Оуэн Диксон: Австралияның көрнекті заң ғалымы және дипломаты

Кіріспе

Австралиялық судья және дипломат (1886–1972)

Сэр Оуэн Диксон (28 сәуір 1886 – 7 шілде 1972) – Австралияның алтыншы бас судьясы және дипломат. Оны көптеген адамдар Австралияның ең көрнекті заң ғалымы деп санайды. Диксон 35 жыл бойы Жоғарғы сот судьясы қызметін атқарды, оның ішінде 12 жыл бас судья болып жұмыс істеді. Өз заманында ол әлемдегі жетекші ортақ құқық заңгерлерінің бірі саналды, ал оның шешімдері ортақ құқық қолданылатын барлық жерде үлкен әсерге ие болды деседі. Өмірі бойында ол әлемдік деңгейде түрлі наградалармен марапатталды, оның ішінде Жеке кеңес мүшелігіне тағайындалу, GCMG және Еңбегі үшін ордендері, сондай-ақ Оксфорд, Гарвард, Мельбурн және Австралия Ұлттық университетінің құрметті докторлық дипломдары, және "адамзатқа қызметі" үшін Йель университетінен алған сыйлығы бар. Заң профессоры Уильям Харрисон Мур оған үлкен әсер еткен. 1929 жылы Жоғарғы сотқа тағайындалған кезде ол Викториядағы және жалпы Австралиядағы адвокаттардың танымал көшбасшысы болды. 1919 жылы ол Элис Бруксбанкқа (1891–1969) үйленді және олардың төрт баласы болды (екі ұл және екі қыз): Франклин (1922–1977), Тед (1924–1994), Бетти (1929–2018) және Энн (1934–1979).

