысты алаңдаушылық білдірді. Алайда, Стоутон оның дұрыстығына сенді және басқа судьялардың да осы пікірге көнуіне ықпал еткен болуы мүмкін. Арнайы сот 1692 жылдың қыркүйегінде жұмысын тоқтатты. Бұл жағдай Стоутонды ашуландырды, ол наразылық ретінде қысқа мерзімге соттан бас тартты.
Әкімнің міндетін атқарушы
Стоутон король Уильям соғысына отарлаушылардың жауап беруін қадағалауға да қатысты, ол 1689 жылы басталған еді. Массачусетс шығанағы (қазіргі Мэн аймағын қамтиды) Жаңа Франциямен соғыста алдыңғы қатарда болды, ал оның солтүстік шекаралық қауымдастықтары француз және үнді шабуылдарынан қатты зардап шекті. Губернатор Фипс Мэнде қорғаныс құрылысын қадағалау үшін жиі болып тұратын, ал Стоутон Бостондағы істерді қадағалауға қалды. Мысалы, бір рет Фипс болмағанда, Стоутон көршілес Нью-Гэмпширді қорғауға көмектесу үшін шағын әскери күштерді жинауға жауапты болды, ол да шабуылдардан қираған еді. 1694 жылдың басында Фипс Лондонға шақырылды, өзіне тағылған айыптарға жауап беру үшін. Ол қарашаға дейін кетуін кешіктірді, содан кейін Стоутон губернатор міндетін атқарушы болды. Фипс 1695 жылдың басында Лондонда қайтыс болды, оған қарсы айыптар тыңдалғанға дейін. Стоутон өзін патша жаңа губернатор тағайындағанша билікті уақытша ұстап тұрған адам ретінде қарастырды. Осының салдарынан ол провинциялық жиналысқа едәуір дербестік берді, ол құрылғаннан кейін жиналыстың кейінгі губернаторлармен қарым-қатынасын қиындатты. Ол отарлық саясатты жүзеге асыру үшін салыстырмалы түрде аз белсенді қадамдар жасады және Лондоннан келген нұсқауларды орындау үшін қажетті ең азды ғана жасады. Колониялық кеңседегі бір сарапшы оны «жақсы білімді адам» деп бағалағанмен, «навигациялық заңды сақтауға лайықсыз» екенін айтты. 1695 жылы Стоутон Акадиядан жұмыс істейтін француз каперлерінің әрекеттеріне наразылық білдірді, олар Жаңа Англияның балық аулау және сауда флотына зиян келтірді. Осы әрекетті тоқтату үшін ол Бенджамин Черчқа Акадияға қарсы шабуыл ұйымдастыруға рұқсат берді. Черч экспедицияға адамдар жинап жатқанда, Жаңа Франция губернаторы, граф де Фронтенак, Пемкидтегі (Мэн штаты) ағылшын бекінісін нысанаға алу үшін экспедиция ұйымдастырды. 1696 жылдың тамызында Черч әлі де кетпеген кезде, бекініс басылып алынғанын және қиратылғанын білді. Стоутон Черчқа берген нұсқаулары біршама түсініксіз болды, ол Бостонға қайтып келгенге дейін Фанди шығанағының жоғарғы жағындағы Бобассинге шабуыл жасады. Черч қайтып келгенге дейін Стоутон екінші, кішкентай экспедицияны ұйымдастырды, ол Сент-Джон өзеніндегі Форт-Нэшвакты сәтсіз қоршады. Бұл экспедициялардың сәтсіздігі провинциялық күштердің жетіспеушілігін көрсетті, ал Массачусетс жиналысы Лондоннан көмек сұрады. 1697 жылы Франция мен Англия арасындағы бейбітшілік Рисвик шартымен қамтамасыз етілді, бірақ ол солтүстіктегі Абенакилерге қатысты ешқандай мәселені шешпеді. Осының салдарынан шекарада шиеленіс сақталды, балық аулау жерлері және Нью-Англиялықтардың Акадия аумағын балық кептіру үшін пайдалануы туралы даулар жалғасты. 1698 жылы Стоутон мен Акадия губернаторы Жозеф Робино де Вильбон бұл мәселе бойынша шағымдар мен қауіп-қатерлер алмасты, Вильбон негізінен бос қауіп-қатерлер жасады (оларды орындау үшін қажетті ресурстар болмады) Массачусетс кемелерін және Акадия аумағында қалған мүлікті басып алу туралы. Стоутон Лондоннан дипломатиялық көмек сұрады, бұл шиеленісті азайтуға көмектесті. Стоутон 1699 жылға дейін губернатор міндетін атқарды, сонымен қатар бас судья болып қызмет етті. Ол Белломонт графының губернатор ретінде қысқа мерзімде губернатордың орынбасары болды және 1700 жылы соңғысының кетуімен қайтадан губернатор міндетін атқарады. Ол сол кезде денсаулығы нашарлап, соңғы жылы ерекше ештеңеге қол жеткізбеді.
Гарвард және Браттл көшесіндегі шіркеу
Гарвард колледжінің ұйымдық құрылымы 1684 жылы Гарвард жарғысының негізі болған отарлық жарғының күшін жою арқасында дүрбелеңге түсті. 1692 жылы провинциялық ассамблея колледж үшін жаңа жарғыны қабылдауға бағытталған заң қабылдады, бірақ 1696 жылы Сауда кеңесі бұл заңға вето қойып, колледждің болуын қайтадан қауіпке тілді етті. Сол кездегі әкімшілік басшы Стоутон ассамблея жаңа жарғыны жасау жұмысын жүргізіп жатқанда колледж басқаруы үшін уақытша шаралар қабылдады. Ақырында, Гарвардтың жарғылық мәселелері 1707 жылға дейін шешілмеді, ол кезде 1650 жылғы жарғы қайта жаңартылды. Гарвардтағы директорлардың топтары арасындағы діни және саяси даулар 1690-шы жылдардың соңында ашыққа шықты. Гарвардтың сол кездегі президенті Инкрийс Мэзер теологиялық тұрғыдан консервативті болды, ал бірқатар директорлар орташа көзқарастарды қабылдады, және осы жылдары олар колледжді бақылау үшін күресті бастады. Бұл бөлініс 1698 жылы Бостонның Браттл-стрит шіркеуінің құрылуына әкелді, ол Мэзер мен оның ұлы Коттон жақтаған кейбір радикалды пуритандық тәжірибелерден өзін-өзі алшақтатқан манифест жариялады. Стоутон және колониядағы басқа да белгілі діни және саяси тұлғалар дауды шешуге араласты. Бейбітшілікке қол жеткізу осылай сәтті болды, ақсақал Мэзер жаңа шіркеудің ашылу салтанатына қатысты.