Сот мансабы

1926 жылы Диксон Виктория Жоғарғы Сотының әрекет етуші судьясы болып тағайындалды, және ол өте жақсы судья саналғанмен, бұл тәжірибеден ләззат алмады. 1929 жылы Диксон, сол кездегі Ұлттық бас прокурор болған досы Джон Лэтамның ұсынысымен Жоғарғы сотқа тағайындалды. Ол өзінің әріптесі, сэр Джордж Ричке қатысты сот шешімдерінің шамамен 18%-ын және сэр Эдвард МакТирнанға қатысты сот шешімдерінің 4%-ын жазды. (Бір судьяның есімдерін басқа судьяның атына жазып шешім шығаруының заңдылығы толыққанды анықталған жоқ. Дегенмен судьялар жеке ант береді, сондықтан олар шешім қабылдау құқығын басқаға бере алмайды; олар нақты жағдайларда заң қағидаттарын қолдану немесе дамыту мәселелерін әріптестерімен талқылай алады, бірақ судьялардың тәуелсіздігі «бір-бірінен тәуелсіздікті» қамтиды.) Диксон Жоғарғы соттағы басым зиялы күш ретінде тез танылды, ал оның 1930 және 1940 жылдардағы көптеген шешімдері бүгінгі күнге дейін жалпы құқықтың классикалық тұжырымдары ретінде қарастырылады. Мысалдар: McDonald v Dennys Lascelles Ltd (шарт шарттары), Brunker v Perpetual Trustee Company Ltd (сыйлықтар, мүлік), Yerkey v Jones (акциялар) және Penfolds Wines v Elliott (жеке мүлікке қатысты құқық бұзушылықтар). Диксон заң принциптерін жақсы білумен қатар, әділдік сезімін де көрсетті, мысалы, Tuckiar v The King ісіндегі бірлескен шешімінде, сот әділ сот болмаған аборигеннің кісі өлтіру туралы айыбын жоққа шығарды. Диксон 1930 жылдың соңында Джеймс Скуллин үкіметінің Хёрберт Вере Эватт пен сэр Эдвард МакТирнанды Еңбек саясаткерлері ретінде тағайындауына қатысты ескертулер жасады (және наразылық білдіру үшін отставкаға кетуді қарастырды). Дегенмен ол барлық әріптестерімен жақсы қарым-қатынас жасауға мәжбүр болды және бір кезде олармен тікелей байланыс жасаудан бас тартқан консервативті судья сэр Хейден Старкпен араласушы болды. Ол Эваттпен бірге 1940 жылы Эватт саясатқа оралғанға дейін бірнеше бірлескен шешімдер шығарды. 1942 жылдан 1944 жылға дейін Диксон премьер-министр Джон Кертиннің өтініші бойынша АҚШ-тағы Австралияның министрі (елшісі) қызметін атқару үшін сот жұмысынан демалыс алды. 1950 жылдың 27 мамырында Біріккен Ұлттар Ұйымы Диксонды Үндістан мен Пәкістан үкіметтері арасында даулы Кашмир аумағы бойынша ресми делдал ретінде тағайындады. Оның міндеті екі ел арасындағы келіссөздерді жалғастыру болды. Оның делдалдық рөлі 1950 жылдың қазан айында аяқталды, бірақ ол қыркүйекте Үндістаннан кетіп қалды, себебі тиісті үкіметтердің келіссөздер жүргізуге қабілетсіздігін көрді. Осы кезеңде Диксон маңызды конституциялық істерде көпшілікке ие болды, олар еңбекші және либералды үкіметтердің сүйікті жобаларын конституцияға қайшы деп жариялады, атап айтқанда Банктерді ұлттандыру ісі және Коммунистік партия ісі. Біріншісінде ол Чифли үкіметінің 1947 жылғы Банктік заңының көптеген оперативтік ережелері (Австралия банктерін мемлекеттік меншікке алуға бағытталған) Достастық Парламентінің конституциялық өкілеттігінен тыс екенін есептеді. Соңғы жағдайда ол өзінің ескі досы Мензиз басқарған либералды үкіметтің 1950 жылғы Коммунистік партияны тарату туралы заңы (Австралия Коммунистік партиясын тыйым салуға тырысқан) Достастық заң шығару билігінің ешбір тармағымен қолдау таппайды деп есептеді. 1951 жылы Диксон Англияның сот органы – Австралияның заңдық мәселелерін шешудегі соңғы апелляциялық соты болып табылатын Тайлық Кеңесінің мүшесі болып тағайындалды. Алайда Диксон ешқашан Тайлық Кеңесінде отырған емес. Шын мәнінде, Диксонның Тайлық Кеңесіне деген жеккөрушілігі жақсы құжатталған, әсіресе Филип Джеймс Айрстың өмірбаянында Оуэн Диксон. Мұнда Диксонның кем дегенде екі рет Мензиске келіп, Тайлық Кеңесіне шағымдануды шектеуді талап еткені белгілі болды. Диксонның пікірінше, Кеңес Австралияның конституциялық заңы туралы шектеулі түсінікке ие болды, қарапайым мәселелер бойынша шағымдануға рұқсат берді және шатастыратын шешімдер шығарды. Мензиске айтқан сөздері: «Менің ойымша, олар түк білмейді». 1952 жылы Диксонды Жоғарғы соттың бас судьясы етіп тағайындады, ол Диксонның лауазымында болған уақытында премьер-министр болды. Бұл Лорд Деннинг Жоғарғы соттың «алтын ғасыры» деп атаған кезеңнің басталуын білдірді. Сотшылар Китто, Фуллагар және Виндейердің жұмысымен толықтырылған Диксон Жаңа Оңтүстік Уэльстің бас судьясы Джим Спигельман «тарихтағы ең үлкен ортақ құқық орындықтарының бірі» деп сипаттаған. Бұл кезең Австралияның Конституциялық заңы саласында салыстырмалы тұрақтылық кезеңі болды. Бұл Диксонның өз Сотының басшылығымен байланысты болды, нәтижесінде бұрынғы және кейінгі кездерге қарағанда бірлескен шешімдердің үлесі жоғары болды. Бұл кезеңдегі ең маңызды шешімдер Boilermakers' Case және Екінші Бірыңғай салық ісі. Бас судья ретінде ол келісімшарт құқығы, қылмыстық құқық және прецедент сияқты алуан түрлі салалардағы маңызды шешімдерге де жауапты болды. Tait v R ісінде ол Жоғарғы сотқа шағымдану мүмкіндігі туғанша психикалық аурудан зардап шеккен кісі өлтірушінің дарға асылуын тоқтату үшін күшті араласты. 1952 және 1955 жылдары Диксонды Викторияның губернаторы парламентінің жоғарғы палатасы мемлекеттік шығындарды мақұлдау туралы заңдарды қабылдаудан бас тартқан кезде кеңес беру үшін шақырды. Диксон губернаторға осындай жағдайдағы өкілеттіктері туралы кеңес берді. Диксонның қайтысынан кейін бұл прецедент сақталды, губернатор-генерал сэр Джон Керр Диксонның ізбасары сэр Гарфилд Барвик CJ-ден кеңес сұрады, содан кейін 1975 жылы Гаф Уитлэм үкіметін қайта қарастырды.

In 1926, Dixon was briefly made an Acting Judge of the Supreme Court of Victoria, and although he was considered to be an excellent judge, he did not enjoy the experience. In 1929, Dixon was appointed to the bench of the High Court, on the recommendation of his friend John Latham, who was then the Commonwealth Attorney General. During his time on the bench, Dixon also wrote around 18% of the judgments attributed to his colleague, Sir George Rich and 4% of the judgments attributed to Sir Edward McTiernan. (The propriety of one judge writing a judgment under the name of another has not been conclusively determined. However judges swear individual oaths, so they cannot delegate decision making; they may debate the application or development of legal principles in particular cases with colleagues, but judicial independence includes 'independence from each other'.) Dixon rapidly established himself as a dominant intellectual force on the High Court bench, and many of his judgments from the 1930s and 1940s are still regarded as classic statements of the common law. Examples are McDonald v Dennys Lascelles Ltd (contract terms), Brunker v Perpetual Trustee Company Ltd (gifts, property), Yerkey v Jones (Equity), and Penfolds Wines v Elliott (personal property torts). Dixon also showed that behind his formidable command of legal principle he had a sense of fairness, such as in his joint judgment in Tuckiar v The King, where the Court quashed the murder conviction of an Aboriginal man who had not been given a fair trial. Dixon had reservations about the appointment of Labor politicians Herbert Vere Evatt and Sir Edward McTiernan by the Government of James Scullin in late 1930 (and is said to have considered resigning in protest). He nevertheless forced himself to get along with all his colleagues, and at one point acted as an intermediary between them and the conservative judge Sir Hayden Starke, who refused to have any direct communication with them. He and Evatt wrote a number of joint judgments prior to Evatt's resignation in 1940 to return to politics. From 1942 to 1944, Dixon took leave from his judicial duties while he served as Australia's Minister (Ambassador) to the United States, at the request of Prime Minister John Curtin. On 27 May 1950, Dixon was invited by the United Nations to act as their official mediator between the governments of India and Pakistan over the disputed territory of Kashmir. His role was to continue conciliation talks between the two nations in the lead up to a proposed plebiscite to be put to the residents of Kashmir. His role as mediator ended in October 1950, although he had left India in September frustrated with what he saw as an inability of the respective governments to negotiate. At about this period, Dixon was in the majority in important constitutional cases which declared unconstitutional pet projects of successive Labor and Liberal governments, namely the Bank Nationalisation case, and the Communist Party Case. In the former, he considered that many of the operative provisions of the Chifley Government's Banking Act 1947 (which sought to nationalise Australia's banks) were beyond the constitutional powers of the Commonwealth Parliament. In the latter case he considered that the Communist Party Dissolution Act 1950 of the Liberal government led by his old friend Menzies (which sought to ban the Australian Communist Party) could not be supported by any head of Commonwealth legislative power. In 1951, Dixon was appointed a member of the Privy Council, the English judicial organ which, at that stage, was the final court of appeal in Australian legal matters. However, Dixon never sat on the Privy Council. In fact, Dixon's disdain for the Privy Council is well documented, particularly in Philip James Ayres' biography Owen Dixon. Here, it is revealed that Dixon approached Menzies on at least two occasions, urging a restriction of appeals to the Privy Council. In Dixon's view, the council had a limited understanding of Australian constitutional law, allowed appeals on trivial matters and published confusing judgments. His words to Menzies were "I do not think they have a clue". In 1952, Dixon was appointed Chief Justice of the High Court by Menzies, who remained Prime Minister throughout Dixon's tenure in the position. This marked the beginning of a period described by Lord Denning as the "golden age" of the High Court. Complemented by the work of Justices Kitto, Fullagar and Windeyer, Dixon led what New South Wales Chief Justice Jim Spigelman has described as "one of the great common law benches of history". This period was one of relative stability in the area of Australian Constitutional Law. This was in part due to Dixon's leadership of his Court, which resulted in a higher proportion of joint judgments than before or since. The most notable decisions from this period include Boilermakers' Case, and the Second Uniform Tax case. As Chief Justice he was also responsible for a number of seminal decisions in areas as diverse as contract law, and criminal law and precedent. In Tait v R he dramatically intervened to prevent the hanging of a mentally ill murderer before his appeal to the High Court could be heard. In 1952, and again in 1955, Dixon was called upon by the Governor of Victoria to give advice when the upper house of the Parliament of that State refused to pass supply bills. Dixon advised the Governor of his powers in such a situation. This precedent was followed after Dixon's death, when Governor General Sir John Kerr sought advice from Dixon's successor Sir Garfield Barwick CJ before controversially dismissing the Labor government under Gough Whitlam in 1975.

Зейнетақы және кейінгі өмір

Диксон белсенді жеке өмірін сақтап, 1936–1937 жылдары «Уаллаби» клубының президенті болды. Ол 1964 жылы Жоғары соттан зейнеткерлікке шығып, оның орнына сэр Гарфилд Барвик тағайындалды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін көп ұзамай Диксон өзін «өте ескі» деп есептегендіктен, Австралияның генерал-губернаторы лауазымына тағайындалудан бас тартты. (Ол лауазым лорд Кейсиге берілді.) Зейнеткерлік кезеңінің басында Диксон көп оқыды, әсіресе классикалық әдебиеттерді, бірақ көру қабілеті нашарлағандықтан, бұл оған күрт қиындады. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында Диксонның денсаулығы нашарлап, 1972 жылы Мельбурнда дүние салды.

Құрметтер

Диксон 1941 жылы Киелі Михаил және Киелі Георгий орденінің командирі (KCMG) атанды, ал 1954 жылы сол орденнің үлкен крестіне (GCMG) көтерілді. Австралияның Канберра қаласындағы Спенс, Эватт және МакКеллар елді мекендеріндегі Оуэн Диксон Драйв көшесі Сэр Оуэн Диксонның құрметіне аталған. Оуэн Диксонның Азаматтық сот ғимараты, Австралияның Жоғарғы сотының Мельбурндағы орналасқан жері, Австралияның Федералды соты және Австралияның Федералды және Отбасылық соты Сэр Оуэн Диксонның құрметіне аталған. Мельбурндағы Оуэн Диксон кеңсесі де Сэр Оуэн Диксонның құрметіне аталған. Сиднейдегі Сэр Оуэн Диксон кеңсесі де Сэр Оуэн Диксонның құрметіне аталған.